Een veel gestelde vraag bij een scheiding is: hoelang moet je partneralimentatie betalen? Deze vraag is niet alleen relevant voor degene die alimentatie moet gaan betalen, maar ook voor degene die erop rekent deze te ontvangen. De regels hierover zijn de afgelopen jaren veranderd. In onderstaande blog leest u meer over het oude en nieuwe systeem betreffende de partneralimentatie
Wat is partneralimentatie precies?
Partneralimentatie is een financiële bijdrage die de ene ex-partner aan de andere moet betalen na een scheiding. Het doel is om het verschil in inkomen en levensstandaard dat ontstaat door de breuk op te vangen. Deze verplichting geldt alleen als er sprake is geweest van een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Bij een relatie zonder formele verbintenis, dus samenwonen zonder geregistreerd partnerschap of huwelijk, ontstaat er in principe geen recht op partneralimentatie, tenzij hierover iets is afgesproken in een samenlevingscontract. Partneralimentatie is dus bedoeld als vangnet en komt vaak aan de orde wanneer één van de partners tijdens het huwelijk minder is gaan werken of helemaal gestopt is om voor het gezin te zorgen.
De hoofdregel sinds 2020: maximaal vijf jaar
Sinds 1 januari 2020 geldt een nieuwe wettelijke regeling: in principe bedraagt de maximale duur van de partneralimentatie vijf jaar. Deze verkorting is ingevoerd om de alimentatieverplichtingen meer in balans te brengen met de maatschappelijke realiteit. Van beide partners wordt namelijk steeds vaker verwacht dat zij economisch zelfstandig zijn. De gedachte achter de nieuwe wet is dat de partner die alimentatie ontvangt, binnen redelijke termijn in eigen levensonderhoud moet kunnen gaan voorzien. Als het huwelijk of geregistreerd partnerschap korter dan tien jaar heeft geduurd, geldt dat de alimentatieplicht de helft van de duur van het huwelijk bedraagt. Bij een huwelijk van acht jaar betekent dit dus dat de alimentatie vier jaar doorloopt.
Wanneer duurt partneralimentatie langer?
Er zijn verschillende situaties waarin de alimentatieverplichting langer dan vijf jaar duurt. Wanneer er nog jonge kinderen zijn, eindigt de alimentatie pas op het moment dat het jongste kind twaalf jaar is. Dit betekent dat de alimentatie in die gevallen dus ook langer kan doorlopen dan vijf jaar. Daarnaast geldt er een uitzondering voor huwelijken van vijftien jaar of langer, waarbij de alimentatiegerechtigde binnen tien jaar de AOW-leeftijd bereikt. In dat geval loopt de alimentatieverplichting door tot aan het bereiken van die pensioenleeftijd. Voor mensen die voor 1 januari 1970 zijn geboren en die in een vergelijkbare situatie verkeren, kan de alimentatie zelfs maximaal tien jaar duren. Wanneer meerdere van deze uitzonderingen van toepassing zijn, geldt altijd de langste termijn. De wetgever heeft met deze uitzonderingen geprobeerd om recht te doen aan situaties waarin langdurige afhankelijkheid is ontstaan.
Regeling voor scheidingen van vóór 2020
Voor scheidingen die zijn uitgesproken voor 1 januari 2020 of waarbij de alimentatie voor die datum is vastgesteld, geldt de oude wettelijke regeling. Volgens die regels bedroeg de maximale duur van partneralimentatie twaalf jaar, tenzij het huwelijk korter dan vijf jaar had geduurd en er geen kinderen waren. In dat geval was de alimentatieduur gelijk aan de duur van het huwelijk. Voor alimentatieverplichtingen die zijn vastgesteld vóór 1 juli 1994 geldt wat er destijds is afgesproken in het echtscheidingsconvenant of vonnis. Als daarin geen einddatum staat vermeld, kan de alimentatie zelfs voor onbepaalde tijd doorlopen, tenzij deze door de rechter op verzoek alsnog wordt beëindigd of gewijzigd. Het is dus belangrijk om goed te kijken naar de datum van de scheiding en de datum waarop de alimentatie is vastgesteld.
Wanneer stopt de alimentatie?
De verplichting om partneralimentatie te betalen eindigt automatisch wanneer de alimentatiegerechtigde hertrouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen met een nieuwe partner alsof zij getrouwd zijn. Ook wanneer de alimentatiegerechtigde zelf weer voldoende inkomen verdient om in eigen levensonderhoud te voorzien, kan dit reden zijn om de alimentatie te beëindigen of te verlagen. Uiteraard eindigt de verplichting ook bij overlijden van een van de partijen. In alle gevallen geldt dat de beëindiging niet altijd automatisch gaat. Het kan nodig zijn om dit juridisch vast te leggen of te laten toetsen door de rechter, zeker als de ex-partners het daarover niet eens zijn.
Andere afspraken en verlenging van de termijn
Ex-partners mogen onderling ook andere afspraken maken over de duur van de alimentatie dan de wettelijke termijnen. Die afspraken moeten dan wel schriftelijk worden vastgelegd in het echtscheidingsconvenant. Zolang de afspraken niet onredelijk zijn, zal de rechter deze doorgaans respecteren. In bijzondere gevallen kan ook de rechter besluiten om de partneralimentatie te verlengen. Dat gebeurt alleen wanneer het einde van de alimentatie tot zeer schrijnende situaties zou leiden, bijvoorbeeld bij ernstige ziekte of arbeidsongeschiktheid van de alimentatiegerechtigde. Zo’n verzoek moet wel tijdig worden gedaan, namelijk binnen drie maanden na het eindigen van de alimentatieplicht. De rechter kijkt dan of er sprake is van een situatie waarin het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn als de alimentatie zou eindigen.
De duur van de partneralimentatie is sinds 2020 wettelijk begrensd, maar de praktijk laat zien dat er veel situaties zijn waarin afwijkingen of verlengingen mogelijk zijn. De persoonlijke omstandigheden van beide ex-partners spelen daarbij een grote rol. Het is daarom verstandig om tijdig juridisch advies in te winnen over uw positie, zeker als u zelf alimentatie moet betalen of ontvangen.
De Brouwer Advocaten
Wilt u weten wat de regels in uw situatie betekenen of heeft u hulp nodig bij het maken of wijzigen van alimentatieafspraken? De familierecht advocaten van De Brouwer Advocaten Rotterdam staan voor u klaar! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.