Op de arbeidsmarkt vinden regelmatig situaties plaats waarbij werkgevers ervoor kiezen werknemers uit te nodigen voor gesprekken over de beëindiging van hun arbeidsovereenkomst. In dergelijke situaties krijgt u mogelijk een vaststellingsovereenkomst aangeboden. Dit kan een spannend moment zijn, want u wilt weten wat uw rechten zijn en welke stappen u moet nemen. In dit artikel leggen wij uit wat een vaststellingsovereenkomst inhoudt, waarom werkgevers deze gebruiken, en welke zaken u in het oog moet houden wanneer u een dergelijke overeenkomst ontvangt.
Wat is een vaststellingsovereenkomst?
Een vaststellingsovereenkomst is een schriftelijke overeenkomst waarin werkgever en werknemer afspreken dat de arbeidsovereenkomst beëindigd wordt met wederzijds goedvinden. In een vaststellingsovereenkomst kunnen afspraken worden gemaakt over zaken als transitievergoeding, opzegtermijn, uitbetaling van vakantiedagen, referentie, en hoe u bedrijfseigendommen dient terug te geven. Zodra u beide de overeenkomst ondertekent, is de arbeidsovereenkomst onder de afgesproken voorwaarden beëindigd.
Waarom een vaststellingsovereenkomst?
In het Nederlands recht kan een werkgever niet zomaar een werknemer ontslaan. De manier waarop een arbeidsovereenkomst beëindigd kan worden, hangt af van de aard van de overeenkomst bijvoorbeeld of het om een vaste of tijdelijke arbeidsovereenkomst gaat. In bepaalde situaties kan het voor de werkgever aantrekkelijker zijn een vaststellingsovereenkomst aan te bieden, in plaats van de reguliere wettelijke procedure te volgen. Als er onenigheid ontstaat over de grond of wijze van ontslag, kan dit leiden tot een lange en kostbare gerechtelijke procedure.
Het grote voordeel van een vaststellingsovereenkomst is dat vrijwel elke voorwaarde te onderhandelen valt. Dit kan beide partijen aanzienlijk tijd en geld besparen.
Met goed uitgewerkte afspraken gaan werkgever en werknemer voortvarend en beiden tevreden uit elkaar. Bovendien kan het beëindigen met wederzijds goedvinden recht geven op een werkloosheidsuitkering (WW-uitkering), mits de vaststellingsovereenkomst WW-proof is opgesteld. Hiervoor moet het initiatief tot beëindiging bij de werkgever liggen, er mag geen sprake zijn van een dringende reden en de einddatum moet de wettelijke opzegtermijn respecteren. Wanneer u op eigen initiatief ontslag neemt, is dit in de regel niet het geval.
Waar moet u rekening mee houden?
Onthoud dat u niet verplicht bent een vaststellingsovereenkomst te ondertekenen. Het gaat immers om beëindiging met wederzijds goedvinden. Wanneer u niet akkoord gaat met de voorgestelde afspraken, moet uw werkgever de arbeidsovereenkomst volgens de reguliere wettelijke voorschriften beëindigen. Dit betekent echter niet dat u geen voordeel kunt behalen uit het voorstel. Zo is het gebruikelijk dat uw werkgever u een transitievergoeding aanbied. Dit is overigens wettelijk niet verplicht bij een beëindiging met wederzijds goedvinden, zoals dat wel zo is bij opzegging door de werkgever of ontbinding op het verzoek van de werkgever.
Overweegt u de vaststellingsovereenkomst te ondertekenen? Zorg ervoor dat u deze eerst laat nakijken door een arbeidsrechtadvocaat. Een advocaat u adviseren over de gevolgen van bepaalde afspraken en u wijzen op bijzondere of ongunstige clausules die u wellicht over het hoofd ziet. Een advocaat kan bovendien namens u de beste voorwaarden onderhandelen en ervoor zorgen dat de overeenkomst juridisch gezien in orde is.
Bedenktermijn
Na de datum waarop de vaststellingsovereenkomst tot stand is gekomen, heeft de werknemer een wettelijke bedenktermijn van 14 dagen waarbinnen de overeenkomst zonder opgave van redenen ontbonden kan worden. Dit is een belangrijk rechtsbeschermingsmiddel. In de meeste vaststellingsovereenkomsten staat deze bedenktermijn van 14 dagen vermeld. Mocht de werkgever geen bedenktermijn in de overeenkomst hebben opgenomen, dan geldt wettelijk een termijn van drie weken. Nadat deze termijn is verstreken, kan de vaststellingsovereenkomst in beginsel niet meer ontbonden worden. Wanneer u wel gebruik maakt van de bedenktermijn, blijft uw arbeidsovereenkomst intact en blijft u in dienst.
Finale kwijting
In bijna elke vaststellingsovereenkomst zal finale kwijting worden overeengekomen. Dit betekent dat werkgever en werknemer afstand doen van hun wederzijdse rechten en plichten die voortvloeien uit hun werkgever-werknemer relatie. Wanneer u beiden heeft ondertekend, kan in beginsel geen van beide later nog aanspraak maken op vorderingen die partijen op het moment van het sluiten van de vaststellingsovereenkomst kennen of redelijkerwijs hadden kunnen kennen. Een juridische procedure over de beëindiging is doorgaans niet meer mogelijk. De finale kwijting sluit echter niet uit dat de overeenkomst in rechte wordt aangevochten op grond van een wilsgebrek, zoals dwaling, bedrog of misbruik van omstandigheden.
Er zijn dan ook zeer uitzonderlijke situaties waarin een vaststellingsovereenkomst vernietigd kan worden, zelfs nadat de bedenktermijn is verstreken. Dit is het geval wanneer sprake is van bedreiging, dwang of misbruik van omstandigheden door de werkgever. Een arbeidsrechtadvocaat kan beoordelen of uw situatie hieronder valt.
Onderhandelingstips
Ziet u mogelijkheden om betere voorwaarden te bedingen? Onderhandelen is altijd wenselijk. Zorg dat u vooraf goed begrijpt wat u wenst. Veelvoorkomende onderhandelingspunten zijn de hoogte van de transitievergoeding, meer tijd om een andere baan te vinden of het in stand blijven van een concurrentie- of relatiebeding. Kom altijd schriftelijk terug op voorstellen van uw werkgever, zodat alles duidelijk is vastgelegd. Laat uw advocaat in alle gevallen meekijken voordat u iets ondertekent. Veel werkgevers verwachten onderhandeling en hebben daar ruimte voor opgebouwd in hun voorstel.
De Brouwer Advocaten
De advocaten van de Brouwer Advocaten zijn onder andere gespecialiseerd in het arbeidsrecht. Wilt uw werkgever u een vaststellingsovereenkomst aanbieden en wilt u ondersteuning bij de onderhandelingen? Of heeft u samen met uw werkgever afspraken gemaakt en wilt u de vaststellingsovereenkomst laten nakijken? De arbeidsrechtadvocaten van De Brouwer Advocaten staan voor u klaar. U kan ons bereiken door te bellen met 010 423 0019 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.