Wanneer ouders uit elkaar gaan en er minderjarige kinderen betrokken zijn, schrijft de wet voor dat er een ouderschapsplan moet worden opgesteld. Hierin worden afspraken vastgelegd over onder andere de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken, de omgangsregeling en de kinderalimentatie. Het doel is om duidelijkheid en structuur te bieden, zodat kinderen ook na de scheiding opgroeien in een stabiele omgeving.
Toch kunnen omstandigheden in de loop van de tijd veranderen. Wat bij het opstellen van het plan een goede oplossing leek, kan later onpraktisch of zelfs onhaalbaar blijken. In dat geval is het mogelijk (en soms noodzakelijk) om de omgangsregeling te wijzigen. In deze blog leest u in welke situaties dit aan de orde kan zijn, welke routes er bestaan om afspraken te herzien en wat de rol van de rechter hierbij is.
Wettelijke kader
De mogelijkheid tot wijziging van een omgangsregeling of de verdeling van zorg- en opvoedingstaken is geregeld in Artikel 1:253a BW en Artikel 1:377e BW. De rechter kan een bestaande regeling wijzigen indien sprake is van gewijzigde omstandigheden of als bij het nemen van de eerdere beslissing van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan.
Wanneer is een wijziging nodig?
Een omgangsregeling is bedoeld om duurzaam mee te gaan, maar het leven is dynamisch. Het komt regelmatig voor dat ouders een bestaande regeling moeten aanpassen. Voorbeelden van situaties die aanleiding kunnen geven tot een wijziging zijn:
- Verhuizing van een ouder: Afstand en reistijd maken het schema praktisch onuitvoerbaar.
- Veranderingen in de werksituatie: Nieuwe werktijden of ploegendiensten kunnen botsen met het bestaande plan.
- Ontwikkeling van het kind: naarmate kinderen ouder worden, kunnen wensen, schoolroosters of sportactiviteiten vragen om andere afspraken.
- Conflicten of praktische knelpunten: als het plan steeds tot spanning leidt of structureel niet wordt nageleefd.
De wet stelt hierbij een belangrijk criterium: een wijziging kan alleen worden doorgevoerd als dit in het belang van het kind is.
Onderling afspraken maken
De meest efficiënte manier om een omgangsregeling aan te passen, is door onderling overleg. Wanneer beide ouders bereid zijn om nieuwe afspraken te maken, kan het ouderschapsplan worden herzien en opnieuw worden ondertekend.
Het is raadzaam de wijzigingen altijd schriftelijk vast te leggen. Zo ontstaat een duidelijk en officieel document dat richting en houvast biedt, niet alleen aan de ouders maar vooral aan het kind.
Mediation als tussenstap
Wanneer het lastig blijkt om in goed overleg tot nieuwe afspraken te komen, kan mediation uitkomst bieden. Een mediator begeleidt het gesprek en helpt ouders om hun belangen, zorgen en verwachtingen te bespreken. Vervolgens wordt gezocht naar een oplossing die voor beide ouders werkbaar is en in lijn ligt met de belangen van het kind.
Mediation is vaak sneller, minder kostbaar en minder ingrijpend dan een procedure bij de rechtbank. Bovendien behouden ouders de regie: zij maken samen afspraken in plaats van dat een rechter een beslissing oplegt.
Als overleg niet lukt: de rechter inschakelen
Wanneer overleg en mediation geen resultaat opleveren, kan een van de ouders de rechter verzoeken de omgangsregeling te wijzigen. Dit gebeurt door middel van een verzoekschrift dat doorgaans door een scheidingsadvocaat wordt opgesteld.
De rechter beoordeelt het verzoek altijd aan de hand van het belang van het kind. Daarbij kijkt hij naar factoren zoals:
- De stabiliteit en continuïteit die het kind ervaart;
- De relatie van het kind met beide ouders;
- De praktische uitvoerbaarheid van de voorgestelde regeling;
- Eventuele signalen van de overbelasting of onveiligheid.
Als de rechter een nieuwe regeling vaststelt, wordt het ouderschapsplan hierop aangepast. Beide ouders zijn vervolgens verplicht de gewijzigde afspraken na te leven.
Praktische aandachtspunten
Het wijzigen van een omgangsregeling vraagt om zorgvuldigheid de volgende aandachtspunten kunnen helpen:
- Maak de noodzaak concreet: benoem duidelijk welke afspraken niet meer werken en waarom.
- Formuleer doelen: leg vast wat u met de wijziging wilt bereiken.
- Schriftelijke vastlegging: leg altijd nieuwe afspraken formeel vast in het ouderschapsplan.
- Evaluatie: bekijk regelmatig of de regeling nog steeds passend is.
- Flexibiliteit: wees bereid om in uitzonderlijke situaties praktische oplossingen te zoeken.
Conclusie
Het wijzigen van een omgangsregeling in een ouderschapsplan is vaak een emotioneel en soms complex proces. Toch kan het noodzakelijk zijn om recht te doen aan veranderde omstandigheden en het welzijn van het kind te waarborgen.
Of dit nu gebeurt door onderling overleg, via mediation of door een beslissing van de rechter: het uitgangspunt blijft altijd hetzelfde, het belang van het kind staat voorop. Door afspraken zorgvuldig vast te leggen, open te blijven communiceren en tijdig juridische begeleiding in te schakelen wanneer dat nodig is, kan een regeling worden gevonden die recht doet aan alle betrokkenen en het kind de stabiliteit biedt die het nodig heeft.
De Brouwer Advocaten Rotterdam
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over uw huidige omgangsregeling of het wijzigen hiervan? Onze familierechtspecialisten staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.