In de moderne samenleving, waar technologie en communicatiemiddelen ons dagelijks leven doordringen, is het verschijnsel van belaging, ook wel stalking genoemd, een groeiend probleem. De wet belaging, die tot doel heeft individuen te beschermen tegen ongewenste en schadelijke achtervolging, werpt een scherp licht op dit verontrustende gedrag en de juridische gevolgen voor degenen die zich schuldig maken aan deze inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Er zijn meerder programma’s die stalkers proberen aan te pakken, zoals ‘’Zeeman confronteert: Stalkers’’ en ‘’Gestalkt’’. Deze programma’s maken de groei van stalking kenbaar en dus belaging, maar wat is belaging en wanneer kan iemand worden bestempeld als een belager? In deze blog gaan we ook in op de strafbaarheid van belaging.
De totstandkoming van de wet belaging
Sinds 12 juli 2000 is stalken, ofwel belaging, strafbaar. Het wetsvoorstel dat tot de strafbaarstelling heeft geleid is een initiatiefwetsvoorstel geweest van de Tweede Kamerleden Dittrich, Swildens-Rozendaal en Vos. De aanleiding voor het wetsvoorstel was voornamelijk dat er situaties plaatsvonden waar de politie niet kon ingrijpen wegens het gebrek aan strafbare feiten. In de verschillende situaties was er ook sprake van gedragingen die op zichzelf strafbaar waren, maar de Tweede Kamer vond het toch noodzakelijk belaging strafbaar te stellen. De wet belaging is in het wetboek van strafrecht vastgelegd onder artikel 285b sr.
Wat is belaging?
Belaging wordt beschreven als herhaaldelijk ongewenst gedrag, gericht op een specifiek individu, dat ernstig inbreuk maakt op diens persoonlijke levenssfeer. Het kan verschillende vormen aannemen, waaronder fysieke achtervolging, online stalking, bedreigingen en laster. Het uitoefenen van belaging kan door een en dezelfde activiteit. Het doel is vaak het veroorzaken van angst, onrust en onveiligheid bij het slachtoffer. Belaging is aangemerkt als een misdrijf tegen de persoonlijke vrijheid.
Wanneer wordt iemand als belager bestempeld?
Om als belager te worden bestempeld, moet het gedrag aan bepaalde criteria voldoen. Het moet repetitief zijn en aanzienlijke emotionele schade of angst bij het slachtoffer veroorzaken. Het kan variëren van onophoudelijke telefoontjes en berichten tot het fysiek volgen van iemand. Belaging kan ook online plaatsvinden, met cyberstalking en digitale intimidatie die steeds vaker voorkomen.
Volgens de wet moet de tenlastelegging van een verdachte aan een aantal onderdelen voldoen:
- wederrechtelijk: dit betekent dat de pleger van het delict geen bevoegdheid heeft om u stelselmatig lastig te vallen;
- stelselmatig: dit wordt ingevuld aan de hand van intensiteit, duur en frequentie;
- opzettelijk: de opzet van een verdachte moet zijn gericht op een inbreuk van de persoonlijke vrijheid van het slachtoffer;
- inbreuk maken: dit betekent dat de gedragen tegen de wil in is van het slachtoffer;
- persoonlijke levenssfeer: dit houdt verband met de privacy van het slachtoffer;
- dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden dan wel vrees aan te jagen.
Een voorbeeld uit de praktijk blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Den Haag van 10 juni 2020. De verdachte is veroordeeld op grond van belaging en heeft een straf van 120 dagen waarvan 109 dagen voorwaardelijk. Indien de verdachte zich niet houdt aan de voorwaarden dan zal hij de voorwaardelijke straf moeten uitzitten. De verdachte belaagde zijn ex-vriendin door het volgende:
- zich meermalen op te houden bij de woning van zijn ex-vriendin en/of;
- meermalen telefonisch contact te zoeken met zijn ex-vriendin en/of;
- meermalen sms-berichten en/of e-mailberichten en/of via Facebook berichten sturen naar zijn ex-vriendin enzovoorts.
Het bewezenverklaarde door zijn ex-vriendin is volgens de wet strafbaar, omdat er geen feiten en omstandigheden aannemelijk zijn geworden die de strafbaarheid van het feit uitsluiten. Dit betekent dat de verdachte onvoldoende heeft bewezen of laten blijken om de bewijzen en standpunten van zijn ex-vriendin te weerleggen.
Welke straf ligt ten grondslag op grond van belaging?
Het Openbaar Ministerie maakt gebruik van een richtlijn voor het eisen van een straf voor de verdachte. De zwaarte en duur van de straf is afhankelijk van de gedraging, is dit de eerste keer of is het meermaals voorgekomen? Een voorbeeld is een verdachte die zich verkeerd gedraagt door iemand te belagen door middel van mailen, bellen, sms’en of sociale media. Het Openbaar Ministerie eist hiervoor bijvoorbeeld een taakstraf van 80-120 uur en een gevangenisstraf van één maand. De rechter zal een oordeel over vellen en een passende straf uitspreken. Een verdachte die al eerder is verdacht van belaging wordt recidive genoemd en dus zwaarder gestraft. Het Openbaar Ministerie eist voor dezelfde voornoemde situatie dan één tot twee maanden een gevangenisstraf en tot twee maanden voorwaardelijk. Een voorwaardelijke straf wordt pas uitgevoerd op het moment dat de veroordeelde verdacht zich niet houdt aan bepaalde voorwaarden.
De rechter toetst de straf op basis van de wet en jurisprudentie. De regels en wetten die gaan over het opsporen, vervolgen en strafbaar stellen van een verdachte staan in het wetboek van strafvordering. De straf varieert van een gevangenisstraf van maximaal 3 jaar tot een geldboete van €20.500,-. De straf die de rechter oplegt is afhankelijk van hoe de verdachte zich opstelt, de reden van de stalking, de ingrijpendheid van de stalking en hoelang de stalking heeft geduurd.
Belaging bewijzen
Belaging kan moeilijk worden bewezen. De bewijslast voor het Openbaar Ministerie ligt erg hoog. Het Openbaar Ministerie moet kunnen aantonen dat er inderdaad opzettelijk stelselmatig inbreuk is gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van een verdachte met als doel een ander ergens toe te dwingen, iets te laten doen of niet laten doen, iets te laten dulden of angst aan te jagen. Het enkele woord van degene die aangifte doet tegen de verdachte, is voor een veroordeling onvoldoende. Er zal meer bewijs moeten zijn.
De Brouwer Advocaten
Bent u verdachte op grond van belaging of wordt u belaagd? De strafrechtadvocaten van De Brouwer Advocaten in Rotterdam staan voor u klaar. U kunt ons advocatenkantoor Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.