De komst van de zelfscankassa’s zorgen voor een stijging van diefstal in supermarkten. Door de inflatie en geringe controle lijken supermarkten de ideale plek om te stelen. In het nieuwsbericht van het NOS op 28 december 2022 staat: “Als iemand zalm of tonijn wil eten, kost dat gewoon negen euro per bakje. Dan scannen mensen dat weleens niet”, vertelt een jongen op straat in Amsterdam, vlak voor de Albert Heijn. Het niet scannen van alle producten kan lijden tot een veroordeling voor winkeldiefstal. Wat valt er onder winkeldiefstal, hoe wordt het tegengegaan en wat zijn de consequenties?
Wat wordt er verstaan onder winkeldiefstal?
Winkeldiefstal is een vorm van diefstal. Hiervan is sprake als een goed dat bestemd was voor de verkoop uit de winkelruimte gestolen is. Dit is een veelvoorkomende criminaliteit en Justitie wil dit zwaar aanpakken. De overheid wenst winkeldiefstal zwaar te bestraffen. In de wet wordt er onderscheid gemaakt tussen drie soorten winkeldiefstallen:
- Eenvoudige winkeldiefstal: Eenvoudige winkeldiefstal is onder anderen dat u betrapt wordt van het stelen;
- Winkeldiefstal met eenvoudig geweld: onder eenvoudig geweld verstaan dat u zichzelf probeert los te rukken;
- Winkeldiefstal met geweld of bedreiging: eronder geweld zowel fysieke agressie (schoppen, slaan en duwen etc.) verstaan als psychische agressie (iemand verbaal of schriftelijk bedreigen etc.).
Wat is de aanpak van supermarkten tegen winkeldiefstal en het gevolg?
Een zelfscankassa is een kassa waarbij de klant zelf de producten moet scannen. Bij binnenkomst in de winkel kan de klant een barcodescanner pakken. Met deze scanner is het de bedoeling dat klanten de producten scannen om dit vervolgens af te rekenen bij de zelfscankassa.
De dienst van de zelfscankassa’s om producten zelf te kunnen scannen hebben algemene voorwaarden, zoals de Albert Heijn. Hierin staat onder andere beschreven dat de medewerkers controleren of de procedures van het scannen van alle producten en het afrekenen op de juiste wijze plaatsvindt. Daarnaast maakt de Albert Heijn gebruik van een ICT-systeem. Een medewerker krijgt een melding als hij/zij uw boodschappen opnieuw moet scannen en/of kijken of u alle producten gescand heeft. Indien blijkt dat niet alle producten zijn gescand dan beschouwen zij dit als diefstal.
Indien u betrapt wordt op winkeldiefstal dan kan de winkelier overgaan tot aanhouding en de politie inschakelen. Dit staat vastgelegd in het protocol ‘Aanhouden Winkeldief’. Op dat moment wordt u beschouwd als een verdachte en wordt u vervolgd. Daarnaast kan de winkelier zelf een winkelverbod opleggen. Dit betekent dat u verboden is om in de winkel te komen. De winkelier kan een winkelverbod zowel mondeling als schriftelijk opleggen. Als u zich hier niet aan houdt dan wordt er huisvredebreuk gepleegd. Tot slot is diefstal te bewijzen met camerabeelden of doordat er overduidelijk bewijs is dat er diefstal is gepleegd. De getuigenverklaringen vallen ook onder bewijs.
De strafrechtelijke consequenties
Het Openbaar Ministerie heeft voor allerlei strafbare feiten verschillende richtlijnen opgesteld waarin de strafmaat voor verschillende delicten is vastgelegd. Een strafmaat is de omvang van de straf die wordt opgelegd. Winkeldiefstal is een strafbaar feit welke in het Wetboek van Strafrecht staat. Onder misdrijven anders gezegd ‘misdaden’ worden ernstigere strafbare feiten verstaan, zoals overvallen, (winkel) diefstal, moord, alcohol en verkeer, en handel in drugs. Een veroordeling tot winkeldiefstal wordt behandeld door de politierechter en doet meestal meteen uitspraak.
De consequenties van winkeldiefstal zijn afhankelijk van de waarde van de gestolen goederen. Tevens wordt er gekeken of het misdrijf eerder (recidive) is gepleegd en/of in groepsverband. Verder als er sprake was van geweld of bedreiging, is een gevangenisstraf het uitgangspunt volgens de richtlijnen van het OM. Uit een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam op 22 juli 2020 volgt dat de verdachte meerdere goederen niet had gescand. De geschatte waarde van de gestolen goederen bedroeg 174,83 euro. Het hof veroordeelde de verdachte schuldig en er werd een geldboete van 300,00 euro opgelegd. Dit kan vervangen worden voor zes dagen hechtenis als de boete niet wordt betaald.
Naast de verdachte kan er ook sprake zijn van een medeplichtige. Iemand is medeplichtig als diegene de verdachte heeft geholpen om winkeldiefstal te plegen. Dit betekent, met andere woorden, het bevorderen of makkelijker maken van een misdrijf. Het strafmaximum bij medeplichtigheid wordt met 1/3 verminderd.
Indien er een veroordeling door de rechter plaatsvindt voor winkeldiefstal of akkoord gaat met een schikkingsvoorstel, betekent dit een strafblad als gevolg. Dit maakt dat het niet verstandig is om akkoord te gaan met een schikkingsvoorstel.
Een veroordeling op grond van winkeldiefstal zal zorgen voor een strafblad of een aantekening op uw strafblad. Een strafblad is een Justitiële documentatie waarin de strafbare feiten in de registers van de politie en justitie staan geregistreerd. Een strafblad kan problemen geven bij het krijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en dus ook bij het solliciteren naar een stage of baan. In beginsel blijft een aantekening op een strafblad bij een veroordeling 20 jaar in uw strafblad staan.
De Brouwer Advocaten
Ben u verdachte in een strafzaak? De strafrechtadvocaten van De Brouwer Advocaten staan voor u klaar. U kunt ons advocatenkantoor Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op. Naast onze specialisatie in strafrecht, kunt u bij De Brouwer Advocaten Rotterdam terecht voor een familierecht advocaat.