Bij een scheiding of het beëindigen van een relatie waarin kinderen betrokken zijn, is het ouderschapsplan een van de belangrijkste documenten die ouders opstellen. Hierin worden onder meer de verdeling van zorg- en opvoedingstaken en de omgangsregeling vastgelegd. Maar het leven staat niet stil: omstandigheden veranderen, en wat op het moment van de scheiding een passende regeling was, kan na verloop van tijd niet meer aansluiten bij de praktijk. In dit blog bespreken we wanneer en hoe een omgangsregeling in het ouderschapsplan kan worden aangepast.
De noodzaak van een ouderschapsplan
Ouders die uit elkaar gaan en samen minderjarige kinderen hebben, zijn in Nederland wettelijk verplicht om een ouderschapsplan op te stellen. Het doel hiervan is om heldere afspraken vast te leggen over de verzorging en opvoeding van de kinderen, zodat beide ouders weten waar ze aan toe zijn en het kind duidelijkheid heeft. Een ouderschapsplan bevat doorgaans afspraken over de verdeling van zorg- en opvoedingstaken, de omgangsregeling, de kinderalimentatie, en de manier waarop ouders met elkaar communiceren over belangrijke beslissingen die het kind aangaan.
Wanneer moet een omgangsregeling worden aangepast?
Een omgangsregeling die op het moment van de scheiding goed werkte, kan later toch knellen. Denk aan een verhuizing van een van de ouders, een gewijzigde werksituatie, veranderende wensen of behoeften van het kind naarmate het ouder wordt, of aanhoudende conflicten tussen de ouders waardoor de bestaande regeling in de praktijk niet meer werkbaar is. In dergelijke gevallen biedt de wet ouders de mogelijkheid om de regeling te wijzigen, met als belangrijke voorwaarde dat elke aanpassing in het belang van het kind moet zijn.
De weg naar een nieuwe regeling: van overleg tot rechter
De eenvoudigste en meest wenselijke route is die van onderling overleg. Wanneer beide ouders het eens zijn over de gewenste wijzigingen, kunnen zij deze vastleggen in een aangepast ouderschapsplan en dit gezamenlijk ondertekenen. Dat voorkomt onnodige juridische stappen en biedt ouders de ruimte om de regeling op maat te maken.
Voordat ouders een wijziging voorstellen, is het verstandig om eerst goed te evalueren wat er precies niet meer werkt in de huidige regeling en welke concrete aanpassingen nodig zijn. Een heldere onderbouwing van de gewenste wijziging vergroot de kans dat de andere ouder, of uiteindelijk de rechter, hiermee kan instemmen. Vervolgens is het aan te raden om eerst het gesprek met de andere ouder aan te gaan. Leg de gewenste wijzigingen voor en zoek naar een compromis dat voor beide ouders aanvaardbaar is en aansluit bij het belang van het kind.
Komen ouders er samen niet uit, dan kan mediation een goede volgende stap zijn. Een scheidingsmediator begeleidt beide ouders bij het zoeken naar een oplossing waarin de belangen van het kind centraal blijven staan, zonder dat de zaak meteen wordt voorgelegd aan de rechter. Mediation is doorgaans minder belastend, sneller en minder kostbaar dan een gerechtelijke procedure, en heeft als voordeel dat de ouders zelf de regie houden over de uitkomst.
Leveren overleg en mediation geen resultaat op, dan resteert de gang naar de rechter. De rechter beoordeelt het verzoek tot wijziging van de omgangsregeling altijd met het belang van het kind als leidend criterium.
De gerechtelijke procedure
Wanneer overleg en mediation niet tot een oplossing leiden, kan een juridische procedure nodig zijn. Het is dan verstandig om een advocaat gespecialiseerd in familierecht in te schakelen. Deze kan een verzoekschrift opstellen waarin de gewenste wijziging van de omgangsregeling wordt toegelicht en onderbouwd, en de zaak namens de ouder aan de rechter voorleggen.
Bij de beoordeling van het verzoek weegt de rechter verschillende factoren mee, zoals de stabiliteit van het kind, de band van het kind met beide ouders, en de praktische haalbaarheid van de voorgestelde regeling. Het belang van het kind blijft daarbij steeds het zwaarstwegende criterium.
Na de wijziging: vastleggen en uitvoeren
Zodra ouders in onderling overleg, via mediation of door tussenkomst van de rechter tot een nieuwe omgangsregeling zijn gekomen, is het belangrijk om deze afspraken goed te documenteren. Werk het ouderschapsplan bij en zorg dat beide ouders over een kopie beschikken. Voer de nieuwe regeling vervolgens consequent uit en evalueer periodiek of deze in de praktijk goed werkt. Blijf daarbij als ouders met elkaar in gesprek, zodat nieuwe knelpunten tijdig kunnen worden gesignaleerd en aangepakt.
Tegelijkertijd is het goed om te beseffen dat een omgangsregeling geen statisch document is. Onverwachte situaties kunnen zich altijd voordoen, en een zekere flexibiliteit in de uitvoering van de afspraken draagt bij aan een prettigere samenwerking tussen de ouders en een stabielere omgeving voor het kind.
Conclusie
Het wijzigen van een omgangsregeling in een ouderschapsplan is niet altijd eenvoudig en kan, zeker wanneer ouders het niet eens zijn, een emotioneel proces zijn. Het belang van het kind staat daarbij steeds voorop, of de wijziging nu tot stand komt via onderling overleg, mediation of een gerechtelijke procedure. Goede communicatie tussen de ouders, een heldere onderbouwing van de gewenste wijziging en tijdig advies van een familierechtadvocaat vergroten de kans op een regeling die voor alle betrokkenen — en vooral voor het kind — goed werkbaar is.
Heeft u vragen over het wijzigen van uw ouderschapsplan of de omgangsregeling? De familierechtspecialisten van De Brouwer Advocaten denken graag met u mee over de beste aanpak voor uw situatie.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over uw huidige omgangsregeling of het wijzigen hiervan? Onze familierechtspecialisten staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.