Het recht op het hebben van een privéleven is uitdrukkelijk opgenomen in artikel 8 EVRM. Het betreft een belangrijk mensenrecht, waar niet zomaar inbreuk op gemaakt mag worden. Dit gebeurt wel zodra er sprake is van een huiszoeking. In het nieuwsbericht van de Gelderlander op 5 juli 2023 staat: ‘’Politie valt massaal flatwoning in Arnhem binnen: vuurwapengevaarlijke man uit drugsmilieu opgepakt.’’ Verder wordt er in het nieuwsbericht beschreven dat de inval in de woning deel uitmaakte van een lopend onderzoek. De zoektocht richtte zich op een verdachte die mogelijk vuurwapengevaarlijk zou zijn. Een verdachte zijn kan dus leiden tot een huiszoeking, maar wat is een huiszoeking, welke soorten huiszoekingen zijn er en wat moet u doen in zo’n situatie?
Wat is een huiszoeking?
Een huiszoeking is een officiële doorzoeking door de politie of andere opsporingsambtenaren. Zij treden binnen in de woning of andere begrensde ruimtes onder anderen zonder toestemming van de bewoner. Dit heeft als doel om mogelijk bewijs voor een strafbaar feit op te sporen en zo nodig in beslag te nemen. Om ongewenst en onverwachts binnen te treden heeft de politie meestal een huiszoekingsbevel nodig. Een huiszoekingsbevel is een officiële machtiging van de rechter-commissaris om een woning zonder toestemming van de bewoner te betreden, te doorzoeken en eventueel beslag te leggen. De rechter-commissaris bepaalt dit, omdat hij een rechter is die toezicht houdt op de voortgang en rechtmatigheid van het opsporingsonderzoek. Een huiszoekingsbevel wordt verleend als er voldoende verdenking of vermoeden is.
Welke soorten huiszoekingen zijn er?
Er zijn drie soorten huiszoekingen.
- De huiszoeking met toestemming: In dit geval geeft de bewoner toestemming voor het uitvoeren van de huiszoeking. Er is dan geen sprake van een dwingende medewerking door de politie. De bewoner is niet verplicht om toestemming te geven voor de huiszoeking. Verder kan alleen van toestemming worden uitgegaan als het afkomstig is van de hoofdbewoner. Dit kan de eigenaar, huurder en onderhuurder enzovoorts zijn. Voorafgaand aan het geven van toestemming dient de bewoner kennis te hebben van de reden voor de huiszoeking. Ook moet de toestemming vrij en vooraf gegeven worden. Hiermee wordt bedoeld dat u voorafgaand moet weten welke gevolgen de toestemming kan hebben. De woning kan doorzocht worden naar alle mogelijke misdrijven. Op het moment dat de politie aangeeft opzoek te zijn naar drugs en zij vinden wapens dan kan hiervan ook een proces-verbaal van worden opgemaakt. Een proces-verbaal is een officieel op papier gesteld verslag van de politie. Dit verslag bevat belangrijke waarheden.
Er kan ook gekozen worden om de huiszoeking te weigeren. In dat geval zal de politie zo snel mogelijk proberen om een huiszoekingsbevel te ontvangen.
- De huiszoeking met een huiszoekingsbevel: In dit geval is het een huiszoeking zonder toestemming van de bewoner, maar met een huiszoekingsbevel van de rechter-commissaris. Het huiszoekingsbevel blijft hoogstens drie dagen na de dag dat die is afgegeven geldig. De huiszoeking mag alleen tussen 05:00 uur ’s morgens en 21:00 uur ’s avonds plaatsvinden. Indien er sprake is van een zwaar misdrijf, zoals terrorisme dan is een nachtelijke huiszoeking wel toegestaan.
- De huiszoeking op heterdaad: Dit is een uitzonderingsprocedure waarin niet gewacht kan worden op een huiszoekingsbevel van de rechter-commissaris. Een huiszoeking bij heterdaad gebeurt tijdens of onmiddellijk na vaststelling strafbare feiten. Het strafbaar feit of het misdrijf wordt dus ontdekt op het moment zelf of direct erna. Voor de huiszoeking op heterdaad is dus geen toestemming nodig en kan ook een nachtelijke huiszoeking zijn. De huiszoeking op heterdaad mag niet misbruikt worden om aan het verplichte huiszoekingsbevel te ontkomen.
Een onterecht verleend huiszoekingsbevel of het onterecht binnentreden:
Indien achteraf blijkt dat het huiszoekingsbevel onterecht is verleend doordat er bijvoorbeeld geen redelijk of onvoldoende vermoeden van schuld aanwezig was, kan indien van toepassing de rechtbank die uw strafzaak behandelt hier rekening mee houden.
Als een politieagent onterecht is binnengetreden dan wordt er gesproken van een vormfout. In het geval van een vormfout heeft de politie zich niet gehouden aan de regels voordat een bepaalde bevoegdheid werd gebruikt. Een voorbeeld van een vormfout is dat de politie een woning betreedt zonder toestemming van de bewoner en zonder een huiszoekingsbevel. Een rechter is niet verplicht een sanctie te geven naar aanleiding van de vormfout. Indien hij hier wel voor kiest dan moet de rechter rekening houden met de omstandigheid die invloed heeft op de uitkomst. Zo kijkt hij naar hoe ernstig de vormfout is. Ook kijkt de rechter hoe erg de verdachte in zijn belangen is geschaad. Tot slot kijkt de rechter naar het nadeel dat de vormfout oplevert.
In de bovenstaande gevallen kan de rechtbank strafvermindering toepassen, het onrechtmatig verkregen bewijs uitsluiten of het Openbaar Ministerie kan niet-ontvankelijk worden verklaard. Niet-ontvankelijk betekent dat de opsporing en vervolging niet fatsoenlijk zijn verlopen of niet aan de eisen voldoet.
De Brouwer Advocaten
Ben u verdachte in een strafzaak? De strafrechtadvocaat in Rotterdam van De Brouwer Advocaten staan voor u klaar. U kunt ons advocatenkantoor Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 0019 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.