Icoon van ADO Den Haag verliest rechtszaak om voetbalplaatjes.

Tom Beugelsdijk – de verdediger die toentertijd nog bij ADO Den Haag speelde – heeft een door hemzelf aangespannen rechtszaak tegen de supermarktketen Albert Heijn verloren. Het geschil ging over de welbekende voetbalplaatjes van Albert Heijn en de portretrechten van Beugelsdijk. 

Voetbalplaatjes

Beugelsdijk is een professionele voetballer in de Eredivisie en was ten tijde van het aanhangig maken van de procedure in dienst bij ADO Den Haag. Op basis van zijn arbeidsovereenkomst was de CAO voor contractspelers betaald voetbal Nederland 2017-2021 van toepassing. 

De supermarktketen Albert Heijn had van 2 januari tot 24 februari 2019 haar bekende landelijke voetbalplaatjesactie. Klanten van Albert Heijn konden bij iedere besteding van € 10,- aan boodschappen een set voetbalplaatjes krijgen. Voor deze spaaractie zijn foto’s met de beeltenissen van alle voetbalspelers uit de Eredivisie gebruikt en dus ook die van Beugelsdijk. Ook heeft Albert Heijn de beelden van de voetbalplaatjes vervolgens gebruikt voor promotie in haar filialen en op social media. 

Beugelsdijk stelde echter dat hiermee een inbreuk op zijn portretrechten is gemaakt met als gevolg dat hij schade heeft geleden. Beugelsdijk heeft zijn vordering onderbouwd door te stellen dat hij op basis van de CAO enkel toestemming heeft gegeven om zijn portret te gebruiken in collectief verband, alsmede dat het evenredig en gelijkmatig ten opzichte van alle Eredivisievoetballers moet worden gebruikt. Volgens Beugelsdijk is in dit geval zijn beeltenis individueel gebruikt door het af te beelden op posters in de filialen en op social media van Albert Heijn. Zodoende stelt Beugelsdijk dat hij geen toestemming heeft gegeven op basis van de Auteurswet en er aldus sprake is van een inbreuk op zijn portretrecht. 

Het oordeel van de rechter

De rechter heeft uiteindelijk geoordeeld dat Beugelsdijk geen gelijk heeft. Doordat hij akkoord is gegaan met de CAO, is hij daarmee ook akkoord gegaan met de plaatsjesactie. Volgens de rechter valt  onder de gegeven toestemming van Beugelsdijk – door akkoord te gaan met de CAO – ook de promotie van de spaaractie op onder meer social media. Immers, Albert Heijn gebruikte enkel het portret dat ook op de voetbalplaatje werd gebruikt.

Maar wat is nu eigenlijk portretrecht?

Een fotograaf die van jou een foto maakt krijgt als maker daarmee automatisch het auteursrecht hierover. Het publiceren van de foto mag echter niet zomaar. Bij een afbeelding waarin een persoon herkenbaar is afgebeeld ontstaat namelijk het portretrecht. Op welke wijze de persoon echter herkenbaar wordt weergegeven, doet niet ter zake.

De Auteurswet maakt een onderscheid tussen twee situaties voor het portretrecht, namelijk: 

-een portret dat in opdracht is gemaakt

-een portret dat niet in opdracht is gemaakt

Indien sprake is van een opdracht dan mag de foto alleen gepubliceerd worden indien de geportretteerde daarvoor toestemming heeft verleend. Dit kan door middel van een contract of per e-mail. Formele eisen aan de vorm van de toestemming zijn er namelijk niet. 

In het geval geen opdracht is gegeven is artikel 21 van de Auteurswet van belang. De maker van het portret heeft in beginsel dan namelijk het recht om de afbeelding vrij te publiceren. De geportretteerde kan echter – indien hij een redelijk belang voor heeft – optreden tegen de publicatie. Een redelijk belang is bijvoorbeeld het privacyrecht. In het geval het een bekend persoon betreft, kan het financieel belang een rol spelen. Uiteindelijk dient er na te worden gegaan welk belang dient te prevaleren.

Conclusie

Kortom, wanneer een afgebeelde persoon herkenbaar op een foto staat en deze wordt gepubliceerd, dan kan er sprake zijn van schending van portretrecht. Daarbij dient rekening gehouden te worden met de vraag of het portret in opdracht is gemaakt en/of de privacy zwaarder dient te wegen dan het belang van de maker en de publicatie.