Mag de werkgever een corona vaccinatie verplichten?

Een vraag die veel werkgevers zich in deze tijd stellen: ‘’Mag ik mijn medewerkers verplichten om zich te laten vaccineren en wat kan ik doen als zij dat niet willen?’’ Op dit moment is D66 bezig met een initiatiefwetsvoorstel waarin staat dat kinderdagverblijven niet-gevaccineerde kinderen mogen weigeren. De vraag ontstaat of werkgevers straks ook werknemers van de werkvloer kunnen weigeren als ze niet-gevaccineerd zijn tegen het coronavirus. De volgende punten zijn hierbij van belang.

 

Botsende mensenrechten

Op basis van nationale en internationale regels heeft elk mens mensenrechten. Zo heeft elk mens recht op een persoonlijke levenssfeer en recht op lichamelijke integriteit. Dit wil zeggen dat iedereen zelf mag beslissen wat er met zijn of haar lichaam gebeurt. Ook hoeft iemand niet te vertellen wat met zijn of haar lichaam gebeurt. Dit is allemaal privé. Een persoon kan dus nooit verplicht zich te laten vaccineren. Hier tegenover heeft ook iedereen een recht op gezondheid en veiligheid. Dit is een verplichting voor de overheid. Dit betekend dat de overheid voor de veiligheid en gezondheid moet zorgen. Het recht op persoonlijke levenssfeer en recht op lichamelijke integriteit staat tegenover de veiligheid en gezondheid. Op de vraag welk mensenrecht nou belangrijker is, durft niemand antwoord op te geven. Met betrekking tot de Covid-19 vaccinatie ligt de situatie natuurlijk ook gevoelig.

 

Maatschappelijk

Met betrekking tot het initiatiefwetsvoorstel als genoemd in de inleiding zouden kinderdagverblijven in de toekomst niet-gevaccineerden kunnen gaan weigeren. Om te controleren of een kind gevaccineerd is, mag een opvang dan om een bewijs van vaccinatie vragen. Basisscholen zullen echter kinderen die leerplichtig zijn niet kunnen weigeren op scholen indien zij niet ingeënt zijn.

Ook in de rechtspraak hebben rechters geoordeeld over de vaccinatie van kinderen. Zo oordeelde een rechter in 2009 dat het vaccineren van een kind tegen de Mexicaanse griep niet noodzakelijk is, aangezien het risico op besmetting niet groot genoeg was. Het verzoek werd dan ook afgewezen. Daar tegenover wees het Hof in 2019 een verzoek toe om een minderjarige deel te laten nemen aan het rijksvaccinatieprogramma, daar dit in het belang van het kind is. Het kind moest dus in 2019 deelnemen aan het vaccinatieprogramma. In dit geval heeft het belang van het kind zwaarder gewogen dan het recht op persoonlijke levenssfeer en recht op lichamelijke integriteit. 

Met betrekking tot de Covid-19 vaccinatie is er nog geen rechtspraak.

 

Verplichte vaccinatie voor werk

In bepaalde situaties is het denkbaar dat een werkgever een vaccinatie kan verplichten voor het uitvoeren van werkzaamheden. Denk bijvoorbeeld aan de situatie waarin iemand werkt met veel kwetsbaren.  Dit zou dan een gevaar gaan vormt voor deze kwetsbaren als degene die niet-gevaccineerd is deze mensen gaan verzorgen gaat behandelen. In zo’n geval heeft een werkgever de verplichting om een veilige werkomgeving te creëren. Een onderdeel daarvan is dat een werknemer de kwetsbaren en/of de collega’s niet in gevaar brengt.

De rechtbank heeft in 2014 geoordeeld dat een werknemer een bloed- en urinetest niet mag weigeren om persoonlijke redenen. Die werknemer beroepte zich op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de onaantastbaarheid van het lichaam. De rechtbank legde vond dat de test noodzakelijk was voor het uitvoeren van de werkzaamheden. De werkzaamheden werden uitgevoerd op een plaats waar gezondheidsrisico’s zouden kunnen ontstaan. De bloed- en urinetest gaf aan of een werknemers aan die gezondheidsrisico’s was blootgesteld. Doordat de werknemer weigerde de test af te leggen mocht, zo oordeelde de rechtbank, de werkgever de werknemer ontslaan. De rechtbank maakt eerst een belangenafweging. Daarbij weegt de rechter de veiligheid van het vaccin af tegen de noodzaak om te vaccineren.

Over de veiligheid van de corona-vaccinatie is veel speculatie.

Met betrekking tot het coronavirus

Een werkgever mag een werknemer in gevallen waarin het niet dringend nodig is dus niet verplichten om zich te laten vaccineren. Het feit dat een werknemer zich niet wil laten vaccineren mag niet leiden tot een loonopschorting of een loonstop. Het enige wat een werkgever mag doen met betrekking tot vaccineren is het aan werknemers adviseren om dit te doen. Dit mag niet op een dwingende toon gebeuren en hier mogen ook geen voorwaarden aan verbonden zijn. De uitzondering op deze situatie komt voor indien een vaccinatie een voorwaarde is om werkzaamheden te kunnen uitvoeren zonder een gevaar te vormen voor jezelf en je omgeving.

De juristen en advocaten van De Brouwer Advocaten zijn gespecialiseerd in onder andere het Arbeidsrecht. Bent u of kent u een persoon of bedrijf die met een dergelijke situatie te maken heeft, schroom dan niet om ons te contacten. U kunt ons bereiken op het telefoonnummer 010 – 423 00 19 of op het mailadres info@debrouweradvocaten.nl.