De Rotterdamse haven wordt overspoeld met cocaïne en wel zodanig dat een Rotterdamse persofficier van justitie aan RTV Rijnmond verklaarde dat de cocaïne hem als water over de schoenen liep. Hoog tijd dus voor wat reparatiewerkzaamheden aan het wetboek van strafrecht. Vanaf 1 januari 2022 is het daarom strafbaar gesteld om zich wederrechtelijk te bevinden op een besloten plaats zoals een (lucht)haven of een spoorwegemplacement.
Motivatie
De wetgever redeneert namelijk dat geen normaal persoon ‘per ongeluk’ terecht zal komen op de Maasvlakte op een containerterrein, 40 kilometer van het centrum van Rotterdam. Deze persoon zal volgens het Openbaar Ministerie daar zijn om zich bezig te houden met ondermijnende criminaliteit waaronder handel in verdovende middelen, bedreigde diersoorten, synthetische drugs of mensenhandel.
Nieuwe maximale straffen en boetes
Kom je als onbevoegde toch op deze terreinen dan riskeer je vanaf dit jaar een gevangenisstraf van ten hoogste 1 jaar of een geldboete van € 9.000,-. Nog erger wordt het als je op zo’n verboden plek komt door middel van braak of inklimming, een valse sleutel, een valse order, kostuum of toegangspas of door misleiding van een bewaker. In die gevallen kun je gestraft worden met gevangenisstraf van ten hoogste 2 jaren of geldboete van € 22.500,-. En dat is nog niet alles: wordt je vervolgens aangetroffen in een gebouw of bijvoorbeeld in een container dan kan je straf daarboven met een derde worden verhoogd. Tja, justitie moest wel actie ondernemen want de 350 opgepakte uithalers in de haven kwamen er in 2020 nog vanaf met een bekeuring van € 95,- wegens het overtreden van artikel 461 wetboek van strafrecht, onder het motto van “gaat heen en verbetert u“. Volgens het OM kunnen uithalers met de nieuwe wet hun borst nat maken.
Welke straffen kunnen we verwachten?
De vraag is of deze maximale straffen ook in de praktijk zullen worden opgelegd. Voor een winkeldiefstal staat bijvoorbeeld een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of een geldboete van € 22.500,- maar een first offender wordt in de praktijk gestraft met een taakstraf. Voor een eenmalige recidivist moet worden gedacht aan een week gevangenisstraf, afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Om een beter idee te krijgen van de mogelijke straffen heeft mr. W.H.J.W. de Brouwer de parlementaire geschiedenis bestudeerd. Hieruit volgt dat het nieuwe artikel 138aa van het Wetboek van Strafrecht (Sr) overeenkomsten vertoont met lokaalvredebreuk zoals strafbaar gesteld in artikel 138 Sr en overeenkomsten vertoont met artikel 62a van de luchtvaartwet (LVW).
Artikel 62a LVW
Artikel 62a LVW ziet op feiten waarbij het verboden is op bepaalde aangewezen gebieden van de luchthaven je te bevinden. Artikel 62a is bij motie van Fred Teeven toegevoegd aan de Luchtvaartwet aangezien er in 2007 gevallen bekend waren van personen die zich zonder toestemming bevonden op gedeeltes van de luchthaven om daar strafbare feiten te plegen. Maximale straffen zijn 6 maanden gevangenisstraf of een boete van € 9.000,-. Desgevraagd verklaarde Fred Teeven aan de Brouwer dat er nimmer is vervolgd op basis van artikel 62a Sr. Ook niet toen bijvoorbeeld de journalist Alberto Stegeman met een valse KLM-toegangspas een nepbom meenam naar een verboden gebied op Schiphol. Ook toen werd Stegeman vervolgd voor artikel 461 Sr (verboden toegang voor onbevoegden) en artikel 225 Sr (het gebruik maken van een valse KLM-pas). Hoe hiermee wordt omgegaan in de praktijk is dus onbekend.
Artikel 138 sr
Artikel 138 Sr ziet op het wederrechtelijk binnendringen van een woning, lokaal of erf en je je niet op vordering van de rechthebbende verwijderd. Hierop staat een gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of een geldboete van € 9.000,-. Dat lijkt verdacht veel op de straf die bij artikel 138aa Sr is opgenomen. De bijbehorende richtlijn voor strafvordering van het OM betreffende artikel 138 Sr is in ieder geval hoopvoller dan de opmerking van de persofficier. Nemen we de zwaarste variant van artikel 138 Sr – het overtreden van een winkelverbod vanwege het eerder hebben gepleegd van strafbare feiten in de winkel zoals stelen – dan staat daar volgens de richtlijn van het OM een taakstraf op van 20 uur. Nu kun je van mening verschillen over het ondermijnende criminele karakter van winkeldiefstal in relatie tot cocaïnesmokkel, maar ook winkeldiefstal is een delict met grote negatieve maatschappelijke en economische gevolgen. Mocht de rechter winkeldiefstal anders zien uithalen dan zou een factor 2 of 3 denkbaar zijn, hetgeen neerkomt op 40 of 60 uur taakstraf.
Eerste uitspraken binnenkort verwacht
14 februari 2022 staat de eerste lichting uithalers nieuwe stijl 2022 voor de rechter.
Een meervoudige kamer van 3 rechters zal dan oordelen over de uithalers die worden vervolgd op basis van het nieuwe artikel 138aa Sr. Met de opmerking ‘en nu de knoet erover’ eindigt de persofficier zijn interview aan RTV Rijnmond, waarmee hij de rechter aanspoort de uithalers streng te straffen. Na 14 februari 2022 zullen we de strafeis van het OM kennen en wellicht zal het OM dan ook binnenkort een strafvorderingsrichtlijn introduceren. Houdt daarom onze blogs in de gaten.
De Brouwer Advocaten
Wordt u verdacht van een strafbaar feit? Aarzel niet om contact op te nemen met ons. Onze advocaten en juristen zijn onder andere gespecialiseerd in het strafrecht. U kunt ons bereiken op 010 423 00 19 of via info@debrouweradvocaten.nl