In een vorig blog (16 juli 2021) zijn de vier hoofdvragen die de rechter in een strafzaak moet beantwoorden verduidelijkt. Soms worden tijdens het politieverhoor al hoofdvragen beantwoord.
Bijvoorbeeld wanneer de verdachte bekend diefstal te hebben gepleegd. Dan kan de diefstal wettig en overtuigend worden bewezen, er is namelijk een verklaring. Diefstal is strafbaar gesteld in artikel 310 van het Wetboek van Strafrecht, en in dit geval was er geen sprake van een omstandigheid die strafbaarheid van cliënt uitsloot. Dit betekent dat de rechter alleen toekwam aan misschien wel de lastigste vraag: welke straf moet er worden opgelegd?
Wettekst
Voor een leek is sanctionering misschien niet heel lastig. Als je de wet erbij pakt, lijkt het zelfs heel duidelijk: in artikel 310 van het Wetboek van strafrecht staat letterlijk dat als je schuldig bent aan diefstal, je wordt gestraft met een gevangenisstraf van maximaal vier jaren of een geldboete van €22.500,-.
Straffen is maatwerk
Betekent dit dan ook dat je automatisch vier jaar de gevangenis in moet bij een bewezenverklaarde diefstal? Nee. De strafdreiging die in de wet staat omschreven geeft alleen de maximumstraf aan die de rechter voor een bepaald delict kan opleggen. De rechter kan door te variëren in de strafmaat maatwerk leveren op basis van de feiten en omstandigheden van de zaak. Geen enkele zaak is immers hetzelfde. De rechter mag alleen maar een straf opleggen die in de wet staat. Hij mag dus niet zelf een straf bedenken. De rechter kan bijvoorbeeld een gevangenisstraf, een geldboete of een taakstraf opleggen. Deze straffen kan de rechter onder voorwaarden ook combineren.
Grenzen aan strafoplegging
De rechter moet zich bij het bepalen van de soort straf en de duur daarvan houden aan de wet. Naast de in de delictsomschrijving genoemde strafmaxima bestaan er ook minimumstraffen: als de rechter gevangenisstraf oplegt, bedraagt deze minstens één dag. Als de rechter een een boete oplegt, is die minimaal € 3,-. Ook kan de rechter niet altijd een taakstraf opleggen. In de wet staat bijvoorbeeld dat het de rechter verboden is een taakstraf op te leggen in geval van een aantal ernstige misdrijven, zoals bijvoorbeeld het bezit van kinderporno. Het is de rechter ook verboden om een taakstraf op te leggen indien je een taakstraf hebt verricht en je binnen vijf jaar weer voor een gelijk soort feit voor de rechter moet verschijnen. Straffen kunnen ook geheel of gedeeltelijk voorwaardelijk worden opgelegd. Dit betekent dat een gedeelte van de straf niet hoeft te worden ondergaan indien je niet opnieuw in de fout gaat.
Rechtseenheid
Bij het bepalen van de hoogte van een straf maakt een rechter gebruik van richtlijnen. Deze zijn in het leven geroepen om de rechtseenheid beter te kunnen bewaken: een rechter uit Maastricht zal aan de hand van de richtlijnen bij een zelfde feit gelijk straffen als een rechter in Leeuwarden. Deze richtlijnen zijn opgesteld door het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS).
Maatregelen
Naast straffen kent de wet maatregelen die de rechter kan opleggen. Dit zijn geen straffen die zien op leedtoevoeging. Maatregelen zien op de bescherming van de maatschappij. Een bekend voorbeeld van een maatregel is de TBS (terbeschikkingstelling). Ook valt de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel onder de maatregelen.
Afzien van straffen
Tot slot geeft de wet de rechter ook de mogelijkheid om je wel schuldig te verklaren, maar in het geheel af te zien van het opleggen van een straf of maatregel, bijvoorbeeld als zich omstandigheden voordoen waardoor het opleggen van een straf niet gewenst is. Hierbij kan worden gedacht aan ongeneeslijke ziekte, een recente bestraffing in een andere zaak of een geslaagde mediation met het slachtoffer.
De Brouwer Advocaten
Zoals je ziet is er voor een rechter heel veel variatie mogelijk bij het bepalen van een straf of maatregel. Een goede advocaat Rotterdam kan hierbij voor u het verschil maken. Wilt u meer informatie over strafzaken of heeft u een dagvaarding ontvangen? U kunt contact met ons opnemen via 010 423 00 19 of via info@debrouweradvocaten.nl