Per 1 juli 2025 krijgen kinderen vanaf 8 jaar de mogelijkheid om deel te nemen aan een kindgesprek met de rechter in familiezaken. Dit is een belangrijke wijziging die de invloed van het kind in juridische procedures rond gezag, omgang en verblijf aanzienlijk vergroot. Tot nu toe werd deze gelegenheid pas geboden aan kinderen vanaf 12 jaar. Met deze verlaging van de leeftijd wordt het belang van het kind bij beslissingen die hen aangaan nog meer benadrukt. Maar wat betekent dit nu precies voor de praktijk?
Wat is een kindgesprek?
Een kindgesprek biedt kinderen de kans om hun mening te geven over zaken die invloed hebben om hun leven, zoals een scheiding, ouderlijk gezag of de omgangsregeling. In een informeel gesprek met de rechter krijgt het kind de gelegenheid om te vertellen wat hij of zij denkt, voelt en hoe hij of zij de situatie beleeft. De ouders zijn niet aanwezig bij dit gesprek, zodat het kind zich vrij kan uiten zonder de invloed van zijn of haar ouders.
Bij een kindgesprek zit het kind samen met rechter en griffier in een rustige, informele setting. De rechter draagt geen toga en het gesprek vindt meestal plaats in een gewone overlegkamer of aan tafel in de zittingszaal. Het doel is om het kind op zich op zijn of haar gemak te laten voelen, zodat hij of zij kan praten over wat hem of haar bezighoudt, zonder de druk van een formele zitting.
Waarom nu al kinderen vanaf 8 jaar?
De verlaging van de leeftijdsgrens is een belangrijke stap. Tot voor kort werden alleen kinderen vanaf 12 jaar standaard uitgenodigd voor een kindgesprek. Maar uit een pilot bij de rechtbank Amsterdam en de ervaring van de gerechtshoven bleek dat ook kinderen jonger dan 12 jaar in staat zijn om hun gevoelens en wensen op een duidelijke manier te uiten. Dit geldt vooral voor kwesties rondom omgang, verblijf of de scheiding van hun ouders. Door deze verandering worden kinderen van jongere leeftijd niet langer buiten de gesprekken gehouden.
Wat betekent dit voor een kind van 8 jaar?
Hoewel jonge kinderen in deze leeftijdscategorie vaak nog niet volledig begrijpen wat begrippen als gezag of belang van het kind betekenen, kunnen ze vaak wel goed aangeven hoe zij zich voelen in bepaalde situaties. Het gesprek is geen verhoor, maar een vertrouwelijk moment waarbij de rechter naar het kind luistert zonder druk. Het kind moet zich dan ook veilig voelen om zijn of haar mening te geven. De rechter zorgt ervoor dat het kind zich op zijn of haar gemak voelt en niet geconfronteerd wordt met de spanningen die er mogelijk tussen de ouders bestaan. Dit voorkomt dat het kind onbedoeld betrokken wordt in het conflict van de ouders. Vooral in situaties waarin een kind beïnvloed wordt door één van de ouders, of wanneer er spanningen zijn rondom het ouderlijk gezag, kan het moeilijk zijn voor het kind om zich vrij te uiten.
Het is dan ook heel belangrijk dat de rechter aandacht heeft voor de context waarin het kind zich bevindt en zorgvuldig afweegt in hoeverre het kind in staat is om zijn of haar eigen stem te geven. Het kindgesprek is geen middel om het kind een beslissing te laten nemen, maar wel een manier om het gevoel te krijgen dat zijn of haar mening meetelt in de uiteindelijke beslissing.
Goed luisteren, maar niet overnemen
Het kind krijgt de gelegenheid om te vertellen wat hij of zij denkt en voelt, maar het is belangrijk om te benadrukken dat dit niet betekent dat de rechter altijd de mening van het kind overneemt. Het gaat erom dat de rechter goed luistert, de context begrijpt en uiteindelijk een beslissing neemt die in het belang van het kind is. De stem van het kind is belangrijk, maar de uiteindelijke beslissing zal gebaseerd zijn op de situatie als geheel.
Wat als het kind niet wilt spreken?
Kinderen zijn niet verplicht om deel te nemen aan een kindgesprek. Als een kind liever geen gesprek heeft, kan hij of zij ook een brief of e-mail naar de rechter sturen om zijn of haar mening te geven. De rechter respecteert de keuze van het kind en dwingt hem of haar niet om iets te zeggen als hij of zij dat niet wilt.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van de blog vragen over een familierechtelijke kwestie waar kinderen bij betrokken zijn? Onze familierechtadvocaat staat u graag bij! U kunt onze advocaten in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.