De digitalisering van onze samenleving en de huidige transportmogelijkheden hebben ertoe geleid dat het steeds gebruikelijker wordt dat huwelijken over landsgrenzen heen worden gesloten. U kunt bijvoorbeeld getrouwd zijn in Spanje tijdens een vakantie, of in een ander land gewoond hebben en aldaar een huwelijk hebben gesloten. Maar wat gebeurt er als u inmiddels in Nederland woont en de relatie tot een einde is gekomen? Kunt u dan in Nederland scheiden, ook als het huwelijk elders is voltrokken?
Het antwoord op deze vraag is: ja, in veel gevallen is dit mogelijk. Een internationale echtscheiding brengt echter enkele extra juridische vragen met zich mee. In dit artikel leest u hoe een scheiding in Nederland in zijn werk gaat als het huwelijk in het buitenland is gesloten, en waar u rekening mee dient te houden.
Wordt uw buitenlandse huwelijk in Nederland erkend?
Voordat in Nederland een echtscheidingsprocedure kan worden gestart, dient eerst vastgesteld te worden of uw huwelijk rechtsgeldig is volgens de Nederlandse wet. In beginsel geldt dat huwelijken die rechtsgeldig zijn gesloten in het buitenland, ook worden erkend in Nederland. Dit betekent dat het huwelijk moet zijn gesloten volgens de regels van het betreffende land, inclusief eventuele formaliteiten zoals registratie bij de lokale burgerlijke stand.
Let wel: een religieus huwelijk zonder burgerlijke registratie, een polygamisch huwelijk of een huwelijk dat is gesloten onder dwang of met een minderjarige, wordt in Nederland doorgaans niet erkend. In zulke gevallen kan een scheiding in Nederland niet zomaar plaatsvinden, omdat het huwelijk hier juridisch niet als geldig wordt gezien.
Als u nog geen registratie van het buitenlandse huwelijk bij een Nederlandse gemeente heeft laten doen, is het raadzaam dit alsnog te regelen. De gemeente waar u woont, of bij ontbreken daarvan de gemeente Den Haag, kan het huwelijk inschrijven op basis van een gelegaliseerde of van een apostille voorziene huwelijksakte.
Mag de Nederlandse rechter uw scheiding behandelen?
De volgende vraag is of de Nederlandse rechter bevoegd is om uw echtscheiding te behandelen. Dit wordt bepaald aan de hand van de volgende situaties en voorwaarden.
Als u samen met uw partner de echtscheiding aanvraagt, geldt de voorwaarde dat u of uw partner in Nederland moet wonen. Het is ook mogelijk om de echtscheiding gezamenlijk aan te vragen, indien u beiden in Nederland woont.
Als u de Nederlandse nationaliteit heeft en de echtscheiding eenzijdig wenst aan te vragen, dient u op zijn minst zes maanden of langer in Nederland te wonen op het moment dat u de scheiding aanvraagt.
Als uw buitenlandse partner de echtscheiding eenzijdig wil aanvragen, dient uw partner een jaar of langer in Nederland te wonen op het moment van de aanvraag.
Woont u beiden buiten Nederland én heeft uw partner geen Nederlandse nationaliteit? Dan kunt u in principe niet in Nederland scheiden. Een uitzondering geldt als u beiden de Nederlandse nationaliteit hebt, dan kan de scheiding wel in Nederland plaatsvinden, ongeacht uw woonplaats.
Let op: internationale scheidingen brengen het risico met zich mee van dubbele procedures. Als uw partner al eerder een verzoek tot scheiding heeft ingediend in een ander land, zal de Nederlandse rechter uw verzoek meestal niet meer behandelen.
Hoe verloopt een echtscheidingsprocedure in Nederland?
Als de Nederlandse rechter bevoegd is en uw huwelijk erkend wordt, kan de echtscheidingsprocedure beginnen. Een scheiding in Nederland dient altijd te worden aangevraagd via de rechtbank, en u heeft hiervoor een advocaat nodig.
De procedure kan op twee manieren worden gestart:
Gezamenlijk verzoek: als u en uw partner het eens zijn over de scheiding en de bijbehorende afspraken, kan er een gezamenlijk verzoek tot echtscheiding worden ingediend. Dit is doorgaans de snelste en minst belastende route.
Eenzijdig verzoek: indien u en uw partner het niet eens zijn of wanneer uw partner niet wil meewerken, dient één van u het verzoek in. De rechtbank zal in dat geval beide standpunten behandelen.
De rechtbank zal onder andere beslissingen nemen over de formele ontbinding van het huwelijk, eventuele alimentatieverplichtingen, de verdeling van gezamenlijke bezittingen en schulden, de zorgregeling voor eventuele minderjarige kinderen enzovoort.
Na een definitieve uitspraak dient de echtscheiding binnen zes maanden te worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Als het huwelijk in het buitenland is gesloten en (nog) niet in Nederland geregistreerd was, gebeurt deze inschrijving bij de gemeente Den Haag.
Verblijfsvergunning bij scheiding: denk aan de IND
Is uw partner naar Nederland gekomen op basis van uw huwelijk of partnerschap? Dan kan de verblijfsvergunning vervallen zodra de scheiding definitief is. U bent verplicht dit te melden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Afhankelijk van de omstandigheden, zoals de duur van het verblijf, het hebben van kinderen of de situatie in het land van herkomst, kan uw partner soms in Nederland blijven met een nieuwe verblijfsvergunning.
Professioneel juridisch advies is essentieel
Gezien de complexiteit van internationale echtscheidingen is het raadzaam om tijdig een advocaat te raadplegen die gespecialiseerd is in familierecht met internationale aspecten. Een dergelijke professional kan u begeleiden bij het kiezen van het juiste rechtsgebied, het opstellen van juridische documenten en het behartigen van uw belangen in een internationale context.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over uw echtscheiding? Onze alimentatie advocaat staat u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.