Wanneer u tijdens uw werk een ongeluk krijgt en u hier schade bij lijdt, dan wil u deze schade natuurlijk graag vergoed krijgen. De vraag is dan wie er aansprakelijk is voor uw schade. Is uw werkgever aansprakelijk, is het uw eigen schuld of is er iemand anders aansprakelijk? In deze blog leest u meer over het arbeids- of bedrijfsongeval en wie hiervoor aansprakelijk is!
Het ongeval
Wanneer u tijdens uw werkzaamheden een ongeluk krijgt en hier schade aan overhoudt, is dit een arbeidsongeval. Een arbeidsongeval kan gebeuren tijdens werktijd, maar onder bepaalde omstandigheden ook buiten de werktijd. Bovendien kan dit op de werkvloer gebeuren, maar ook ergens anders zoals in het verkeer. Als u onderweg bent tijdens uw werk en een ongeluk krijgt, dan kan dit ook kwalificeren als een arbeidsongeval. Als u onderweg bent naar uw werk en dan een ongeluk krijgt, dan is het veelal geen arbeidsongeval omdat het niet tijdens de werkzaamheden is gebeurt. Bij een bedrijfsongeval kunt u denken aan een ongeluk door een gebrekkige machine of een simpele valpartij door rommel.
De zorgplicht
De werkgever heeft een zogenaamde zorgplicht. Dit houdt in dat hij moet zorgen voor een veilige werkplek, voorschriften moet geven, moet uitleggen hoe er veilig wordt gewerkt, moet controleren of er veilig wordt gewerkt en bovenal moet hij ervoor zorgen dat u niet ziek wordt of een ongeval krijgt. De zorgplicht geldt tevens ook voor medewerkers die geen arbeidscontract bij de werkgever hebben. U kunt hierbij denken aan uitzendkrachten, vrijwilligers of stagiaires.
De werkgever is dus verplicht om maatregelen te treffen om te voorkomen dat de werknemer schade lijdt. De werkgever heeft de verantwoordelijkheid om veilige werkomstandigheden te creëren, zodat werknemers veilig hun werk kunnen doen. Deze plicht geldt voor meer dan alleen werkzaamheden op de werkplek zelf, het geldt ook voor de thuiswerkplek, het verkeer of tijdens het jaarlijkse bedrijfsuitje.
Geschreven en ongeschreven regels
De zorgplicht krijgt invulling door de wet, maar ook door ongeschreven normen. De ongeschreven normen volgen uit ervaringen en het ‘maatschappelijk verkeer’. Een voorbeeld hiervan is dat de werkgever ook zijn meest ervaren werknemers moet controleren en reguleren, zodat zij scherp blijven en geen risico’s gaan nemen. Hij moet hen blijven wijzen op de risico’s en de protocollen.
De geschreven regels zijn de wet- en regelgeving. De zorgplicht is wettelijk verankerd in artikel 658 lid 1 van boek 7 van het burgerlijk wetboek. Op grond van artikel 658 lid 2 van boek 7 van het burgerlijk wetboek is de werkgever in beginsel aansprakelijk voor de schade die de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt.
Aansprakelijkheid van de werkgever
De werkgever is dus in beginsel aansprakelijk voor de schade die de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt. Wanneer uw werkgever de hierboven beschreven zorgplicht heeft geschonden en hierdoor een ongeval is ontstaan, dan is hij aansprakelijk voor de schade. Ook wanneer uw werkgever de zorgplicht niet heeft geschonden kan de werkgever aansprakelijk zijn. In het geval van onvoorziene omstandigheden kan het zijn dat de werkgever de zorgplicht niet heeft geschonden, maar als nog aansprakelijk is. De bewijslast van de geleden schade ligt wel bij de werknemer, samen met de bewijslast om aan te tonen dat het bedrijfsongeval de reden van de schade is. De werknemer moet dus aantonen met bijvoorbeeld medische stukken of facturen dat hij schade heeft geleden.
Wanneer de werkgever de aansprakelijkheid betwist, dan is het aan de werkgever om dit te bewijzen. De werkgever moet dan aantonen dat hij zijn zorgplicht is nagekomen of dat hij niet aansprakelijk is voor het ongeval.
Eigen schuld werknemer
Wanneer het ongeval aan de eigen schuld van de werknemer te wijten is, dan is de werkgever niet aansprakelijk voor de schade. Bij opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer, is de werknemer zelf aansprakelijk. Hierbij moet de werkgever wel aantonen dat de werknemer alle risico’s en waarschuwingen voor het ongeval voor lief nam. Daarnaast moest de werknemer zich ervan bewust zijn dat hij deze risico’s ook daadwerkelijk nam.
De bewijslast voor eigen schuld ligt bij de werkgever. Het bewijzen van roekeloosheid is erg lastig en blijkt in de praktijk vaan onsuccesvol.
De eigen schuld bepaling is ook in de wet opgenomen. Het vervolg van artikel 658 lid 2 van boek 7 van het burgerlijk wetboek is namelijk: Tenzij hij [de werkgever] aantoont dat hij de in lid 1 genoemde verplichting [de zorgplicht] is nagekomen of dat de schade in belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.
Een uitspraak
Er zijn veel uitspraken over het arbeidsongeval. De Rechtbank Rotterdam oordeelde in 2022 nog dat een werkgever aansprakelijk was door de schending van zijn zorgplicht. In deze zaak was er sprake van letsel bij de werknemer door giftige stoffen, waar hij in is gaan zitten. Hier oordeelde de rechtbank dat, alhoewel de werkgever wel algemene veiligheidsinstructies en beschermingsmiddelen had gegeven, er specifieke instructies en waarschuwingen ontbraken. Deze specifieke veiligheidsinstructies en waarschuwingen waren bij de werkzaamheden waarbij de werknemer schade opliep echter wel nodig. Het ging hier namelijk om een giftig ontstoppingsmiddel waar nadere instructies voor nodig waren. Door deze instructies en waarschuwingen niet te geven heeft de werkgever zijn zorgplicht geschonden.
Bovendien is gebleken dat er geen sprake is bewust roekeloos handelen van de werknemer. De werkgever heeft dit gesteld, maar de rechtbank heeft dit niet aangenomen. De werknemer heeft weliswaar niet slim gehandeld, maar hij was zich op het moment zelf niet bewust van zijn handelen en dus handelde hij niet roekeloos.
Door de schending van de zorgplicht en het niet roekeloos handelen van de werknemer, is de aansprakelijkheid van de werkgever vast komen te staan.*
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over ontslag? Of heeft u een ander geschil met uw werknemer of werkgever? De arbeidsrechtadvocaat van De Brouwer Advocaten Rotterdam staan voor u klaar! U kunt ons bereiken door te bellen naar 010 499 2031 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.
* Uitspraak rechtbank Rotterdam 13 april 2022 ECLI:NL:RBROT:2022:2833