De voorjaarsvakantie komt eraan. Voor veel ouders betekent dat plannen maken voor een korte trip of alvast vooruitkijken naar de zomervakantie. Bent u gescheiden en oefent u samen met uw ex-partner het ouderlijk gezag uit? Dan kan een vakantie met de kinderen meer regelwerk opleveren dan u misschien denkt.
Gezamenlijk gezag betekent samen beslissen
Ouders die gezamenlijk gezag hebben, moeten belangrijke beslissingen over hun minderjarige kinderen samen nemen. Dit geldt niet alleen voor medische zaken of schoolkeuzes, maar ook voor praktische onderwerpen zoals het aanvragen van een paspoort of het maken van een buitenlandse reis. In de meeste gevallen verloopt dit in goed overleg, maar regelmatig zien we in de praktijk dat een ex-partner zijn of haar medewerking weigert.
Reispapieren: wanneer is toestemming nodig?
Paspoort
Voor het aanvragen of verlengen van een paspoort voor kinderen tot 18 jaar is toestemming van beide ouders met gezag vereist. De gemeente vraagt hier expliciet naar. Weigert uw ex-partner die toestemming, dan kunt u het paspoort niet aanvragen zonder tussenkomst van de rechter.
ID-kaart
Voor kinderen tot 12 jaar geldt ook hier dat beide ouders toestemming moeten geven. Kinderen van 12 jaar en ouder mogen zelfstandig een ID-kaart aanvragen, zonder toestemming van een van de ouders. Een ID-kaart vervangt echter niet de toestemming die nodig is voor de reis zelf. Een ID-kaart is geldig binnen vrijwel heel Europa. Dat kan praktisch zijn als een paspoort niet haalbaar is, maar ook dan blijft toestemming voor de vakantie noodzakelijk.
Toestemming voor de vakantie zelf
Gaat u met uw minderjarige kind naar het buitenland, dan heeft u altijd toestemming nodig van de andere ouder met gezag. Kunt u bij controle niet aantonen dat die toestemming is gegeven, dan loopt u het risico dat de reis wordt tegengehouden. De Koninklijke Marechaussee controleert hier streng op, met name in vakantieperiodes.
De Rijkoverheid heeft hiervoor een speciaal toestemmingsformulier ontwikkeld. Dat formulier, samen met aanvullende documenten zoals een uittreksel uit het gezagsregister, voorkomt problemen bij de grens.
Wat als uw ex-partner geen toestemming geeft?
In veel gevallen heeft een weigering weinig te maken met de reis zelf, maar alles met de onderlinge spanningen na de scheiding. Toestemming wordt dan gebruikt als drukmiddel. De eerste en vaak beste stap is om het gesprek aan te gaan. Mediation kan hierbij helpen om alsnog tot een oplossing te komen. Lukt dat niet dan biedt het recht een alternatief.
Vervangende toestemming via de rechter
Wanneer een ouder zonder goede reden weigert mee te werken, kan de rechtbank worden gevraagd om vervangende toestemming te verlenen. Dat kan bijvoorbeeld gaan om:
- het aanvragen van een paspoort of ID-kaart;
- toestemming voor een buitenlandse vakantie;
- een verhuizing;
- inschrijving op een andere school;
- vaccinatie van een kind.
Voor een verzoek om vervangende toestemming is een advocaat verplicht. De rechter beoordeelt het verzoek aan de hand van alle omstandigheden van het geval. Daarbij staat steeds het belang van het kind centraal. Vervangende toestemming wordt dus niet automatisch verleend.
Een procedure duurt doorgaans enkele weken. Is er sprake van spoed, bijvoorbeeld omdat de vakantie al binnen zes weken gepland staat, dan kan een kort geding uitkomst bieden.
Reizen binnen Europa en het Schengengebied
Binnen het Schengengebied geldt vrij verkeer van personen en vinden in beginsel geen grenscontroles plaats. Toch blijft toestemming relevant. Zodra er wel wordt gecontroleerd, bijvoorbeeld bij luchthavens, moet kunnen worden aangetoond hoe het gezag is geregeld en dat de andere ouder akkoord is met de reis. Voor reizen buiten Europa gelden deze eisen altijd.
Deze verplichtingen vloeien voort uit internationale verdragen en zijn bedoeld om kinderontvoering en onttrekking aan het ouderlijk gezag te voorkomen.
De Brouwer Advocaten
Heeft u toestemming nodig voor reispapieren of een vakantie met uw kinderen? Wacht dan niet tot het laatste moment. Wordt toestemming geweigerd en komt u er samen niet uit, dan kan vervangende toestemming via de rechter een passende oplossing zijn. U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.