Een echtscheiding is altijd ingrijpend. Is één van de partners betrokken bij een Vennootschap Onder Firma (VOF), dan brengt dit extra complexiteit met zich mee. Dit artikel bespreekt de gevolgen van een echtscheiding voor een VOF. Daarbij komen de beperkte gemeenschap van goederen, huwelijkse voorwaarden en partneralimentatie aan de orde.
De VOF en de gevolgen van echtscheiding
Een VOF is een populaire rechtsvorm voor ondernemers waarbij twee of meer personen samen een onderneming runnen. Bij een echtscheiding kan de VOF worden beïnvloed. Het aandeel van de vennoot-echtgenoot in de VOF wordt namelijk vaak als gemeenschappelijk bezit beschouwd. Daarbij is een belangrijk onderscheid dat niet de VOF zelf in de huwelijksgemeenschap valt. De VOF heeft immers een van de vennoten afgescheiden bedrijfsvermogen. Wat wél in de gemeenschap valt, is het vermogensrecht dat de vennoot-echtgenoot aan zijn of haar deelname ontleent. De gevolgen hangen af van de juridische structuur van de VOF, de eigendomsverhoudingen en eventuele huwelijkse voorwaarden.
Beperkte gemeenschap van goederen
De standaardhuwelijksregeling in Nederland is de beperkte gemeenschap van goederen. Vermogen en schulden die tijdens het huwelijk zijn opgebouwd, zijn dan in beginsel gezamenlijk eigendom. Goederen van vóór het huwelijk blijven buiten de gemeenschap. Ook goederen die tijdens het huwelijk zijn verkregen via erfopvolging, making of gift, blijven in beginsel privévermogen. Het aandeel in de VOF maakt dus in beginsel deel uit van de gemeenschap, voor zover dit tijdens het huwelijk is opgebouwd.
Bij echtscheiding moet dit gemeenschappelijke aandeel worden verdeeld tussen de ex-echtgenoten, wat tot complexe situaties kan leiden. Vooral als beide echtgenoten bij de VOF betrokken zijn. De verdeling moet aansluiten bij de wettelijke regels en bij eventuele huwelijkse voorwaarden.
Huwelijkse voorwaarden
Partners kunnen huwelijkse voorwaarden opstellen. Zo wijken zij af van de standaard beperkte gemeenschap van goederen. Huwelijkse voorwaarden zijn een schriftelijke overeenkomst, waarin wordt vastgesteld welke bezittingen en schulden gezamenlijk zijn en welke privé blijven. Zo’n overeenkomst kan de impact van een echtscheiding op de VOF verminderen.
Merken de partners het aandeel in de VOF in de huwelijkse voorwaarden expliciet aan als privébezit van één van hen, dan valt dit aandeel buiten de verdeling. De andere partner kan dan geen aanspraak maken op een deel van de waarde van de onderneming. Belangrijk is wel dat de huwelijkse voorwaarden duidelijk en rechtsgeldig zijn opgesteld. Dit voorkomt latere juridische geschillen.
Verdeling van de VOF-belangen
Maakt het VOF-aandeel deel uit van de gemeenschap, of zijn er geen huwelijkse voorwaarden opgesteld? Dan moet dit belang worden verdeeld. Ook de vennootschapsovereenkomst met de overige vennoten speelt hierbij een rol. Overdracht van een aandeel aan de andere ex-echtgenoot is doorgaans niet mogelijk zonder toestemming van de medevennoten. Verdeling vindt in de praktijk dan ook vaak in waarde plaats, niet in natura. Er zijn verschillende manieren om tot een verdeling te komen.
- Verkoop van de VOF. Soms is de meest praktische oplossing om het aandeel of de onderneming als geheel te verkopen. De opbrengst wordt dan verdeeld. Dit kan lastig zijn als de waarde niet eenvoudig is vast te stellen.
- Een ex-echtgenoot behoudt de VOF. Wil één van de ex-echtgenoten de VOF voortzetten? Dan moet een eerlijke vergoeding worden vastgesteld voor het aandeel van de andere partner. Dit vraagt vaak om onderhandeling.
- Vaststellen van de waarde. Blijft de VOF behouden, dan moet de waarde van het bedrijf worden bepaald. Dit kan gecompliceerd zijn. Vooral bij unieke activa of expertise die moeilijk te waarderen zijn. Een onafhankelijke waarderingsdeskundige kan dan nodig zijn.
Partneralimentatie
Naast de verdeling van de VOF-belangen speelt ook partneralimentatie een rol. Dit is de financiële ondersteuning die de ene partner na de echtscheiding aan de andere biedt. Zo worden de economische gevolgen van de scheiding verzacht. De wet regelt onder meer de duur van deze verplichting. In beginsel geldt de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar. Duurde het huwelijk langer dan vijftien jaar, dan geldt een verlengde termijn. Datzelfde geldt zolang er nog minderjarige kinderen onder de twaalf jaar uit het huwelijk zijn.
De hoogte van de partneralimentatie wordt bepaald aan de hand van twee maatstaven: de behoefte van de onderhoudsgerechtigde partner en de draagkracht van de onderhoudsplichtige partner. Is één van de ex-echtgenoten betrokken bij de VOF? Dan kunnen de VOF-inkomsten meewegen bij zowel de behoefte als de draagkracht.
Dit kan tot complexe berekeningen leiden. Vooral wanneer de VOF-inkomsten fluctueren of aanzienlijk zijn, bijvoorbeeld door onregelmatige winstuitkeringen of kapitaalopnames. Professioneel juridisch advies is dan van belang. Zo wordt de partneralimentatie correct vastgesteld en worden geschillen voorkomen.
Afspraken voor de toekomst
Wilt u de gevolgen van een echtscheiding voor een VOF beperken? Maak dan vooraf duidelijke afspraken. Denk aan huwelijkse voorwaarden waarin het aandeel in de VOF en andere zakelijke belangen worden geregeld. Evalueer deze afspraken ook regelmatig, vooral als de VOF groeit of verandert. Een mediationclausule in de VOF-overeenkomst kan daarnaast helpen. Zo kunnen geschillen tussen vennoten bij een echtscheiding vreedzaam worden opgelost.
Conclusie
Een echtscheiding brengt emotionele en financiële uitdagingen met zich mee. Is één van de partners betrokken bij een VOF, dan worden deze uitdagingen nog complexer. De gevolgen hangen sterk af van de beperkte gemeenschap van goederen, huwelijkse voorwaarden en partneralimentatie.
Runt u een VOF en komt u in een echtscheidingsproces terecht? Win dan professioneel juridisch advies in. Zo neemt u de juiste stappen en komt u tot eerlijke en rechtvaardige oplossingen. Duidelijke afspraken voor de toekomst, en het regelmatig evalueren daarvan, voorkomen onnodige complicaties. Met de juiste begeleiding en planning kunt u deze uitdagingen aanpakken en verder gaan met uw zakelijke en persoonlijke leven.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over uw echtscheiding? De familieadvocaten van De Brouwer Advocaten staan voor u klaar. Onze echtscheidingsspecialisten staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.