Er zijn meerdere manieren om uw relatie officieel te maken. Maar wist u dat deze vormen juridisch gezien sterk van elkaar verschillen? In deze blog zetten we de belangrijkste punten op een rij, zodat u goed geïnformeerd een keuze kunt maken die bij u past.
Hoe verloopt de procedure?
Wie wil trouwen of een geregistreerd partnerschap wil aangaan, moet dit vooraf melden bij de gemeente waar de verbintenis plaatsvindt. Het huwelijk kan niet worden voltrokken voor de veertiende dag na de melding. Indien het huwelijk niet binnen één jaar na de melding is voltrokken, dient de melding opnieuw te worden gedaan.
Een huwelijk wort in het openbaar in het gemeentehuis voltrokken. Daarnaast kan de gemeente andere locaties aanwijzen waar huwelijksvoltrekkingen ook plaats kunnen vinden. De gekozen locatie moet dan voldoen aan de eisen die de gemeente daaraan stelt. Bij het voltrekken van het huwelijk zijn minimaal twee getuigen verplicht en maximaal vier getuigen toegestaan.
Bij een samenlevingscontract is een melding bij de gemeente niet nodig. Er wordt simpelweg een contract opgesteld, al dan niet via de notaris.
De ceremonie
Een huwelijk gaat gepaard met een officiële ceremonie waarbij beide partners het ‘ja-woord’ uitspreken. Dit is wettelijk verplicht. Bij een geregistreerd partnerschap of samenlevingsovereenkomst is er geen verplichte ceremonie of ja-woord.
Belangrijk om te weten: wilt u ook in religieuze zin trouwen, bijvoorbeeld in een kerk of moskee? Dan moet het burgerlijk huwelijk of geregistreerd partnerschap altijd eerst worden gesloten. Pas daarna mag de religieuze ceremonie plaatsvinden.
Bij een samenlevingsovereenkomst is er geen verplichte plechtigheid, maar niets weerhoudt u ervan er een feest van te maken!
Erkenning van uw relatie
Een huwelijk wordt wereldwijd door vrijwel elk land erkend, wat het de meest universele vorm van samenleven maakt. Een geregistreerd partnerschap wordt niet overal erkend. Sommige landen hanteren hiervoor eigen regels of kennen de constructie simpelweg niet. Een samenlevingscontract heeft een beperktere juridische werking: het is een afspraak tussen twee personen onderling. Voor de wet worden zij niet automatisch als ‘partners’ erkend in de bredere juridische zin.
Rechten en verplichtingen
Gehuwden en geregistreerd partners hebben een wettelijke zorgplicht jegens elkaar: zij zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd en verplicht elkander het nodige te verschaffen. Daarnaast worden zij automatisch elkaars fiscale partner. Bij een huurwoning is de echtgenoot of geregistreerde partner van rechtswege medehuurder, zolang de woning als hoofdverblijf dient.
Bij een samenlevingscontract gelden alleen de verplichtingen die in het contract zijn vastgelegd. Medehuurderschap ontstaat niet automatisch, maar kan tot stand komen met instemming van de verhuurder óf, bij het uitblijven daarvan, via een rechterlijke uitspraak, mits sprake is van een duurzame gemeenschappelijke huishouding van ten minste twee jaar. Fiscaal partnerschap is bij samenwoners mogelijk wanneer zij een notarieel samenlevingscontract zijn aangegaan én op hetzelfde woonadres staan ingeschreven in de Basisregistratie.
Kinderen en ouderschap
Dit is een onderwerp dat bij veel stellen vragen oproept. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap tussen een man en een vrouw wordt de man automatisch de juridische vader van een kind dat tijdens de relatie wordt geboren. Er is in dat geval geen erkenning nodig.
Bij twee vrouwelijke partners (gehuwd of geregistreerd partner) ligt dit anders. De echtgenote of geregistreerde partner van de geboortemoeder wordt alleen automatisch juridisch ouder als het kind is verwekt door kunstmatige donorbevruchting in de zin van de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting én een verklaring van het Loket Donorgegevens wordt overgelegd waaruit blijkt dat de identiteit van de donor onbekend is. Is niet aan deze voorwaarden voldaan, dan dient de meemoeder het kind te erkennen.
Bij een samenlevingscontract ontstaat juridisch ouderschap nooit automatisch. De partner die het kind niet heeft gebaard, dient het kind te erkennen om een familierechtelijke betrekking te vestigen. Erkenning alleen leidt overigens nog niet tot ouderlijk gezag, daarvoor is een afzonderlijke aantekening in het gezagsregister bij de rechtbank nodig, of gezamenlijk gezag moet worden aangevraagd. Het is dan ook sterk aan te raden om hier tijdig juridisch advies over in te winnen.
Beëindiging van de relatie
Een huwelijk kan alleen worden ontbonden via de rechter. Beide partners dienen gezamenlijk of apart een verzoekschrift in bij de rechtbank, waarna de rechter de echtscheiding uitspreekt. Een geregistreerd partnerschap biedt meer flexibiliteit: zonder minderjarige kinderen en bij overeenstemming over de voorwaarden kan de ontbinding via een advocaat of notaris worden geregeld, buiten de rechter om. Zijn er wel kinderen betrokken, of bestaat er onenigheid, dan is de rechter alsnog nodig. Een samenlevingscontract wordt in de meeste gevallen beëindigd met een aangetekende brief.
Erfenis en nalatenschap
Gehuwden en geregistreerd partners zijn automatisch elkaars erfgenaam wanneer een van hen overlijdt. Bij een samenlevingscontract is dit niet het geval: u bent juridisch gezien geen erfgenaam van uw partner. Wilt u uw partner toch laten erven? Dan is het opstellen van een testament via de notaris noodzakelijk.
Aansprakelijkheid voor schulden
Of u aansprakelijk bent voor de schulden van uw partner, hangt af van de gekozen relatievorm én de eventuele voorwaarden die u heeft afgesproken. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap bent u te allen tijde hoofdelijk aansprakelijk voor schulden die zijn aangegaan ten behoeve van de gewone gang van de huishouding. Dit geldt ook wanneer u huwelijkse voorwaarden heeft gesloten, deze aansprakelijkheid kan jegens schuldeisers niet contractueel worden uitgesloten.
Voor overige schulden is het huwelijksvermogensregime bepalend. Sinds 1 januari 2018 omvat de wettelijke gemeenschap niet langer automatisch alle voorhuwelijkse goederen en schulden. Privéschulden van vóór het huwelijk en schulden uit erfenis of gift vallen buiten de gemeenschap. Met huwelijkse voorwaarden kunt u de gemeenschap geheel uitsluiten, waardoor er voor niet-huishoudelijke schulden van uw partner in beginsel geen verhaal op uw privévermogen mogelijk is.
Voor partners met een samenlevingscontract bestaat er geen wettelijke gemeenschap van goederen en evenmin een wettelijke hoofdelijke aansprakelijkheid voor huishoudelijke kosten. In het contract wordt doorgaans vastgelegd wie welke kosten draagt en hoe gezamenlijke uitgaven worden verdeeld.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na deze blog vragen, of wilt u geadviseerd worden met betrekking tot uw relatie? U kunt de familierechtadvocaten van de Brouwer Advocaten bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl of door het contactformulier in te vullen op deze site. Wij zullen zo spoedig mogelijk contact met u opnemen.