Heeft u een oproep ontvangen voor een politieverhoor of bent u aangehouden? Dan krijgt u te horen dat u recht heeft op rechtsbijstand. De vraag wanneer het verstandig is een advocaat in te schakelen en welke rechten u als verdachte heeft, is daarbij van groot belang. In deze blog wordt uiteengezet welke rechten aan u als verdachte toekomen en wat u kunt verwachten van een verhoor op het politiebureau.
Het belang van juridische bijstand
Wij adviseren nadrukkelijk om altijd een advocaat in te schakelen wanneer u door de politie wordt verhoord. Een politieverhoor vormt een ingrijpend en juridisch relevant moment, omdat u wordt verdacht van een strafbaar feit. Ongeacht of er sprake is van een ernstige verdenking of van een kwestie waarvan de precieze aard u nog niet bekend is, is het in alle gevallen raadzaam professioneel juridisch advies in te winnen.
Alle verklaringen die u tijdens het verhoor aflegt, worden vastgelegd en opgenomen in het strafdossier. De officier van justitie en, in een later stadium, de rechter kunnen hun beslissingen mede baseren op deze verklaringen. Een zorgvuldige voorbereiding en een correcte vastlegging van uw verklaring zijn derhalve van essentieel belang voor uw rechtspositie.
Consultatiebijstand en verhoorbijstand (Salduz-rechten)
Sinds het zogenoemde Salduz-arrest en de daarop gebaseerde wetgeving heeft iedere verdachte recht op juridische bijstand in twee vormen: consultatiebijstand en verhoorbijstand.
Consultatiebijstand
Consultatiebijstand vindt plaats voorafgaand aan het politieverhoor en bestaat uit een vertrouwelijk overleg tussen u en uw advocaat, buiten aanwezigheid van de politie. Tijdens dit overleg wordt onder meer aandacht besteed aan:
- de reden van uw aanhouding of oproeping;
- het verloop en karakter van het politieverhoor;
- uw rechten en plichten als verdachte;
- mogelijke strategieën tijdens het verhoor;
- hetgeen u wel en niet behoort te verklaren.
Dit overleg duurt doorgaans circa dertig minuten en stelt u in staat het verhoor goed voor te bereiden. Uw advocaat kan inschatten welke vragen u kunt verwachten en u adviseren over een passende benadering.
Verhoorbijstand
Bij verhoorbijstand is uw advocaat aanwezig tijdens het politieverhoor. Hoewel de advocaat geen antwoorden namens u mag geven, vervult hij of zij een essentiële waarborgfunctie, onder meer door:
- het observeren en vastleggen van het verloop van het verhoor;
- het ingrijpen bij ongeoorloofde druk of onrechtmatige ondervraging;
- het stellen van verduidelijkende vragen ter voorkoming van misverstanden;
- het controleren van een juiste en volledige vastlegging van uw verklaring;
- het toevoegen van relevante opmerkingen aan het proces-verbaal.
Uw rechten als verdachte tijdens het verhoor
Als verdachte beschikt u over diverse wettelijke rechten, die u te allen tijde kunt uitoefenen.
Een van de meest fundamentele rechten is het zwijgrecht. U bent niet verplicht vragen van de politie te beantwoorden en kunt ervoor kiezen geheel of gedeeltelijk te zwijgen. Dit recht vloeit voort uit het nemo tenetur-beginsel, dat inhoudt dat niemand verplicht kan worden mee te werken aan zijn eigen veroordeling.
Voorafgaand aan het verhoor dient de politie u te informeren over het strafbare feit waarvan u wordt verdacht. U heeft recht op deze informatie, zodat u weet waarop het onderzoek betrekking heeft en u zich daarop kunt voorbereiden. Indien u de Nederlandse taal onvoldoende beheerst, heeft u bovendien recht op bijstand van een tolk, zodat u het verhoor volledig kunt begrijpen en volgen.
Tijdens het verhoor kunt u op ieder moment verzoeken om een onderbreking teneinde vertrouwelijk overleg te voeren met uw advocaat. Dit overleg vindt plaats buiten aanwezigheid van de politie. Daarnaast is het de politie niet toegestaan u onder druk te zetten om een verklaring af te leggen. Intimidatie, dreiging of andere vormen van ongeoorloofde druk zijn nadrukkelijk verboden.
Na afloop van het verhoor krijgt u de gelegenheid uw verklaring door te lezen. U heeft het recht correcties aan te brengen indien de vastlegging onjuist of onvolledig is. U bent niet verplicht uw verklaring te ondertekenen. Door ondertekening bevestigt u immers dat u instemt met de inhoud van het proces-verbaal.
Kosten van juridische bijstand
Indien u wordt aangehouden op verdenking van het plegen van een strafbaar feit, heeft u recht op kosteloze rechtsbijstand. Deze rechtsbijstand wordt verleend door een zogenoemde piketadvocaat, waarvan de kosten door de overheid worden gedragen. Indien u reeds beschikt over een vaste raadsman, kunt u verzoeken om bijstand van deze voorkeursadvocaat. Wanneer u geen eigen advocaat heeft, kunt u bij de politie aangeven dat u gebruik wilt maken van een toegewezen advocaat.
Ontvangt u een schriftelijke uitnodiging voor een politieverhoor zonder dat sprake is van een aanhouding, dan is de piketregeling niet van toepassing. In dat geval dient u zelf een advocaat in te schakelen en de kosten daarvan te dragen. Indien u voldoet aan de inkomens- en vermogensgrenzen van de Raad voor Rechtsbijstand, kunt u mogelijk in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand (een zogenoemde toevoeging).
Conclusie
Een politieverhoor is een ingrijpende en juridisch relevante gebeurtenis. Alles wat u verklaart wordt vastgelegd en kan gevolgen hebben voor het verdere verloop van de strafprocedure. Het is daarom van groot belang om gebruik te maken van uw recht op juridische bijstand, zowel voorafgaand aan als tijdens het verhoor.
De Brouwer Advocaten
Bent u opgeroepen voor een politieverhoor? De strafrechtadvocaten van De Brouwer Advocaten Rotterdam staan voor u klaar. U kunt ons advocatenkantoor bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.