Kan een werkgever een werknemer ontslaan als die werknemer een strafbaar feit pleegt in zijn vrije tijd?

Misschien heb je het op het nieuws voorbij zien komen: Quincy Promes is op 13 december 2020 gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij een steekpartij. Sommige zijn van mening dat deze arrestatie moet zorgen voor onmiddellijk ontslag van de profvoetballer. Maar mag dit zomaar wel? Het strafbare feit waarvan hij wordt verdacht is namelijk gepleegd in de privésfeer en niet tijdens zijn werk. De vraag die hier centraal staat is dan ook of een werkgever een werknemer verantwoordelijk mag houden voor strafbare feiten die een werknemer buiten werk om pleegt

Onschuldig tot het tegendeel bewezen is

In principe mag een werkgever een werknemer ontslaan als de werknemer niet meer op zijn werk komt opdagen. De werknemer heeft namelijk de plicht zijn werkzaamheden naar behoren uit te voeren en bij bijvoorbeeld detentie is dit niet mogelijk. Op deze regel rust echter een uitzondering: totdat een rechter bepaald dat de persoon in kwestie schuldig is, moet ervan worden uitgegaan dat hij onschuldig is.

Belangen afwegen

In 1999 heeft de Hoge Raad zich over dit onderwerp gebogen en geoordeeld dat alle omstandigheden van het geval van belang zijn bij de beantwoording van de vraag of een strafrechtelijke vervolging leidt tot ontslag op staande voet.  Daarnaast is voor zo’n ontslag een dringende reden nodig. De Hoge Raad heeft bepaald dat iemand schuldig moet zijn aan een misdrijf, wil er sprake zijn van een dringende reden. Bij voorlopige hechtenis is nog geen sprake van een veroordeling en dus ook niet van schuld. Daarnaast is detentie geen zelfstandige grond voor ontslag waardoor de rechter zal moeten toetsen aan de redelijkheid en een belangenafweging zal moeten maken. 

In latere uitspraken van de rechter komt veelvuldig naar voren dat er voor een rechtsgeldig ontslag een verband moet zijn tussen de werkzaamheden en het strafbare feit. Andere omstandigheden die ook van belang kunnen zijn, zijn:

  • de zwaarte van het delict;
  • de duur van de eventuele detentie, en;
  • de wijze waarop het delict afstraalt op de werkgever.

Arbeidsrechtelijke maatregelen

Betekent dit dat een werkgever in situaties als deze helemaal geen rechtsmiddelen heeft? De werkgever kan de werknemer in ieder geval niet ontslaan. Een eventuele ontbinding van de overeenkomst geeft ook vaak geen uitkomst omdat voorlopige hechtenis van beperkte duur is. Het ontbinden van de overeenkomst zou dan niet evenredig zijn aan de tijd dat de werknemer afwezig is. De werkgever zou de werknemer alleen uit dienst kunnen krijgen op grond van een verstoorde arbeidshouding. Indien het vermeende strafbare feit op werk is gepleegd en er een verband bestaat tussen het strafbare feit dat de werknemer gepleegd zou hebben en de werkzaamheden die hij uitvoert, zou er gesproken kunnen worden van een verstoorde arbeidsverhouding. Zo niet, dan kan volgens de rechter de relatie tussen de werkgever en werknemer hersteld worden. Door middel van eventuele mediation.

Het staat dus niet vast dat een werknemer die zich in de privésfeer schuldig maakt aan een strafbaar feit op staande voet ontslagen kan worden. Met veel omstandigheden dient rekening te worden gehouden.

Onrechtmatige daad

Indien het bijzondere arbeidsrecht geen oplossing biedt, heeft een werkgever ook nog de mogelijkheid om de werknemer op basis van het algemene verbintenissen aansprakelijk te stellen voor de kosten die de werkgever heeft geleden. Dit doet de werkgever dan op basis van onrechtmatige daad. In dat geval zal de werkgever alle schade die het door het toedoen van de werknemer lijdt, kunnen vorderen. Denk hierbij ook aan imagoschade en in dit specifieke geval aan het mislopen van een transfersom.

De Brouwer Advocaten

De juristen en advocaten van De Brouwer Advocaten zijn gespecialiseerd in onder andere het Arbeidsrecht. Bent u of kent u een persoon of bedrijf die in een dergelijke situatie zit, schroom dan niet om ons te contacteren. U kunt ons bereiken op het telefoonnummer 010 – 423 00 19 of op het mailadres info@debrouweradvocaten.nl.