Veel mensen trouwen zonder stil te staan bij de juridische en financiële gevolgen. Toch kan de keuze voor een bepaald huwelijksgoederenregime grote impact hebben, bijvoorbeeld bij scheiding en overlijden. Maar waar heeft u precies recht op als u trouwt in gemeenschap van goederen? En wat gebeurt er met bezittingen en schulden als het huwelijk eindigt?
Wat is de gemeenschap van goederen?
Wanneer u trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat zonder huwelijkse voorwaarden te maken, geldt automatisch de wettelijke gemeenschap van goederen. Dat betekend dat bepaalde bezittingen en schulden van beide partners gezamenlijk worden. Bij een scheiding moet dit gezamenlijke vermogen in principe gelijk worden verdeeld. Sinds 1 januari 2018 is de wet echter veranderd. Daardoor bestaat er een belangrijk verschil tussen huwelijk die voor of na deze datum zijn gesloten.
Beperkte gemeenschap van goederen (na 1 januari 2018)
Bent u op of na 1 januari 2018 getrouwd en heeft u geen huwelijkse voorwaarden gemaakt? Dan geldt automatisch de beperkte gemeenschap van goederen. Dit houdt in dat niet alle bezittingen en schulden van u samen worden.
Wat valt wel in de gemeenschap?
De volgende zaken zijn gezamenlijk:
- Bezittingen en schulden die u tijdens het huwelijk opbouwt;
- Bezittingen die al van u samen waren voor het huwelijk;
- Inkomsten, spaargeld en aankopen tijdens het huwelijk;
- Een onderneming die tijdens het huwelijk wordt gestart.
Wat blijft privé?
De volgende zaken blijven van één partner:
- bezittingen en schulden die u voor het huwelijk al had;
- erfenissen;
- schenkingen;
- een onderneming die al voor het huwelijk bestond.
Bij een scheiding hoeft dus alleen het vermogen dat tijdens het huwelijk gezamenlijk is opgebouwd te worden verdeeld.
Bewijs van privévermogen
Wanneer u gaat scheiden, moet u kunnen bewijzen welke bezittingen privé zijn. Kunt u dit niet aantonen? Dan kan het alsnog als gezamenlijk vermogen worden gezien. Het is daarom verstandig om belangrijke documenten te bewaren, zoals aankoopbewijzen van waardevolle goederen, bankafschriften, schenkingsakten, testamenten en documenten over erfenissen.
Algehele gemeenschap van goederen (voor 1 januari 2018)
Bent u voor 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden? Dan bent u automatisch getrouwd in algehele gemeenschap van goederen. Dit betekent dat vrijwel alles van u samen is.
Wat valt wel in de gemeenschap?
- Alle bezittingen van voor het huwelijk;
- alle bezittingen die tijdens het huwelijk worden verkregen;
- spaargeld en beleggingen;
- woningen;
- voertuigen;
- ondernemingen;
- schulden van vóór en tijdens het huwelijk;
Met andere woorden: er ontstaat één gezamenlijk vermogen. Bij een scheiding wordt dit vermogen in principe gelijk verdeeld.
Wat blijft privé?
Niet alle bezittingen vallen altijd in de gemeenschap. Er zijn enkele uitzonderingen.
Erfenissen en schenkingen met een uitsluitingsclausule vallen niet in de gemeenschap. In een testament of schenkingsakte kan staan dat een erfenis of schenking privé blijft. Dit heet een uitsluitingsclausule. In dat geval hoeft dit vermogen bij een scheiding niet te worden gedeeld.
Sommige bezittingen zijn zo persoonlijk dat ze buiten de gemeenschap vallen. Dit worden verknochte goederen genoemd. Voorbeelden zijn:
- smartengeld na een ongeval;
- bepaalde letselschadevergoedingen;
- sommige persoonlijke uitkeringen;
De rechter beoordeelt per situatie of iets daadwerkelijk verknocht is.
Wat gebeurt er bij een scheiding?
Wanneer u gaat scheiden en er sprake is van gemeenschap van goederen, moet het gezamenlijke vermogen worden verdeeld. Dit wordt ook wel de boedelverdeling genoemd. Hierbij worden onder andere verdeeld:
- de woning;
- spaargeld en bankrekeningen;
- inboedel;
- auto’s;
- beleggingen;
- pensioenen;
- schulden (bijvoorbeeld hypotheek of leningen).
In principe heeft iedere partner recht op de helft. Als één partner meer krijgt toebedeeld dan de ander, kan er sprake zijn van overbedeling. In dat geval moet er vaak een vergoeding aan de andere partner worden betaald.
Let op bij een eigen onderneming
Heeft één van de partners een eigen bedrijf? Dan kan de verdeling ingewikkelder worden. Bij gemeenschap van goederen kan de andere partner namelijk recht hebben op de helft van de waarde van de onderneming. Als uitkoop het voortbestaan van het bedrijf in gevaar brengt, moet vaak naar een andere oplossing worden gezocht.
Huwelijkse voorwaarden: een alternatief
Wilt u zelf bepalen welke bezittingen en schulden gezamenlijk zijn? Dan kunt u huwelijkse voorwaarden laten opstellen bij de notaris. Dat kan voor en tijdens het huwelijk. Hiermee kunt u bijvoorbeeld regelen dat vermogen privé blijft, schulden niet gedeeld worden of ondernemingsvermogen beschermd blijft.
Waar heb ik recht op bij een scheiding?
Bij een echtscheiding in gemeenschap van goederen heeft u in beginsel recht op de helft van het gezamenlijke vermogen en de helft van de gezamenlijke schulden. Dit geldt ongeacht wie het meeste heeft verdiend of betaald tijdens het huwelijk. Alleen bezittingen die buiten de gemeenschap vallen (zoals erfenissen of privévermogen) blijven van één partner.
De Brouwer Advocaten Rotterdam
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over een echtscheidingsprocedure? Onze familierechtadvocaten staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.