Een gezagsvacuüm is de situatie waarbij een kind niet onder gezag of onder voogdij staat. Bij een gezagsvacuüm zal de rechtbank iemand moeten aanwijzen die het gezag of de voogdij gaat uitoefenen. Dit kan een persoon zijn, maar ook een instelling zoals Bureau Jeugdzorg. In deze blog leest u de in’s en out’s over gezagsvacuüm en wat u kunt doen.
Ouderlijk gezag
Ouderlijk gezag betekent dat de ouders uit wie het kind ontstaan is zeggenschap, gezag, hebben over het minderjarige kind. Dit betekent dat de ouders verantwoordelijk zijn voor de opvoeding en verzorging van het kind. Ouders krijgen vaak automatisch het ouderlijk gezag. Moeder krijgt dit automatisch, vader krijgt dit bij de erkenning of wanneer ouders getrouwd zijn direct bij de geboorte. Als moeder geen erkenning toestaat, kunt u de rechter verzoeken om u mede met het gezag te belasten.De gezagsprocedures bij de rechter vallen onder het civiel recht en hiervoor kunt u een familierechtadvocaat in de arm nemen.
Gezamenlijk gezag aanvragen
Ouders die niet automatisch het gezag krijgen over hun kind(eren) kunnen gezamenlijk gezag aanvragen via een formulier. Dit kan digitaal of schriftelijk. Voorgaande gaat om kind(eren) die voor 1 januari 2023 erkend zijn. Om gezamenlijk gezag te kunnen krijgen moet u aan een aantal voorwaarden voldoen. Als u aan deze voorwaarden voldoet, dan wordt de aanvraag toegewezen en een aantekening gemaakt in het gezagsregister. U krijg hiervan een uittreksel.
In het geval van ouders en dan voornamelijk de moeder die nog niet meerderjarig is, kan geen gezamenlijk gezag aanvragen en is geen gezaghebbende ouder over het kind. Er is dan sprake van gezagsvacuüm.
Gezagsvacuüm
Een pasgeboren kind kan zonder gezag staan als bijvoorbeeld de moeder van het kind zelf minderjarig is, want een meerderjarige moeder krijgt automatisch het ouderlijk gezag. Een minderjarige mag in beginsel geen gezag over het kind uitoefenen, omdat zij zelf nog onder gezag staat. Om hiervan af te wijken is er de mogelijkheid om een verzoekschrift in te dienen bij de rechtbank. Dit kan de Raad voor de Kinderbescherming doen. Deze mogelijkheid is er ook voor familie van het pasgeboren kind. Bijvoorbeeld opa en oma die voorlopig de voogdij willen of familie van vaders kant. Dit kan worden ingediend tezamen met bijstand van een advocaat.
Ook kan de situatie ontstaan waarbij de enige gezaghebbende ouder overlijdt. De andere ouder wil de zorg overnemen, maar is niet belast met het ouderlijk gezag. Ook in dit geval kunt u de rechter verzoeken om u het gezag toe te kennen.
Meerderjarigverklaring
Om ouderlijk gezag te hebben over een kind moet u 18 jaar of ouder zijn (meerderjarig). Indien u jonger bent, dan kunt u de kinderrechter vragen om een meerderjarigheidsverklaring. Dit kunt u ook vragen als u jonger bent dan 16 jaar, maar dan beslist de rechter pas op het moment dat u 16 jaar bent en/of als de baby geboren is.
Voor de procedure tot een meerderjarigheidsverklaring is een advocaat vereist. De procedure gaat middels een verzoekschrift dat bij de Rechtbank door de advocaat wordt ingediend. De Rechter verklaart je meerderjarig, als het in het belang is van moeder en kind en er geen contra indicaties zijn. Contra indicaties zijn bijvoorbeeld omstandigheden waardoor een meerderjarigheidsverklaring niet in het belang van het kind is. Meestal wordt advies aan de Raad voor de Kinderbescherming gevraagd, maar soms is dat niet nodig
Minderjarige vaders kunnen geen meerderjarigheidsverklaring aanvragen.
Verzoek indienen
Om ervoor te zorgen dat je wel beslissingen mag nemen over je eigen kind, zo mogelijk samen met de vader, kan een verzoek tot meerderjarigverklaring bij de rechtbank worden ingediend. Dit kan door een advocaat of de Raad voor de Kinderbescherming worden ingediend. De rechter stelt de belangen van het kind voorop. De Raad voor de Kinderbescherming en de vader zullen ook hun mening mogen geven.
De rechter laat na het verzoek andere belanghebbende weten dat u hem gevraagd heeft om een meerderjarigheidsverklaring. Indien een belanghebbende het niet eens is met het verzoek dan kan hij/zij hiertegen schriftelijk of mondeling verweer voeren. Bij schriftelijk verweer heeft de desbetreffende persoon een advocaat nodig. Indien een belanghebbende het eens is met het verzoek, dan kan de desbetreffende persoon een referteverklaring indienen.
Indien er geen belanghebbenden zijn die bezwaar hebben tegen het verzoek, dan kan het voorkomen dat er geen zitting wordt gepland.
Indien de rechter het verzoek toewijst, dan verklaart de rechter u meerderjarig in het belang van moeder en kind.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over gezag dan wel gezagsvacuüm? Onze familierechtspecialisten staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.