Kan de werkgever het gebruik van mondkapjes verplicht stellen?

Sandro werkte een maand en een dag bij een bekende keukenhandel als magazijnchef toen zijn werkgever naar aanleiding van het coronavirus besloot dat alle werknemers voortaan een mondkapje diende te dragen. Sandro was hartstikke tevreden met zijn nieuwe baan en zijn baas was ook tevreden over hem, maar hij kon Sandro toch niet dergelijke verplichtingen opleggen? Sandro had last van benauwdheid en vond dat hij een medische reden had om deze instructies van zijn baas niet op te hoeven volgen. Sandro werd principieel, oncollegiaal en zelfs onveilig genoemd.


Wettelijk instructierecht

De werkgever heeft een wettelijk instructierecht. Dit recht houdt in dat hij zijn medewerkers instructies kan opleggen over het verrichten van hun werkzaamheden. De werknemer is gehouden hier gehoor aan te geven. Denk bijvoorbeeld aan het verplichten van medewerkers om een helm te dragen op een bouwplaats. De verplichting om een mondkapje te dragen op het werk valt ook onder deze instructiebevoegdheid.

Zijn alle werknemers redelijkerwijs verplicht om een mondkapje te dragen?

Wettelijk verplicht en dringend advies
Of het dragen van mondkapjes verplicht kan worden gesteld door een werkgever hangt vervolgens af van de vraag of dit redelijkerwijs van een werknemer kan worden verwacht. In sommige sectoren geldt een wettelijke mondkapjesplicht, zoals in het openbaar vervoer of de zorg. Van deze werknemers kan redelijkerwijs worden verwacht dat zij tijdens hun werk een mondkapje dragen. Bij medewerkers die werkzaam zijn op een plek die onder het dringende mondkapjesadvies van de overheid vallen, zoals winkels, horeca en musea, mag een leidinggevende eveneens van de werknemer verlangen dat zij een mondkapje dragen tijdens hun werk. 

Overige sectoren
Voor werknemers die buiten de bovengenoemde categorieën vallen ligt het mogelijk anders. Onder omstandigheden kan van een medewerker niet redelijkerwijs worden verwacht dat hij een mondkapje draagt tijdens het werk. Dit kan het geval zijn indien de werknemer zwaarwegende belangen heeft om geen mondkapje te dragen tijdens zijn werk, bijvoorbeeld wegens medische redenen. Daarnaast dient een werkgever te inventariseren of minder ingrijpende maatregelen mogelijk zijn. Indien de medewerker tijdens zijn werkzaamheden overal 1,5 meter afstand kan houden van andere personen en er andere maatregelen getroffen zouden kunnen worden voor een veilige werkomgeving, zoals bijvoorbeeld plexiglas schermen, is het mogelijk niet redelijk om van de medewerker te verlangen dat hij een mondkapje tijdens zijn werk draagt. Ook zijn er gelaats-, hygiëne,- of spatschermen als alternatief.

Gevolgen weigeren opvolgen redelijke instructie

Indien het dragen van een mondkapje onder de instructiebevoegdheid van de werkgever valt en er van de werknemer redelijkerwijs verwacht kan worden dat hij er eentje draagt, kan een werkgever ingrijpende maatregelen tegen een weigerachtige medewerker treffen. Een officiële waarschuwing is denkbaar, maar onder omstandigheden kan zelfs een ontslag op staande voet volgen. Indien de werknemer bovendien zijn werkzaamheden niet kan verrichten door zijn weigerachtige houding, geldt de regel ‘geen arbeid, geen loon’.  De medewerker zal dan geen loon ontvangen over de periode waarin hij weigert tijdens zijn werk een mondkapje te dragen.

Hoe verliep het Sandro?

Sandro was blij met zijn werk en zijn baas was ook blij met hem. Een verstoorde relatie was dus niet direct het gevolg van deze “rimpeling” in hun samenwerking. Op advies van De Brouwer Advocaten liet Sandro een medische verklaring opstellen door de voorgestelde medische specialisten. Op basis hiervan kwamen partijen tot overeenstemming en kreeg Sandro een veilige werkplek. 

Wilt u ook de weerstand kunnen bieden aan een opdringerige, nerveuze werkgever, neem dan contact op met De Brouwer Advocaten. Je kunt contact met ons opnemen door te bellen naar 010 417 77 93 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Wij zijn op werkdagen bereikbaar tussen 09:00-17:00.