Voogdij of toch gezag? Het zijn verschillende begrippen met een heel andere betekenis maar in de volksmond worden ze vaak door elkaar gebruikt. In deze blog leest u wat voogdij nu eigenlijk inhoudt en of dit op uw situatie van toepassing is.
Wat is een voogd?
Een voogd is iemand die het gezag kan overnemen van de ouders. Dit houdt eigenlijk in dat de voogd zal gaan zorgen voor de opvoeding en zorg van het kind en alle belangrijke zaken rond het kind zal gaan regelen. In de meeste gevallen staat het kind onder het gezag van één of beide ouders, maar het komt wel eens voor dat dit niet het geval is. Denk aan de situatie waarbij beide ouders van het kind bijvoorbeeld zijn overleden of als de ouders niet in staat zijn om het gezag te behouden. In zulke gevallen zal de voogd het gezag overnemen.
Voorwaarden voor voogdij
Het voogdijschap staat geregeld in art. 1:245 BW. Daaruit blijkt dat minderjarige kinderen onder gezag staan en dat onder gezag ouderschap en voogdij valt. Het voogdijschap moet door een ander dan een ouder worden uitgeoefend. Daarnaast moet u, als u als voogd in aanmerking wilt komen, minimaal 18 jaar oud zijn, niet lijden aan een geestelijke stoornis en niet onder curatele staan. Deze voorwaarden zijn hetzelfde als de voorwaarden voor het ouderlijk gezag. Het is hierbij niet relevant of u zelf al kinderen of een partner heeft of dat u alleenstaand bent. U kunt alleen het voogdijschap op u nemen, maar dit kan ook gezamenlijk, bijvoorbeeld met uw partner.
Hoe wordt voogdijschap verkregen?
De ouders kunnen zelf een voogd aanwijzen als zij dit wensen. De ouders kunnen dat doen door de voogd op te nemen in hun testament of door de voogd te laten opnemen in het gezagsregister. Dit is niet beperkt tot het aanwijzen van één voogd. De ouders mogen meerdere voogden aangeven. Als de aangewezen voogd het voogdijschap dan weigert, wordt er een andere benoemde voogd aangewezen.
Het is de ouders echter niet verplicht om een voogd aan te wijzen. Dit kan ook gebeuren bij de rechter als de ouders bijvoorbeeld het gezag over het kind verliezen. De rechter kan dan een voogd voor u aanwijzen.
Als u zichzelf wilt opgeven als voogd kan dit ook gedaan worden op eigen verzoek bij de rechtbank. U moet dan een verzoekschrift indienen en bent verplicht een advocaat voor het gezag over het kind in te schakelen.
Toestemming
U bent pas voogd als u daar zelf instemming aan geeft. U moet dan een bereidheidsverklaring tekenen en vanaf dat moment bent u verantwoordelijk voor de zorg en opvoeding van het kind. Ook als u als voogd wordt aangewezen door de rechter, bent u niet verplicht hierin mee te stemmen. Als u het voogdijschap afwijst, zal de rechter op zoek gaan naar een andere voogd.
Verantwoordelijkheden van voogdijschap
Als voogd krijgt u zeggenschap over een minderjarig kind. Dit houdt in dat hier ook bepaalde verantwoordelijkheden bij komen kijken. Zo moet u bijvoorbeeld toestemming geven voor officiële handelingen, zoals het aanvragen van een paspoort, bent u verantwoordelijk voor het vermogensbeheer van het kind, bent u aansprakelijk voor de schade die het kind veroorzaakt en moet u zelf de kosten voor de zorg en opvoeding betalen.
Daarnaast bent u verantwoordelijk voor de opvoeding en verzorging van het kind. Daar mag u wel eigen invulling aan geven. Wel zit hier verschil in of u alleen het voogdijschap heeft of gezamenlijk. Als u alleen het voogdijschap heeft is het geen vereiste om het kind zelf op te voeden en te verzorgen. Dit kan dan ook gebeuren in een tehuis of pleeggezin. Het is dan niet uw plicht om het kind te onderhouden.
Als u gezamenlijk voogdij heeft over het kind moet u het kind wel zelf verzorgen en opvoeden. Ook mogen gezamenlijke voogden de rechter vragen om de achternaam van het kind te wijzigen. Dan krijgt het kind de achternaam van een van de voogden, maar dit gebeurt alleen als de rechter dat in het belang van het kind acht. Als het kind een leeftijd heeft van 12 jaar of ouder moet het kind hier zelf ook mee instemmen. Wijziging van de achternaam moet gelijk worden aangegeven als het voogdijschap wordt aangevraagd.
Einde voogdijschap
Het voogdijschap kan op verschillende manieren worden beëindigd. Het voogdijschap zal eindigen van rechtswege als het kind de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt of wanneer het kind komt te overlijden. Als de voogd zelf komt te overlijden zal het voogdijschap ook eindigen. In dergelijke gevallen zal de rechter een nieuwe voogd benoemen. Als laatste kan het voogdijschap ook nog eindigen indien er sprake was van een minderjarige ouder die meerjarig is geworden en het gezag van het kind weer op zich kan nemen.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over voogdij? Onze familierechtspecialisten staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.