Stel, je verwacht binnenkort een gesprek met je werkgever waarin mogelijk onplezierige zaken besproken zullen worden, en je maakt je zorgen dat er discussies kunnen ontstaan. Vraag je je af of je dit gesprek mag opnemen en of de opname als bewijsmateriaal kan worden gebruikt in het geval van een juridische kwestie zoals ontslag? Vaak wordt gedacht dat het antwoord op deze vraag nee is, maar de juridische situatie hieromtrent is als volgt:
Toegestaan
Wanneer een werkgever en werknemer samen in overleg zijn, zoals bijvoorbeeld tijdens een functioneringsgesprek, bestaat er de mogelijkheid voor de werknemer om dit gesprek op te nemen, zelfs als de werkgever niet op de hoogte is van dit voornemen. Dit komt doordat de werknemer als deelnemer aan het gesprek wordt beschouwd en daarom in principe geen toestemming van de werkgever nodig heeft om opnames te maken.
Er is echter een belangrijk aspect om in gedachten te houden: als het gesprek vertrouwelijke of persoonlijke informatie bevat, kan het opnemen ervan in strijd zijn met het recht op privacy. In de context van zakelijke situaties, zoals die op de werkvloer, zal deze kwestie echter over het algemeen minder snel voorkomen. Het opnemen van gesprekken in een zakelijke omgeving wordt vaak beschouwd als aanvaardbaar, zolang het wordt gedaan met respect voor de privacy van alle betrokkenen en in overeenstemming is met eventuele bedrijfsregels en wettelijke voorschriften. Het is daarom belangrijk voor werknemers om zich bewust te zijn van de geldende wetten en voorschriften met betrekking tot privacy en opnames in hun specifieke juridische en zakelijke context.
Strafbaar
Als de werknemer geen actieve deelnemer is aan het gesprek, is het inderdaad niet toegestaan om dit gesprek op te nemen. Artikel 139a lid 1 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat het strafbaar is om gesprekken tussen de werkgever en anderen dan de specifieke werknemer die het gesprek opneemt, vast te leggen. Het plaatsen van afluisterapparatuur op de werkvloer valt ook onder deze bepaling en is eveneens strafbaar.
Daarnaast is het belangrijk om te begrijpen dat herhaaldelijk en stiekem gesprekken opnemen schadelijk kan zijn voor de relatie tussen de werknemer en de werkgever. Het wijst namelijk op een gebrek aan vertrouwen in de werkgever. In sommige gevallen kan een rechter, wanneer deze informatie wordt gepresenteerd, zelfs besluiten om een arbeidsovereenkomst te ontbinden. Dit gebeurt meestal wanneer er sprake is van ernstig wantrouwen of verstoring van de arbeidsrelatie als gevolg van het opnemen van gesprekken zonder toestemming.
Het is dus van cruciaal belang dat werknemers zich bewust zijn van de wettelijke en ethische grenzen met betrekking tot het opnemen van gesprekken op de werkvloer en dat ze deze grenzen respecteren om zowel de wettelijke vereisten als de arbeidsrelaties te behouden. Het is altijd verstandig om juridisch advies in te winnen en de bedrijfsrichtlijnen te raadplegen voordat men besluit gesprekken op te nemen in een professionele omgeving.
Niet delen zonder toestemming
Een opgenomen gesprek waar de werknemer zelf deel van heeft uitgemaakt, wordt in de meeste gevallen gezien als bedoeld voor persoonlijk gebruik. Dit betekent dat de werknemer, in de meeste gevallen, het recht heeft om deze opname te behouden voor persoonlijke referentie of documentatie. Echter, het is van groot belang om te begrijpen dat het verspreiden van een opname, in welke vorm dan ook, of het plaatsen ervan op sociale media zonder de uitdrukkelijke toestemming van de werkgever doorgaans niet is toegestaan.
De reden hiervoor is tweeledig. Ten eerste kunnen dergelijke acties de privacy en reputatie van andere betrokkenen in het gesprek schenden, zoals collega’s of de werkgever zelf. Het openbaar maken van vertrouwelijke informatie of privégesprekken kan ernstige gevolgen hebben, zowel juridisch als in termen van arbeidsrelaties.
Ten tweede kan het verspreiden van opnames zonder toestemming als een schending van het vertrouwen en de integriteit worden beschouwd, wat de werknemer-werkgeverrelatie kan ondermijnen. Werkgevers vertrouwen erop dat werknemers vertrouwelijke informatie met discretie behandelen, en het zonder toestemming verspreiden van opnames kan dit vertrouwen schaden.
In veel gevallen kunnen er juridische consequenties zijn voor het ongeoorloofd delen van opnames, zoals schadeclaims van de getroffen partijen of disciplinaire maatregelen van de werkgever. Daarom is het essentieel dat werknemers zich bewust zijn van hun verplichtingen en de wetten met betrekking tot privacy en opnames, en dat ze zorgvuldig handelen bij het omgaan met opgenomen materiaal uit professionele contexten. In geval van twijfel is het altijd raadzaam om juridisch advies in te winnen en de bedrijfsrichtlijnen te raadplegen.
Goed werknemerschap
Het principe dat een werknemer zich als een ‘goed werknemer’ moet gedragen, zoals beschreven in artikel 7:611 BW (Burgerlijk Wetboek), is van groot belang in het arbeidsrecht. Het verwacht van werknemers dat zij zich eerlijk, loyaal en zorgvuldig gedragen jegens hun werkgever. Hierbij hoort ook het respecteren van redelijke instructies en verzoeken van de werkgever.
Wanneer een werkgever uitdrukkelijk aangeeft dat hij niet wil dat een gesprek wordt opgenomen, creëert dit een duidelijke instructie voor de werknemer. Het niet naleven van dit verzoek kan als ernstig verwijtbaar gedrag worden beschouwd. Dit betekent dat de werknemer zich niet houdt aan zijn verplichtingen als ‘goed werknemer’ zoals voorgeschreven in artikel 7:611 BW.
Kortom
In essentie mag een werknemer alleen een gesprek opnemen als hij zelf deelnemer is aan dat gesprek. Als hij geen deelneemt aan een specifiek gesprek, mag hij daar geen opnames van maken. Bovendien mag een werknemer niet liegen als de werkgever vraagt of er opnames zijn gemaakt. Het delen van opnames is in principe verboden, tenzij de werkgever hier uitdrukkelijk toestemming voor heeft gegeven. Desalniettemin is het (herhaaldelijk) maken van opnames niet bevorderlijk voor de arbeidsrelatie, dus het is vaak beter om eerst te proberen tot een oplossing te komen door samen te overleggen.
De Brouwer Advocaten
De juristen en advocaten van De Brouwer advocatenkantoor in Rotterdam zijn gespecialiseerd in onder andere het arbeidsrecht en familierecht. Als u zich in een moeilijke situatie op het werk bevindt of iemand kent die dat doet, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Onze arbeidsrecht advocaten denken graag met u mee. U kunt ons bereiken op het telefoonnummer 010 423 00 19 of via het e-mailadres info@debrouweradvocaten.nl.