Een kind dat zonder toestemming van een ouder naar een ander land wordt meegenomen of daar wordt achtergehouden, is voor alle betrokkenen een ingrijpende gebeurtenis. Naast de emotionele impact kan een dergelijke situatie grote juridische gevolgen hebben. In het familierecht spreken we in veel gevallen van internationale kinderontvoering. Maar wanneer is er precies sprake van kinderontvoering? Welke rechten heeft een ouder die achterblijft? En wat kunt u doen als u vreest dat uw kind naar het buitenland wordt meegenomen?
Wanneer is er sprake van internationale kinderontvoering?
Van internationale kinderontvoering is sprake wanneer een kind ongeoorloofd wordt overgebracht naar een ander land of daar wordt achtergehouden, terwijl daarmee het gezagsrecht van de andere ouder wordt geschonden. Een belangrijk onderscheid is dat tussen gezag en omgang. Een ouder met gezag heeft doorgaans het recht om belangrijke beslissingen over het kind te nemen, waaronder beslissingen over de verblijfplaats. Wanneer een ouder het kind zonder toestemming van de andere gezaghebbende ouder naar het buitenland brengt en daar houdt, kan dat juridisch worden aangemerkt als een ongeoorloofde overbrenging of achterhouding. Niet iedere verhuizing naar het buitenland is automatisch kinderontvoering. De concrete omstandigheden zijn natuurlijk bepalend. Zo spelen onder meer het gezag, de gewone verblijfplaats van het kind en eventuele toestemming van de andere ouder een belangrijke rol.
Het Haags Kinderontvoeringsverdrag
Bij internationale kinderontvoering spelen internationale verdragen een belangrijke rol. Het Haags Kinderontvoeringsverdrag heeft als uitgangspunt dat een kind dat ongeoorloofd naar een ander verdragsland is overgebracht, zo snel mogelijk moet kunnen terugkeren naar het land waar het zijn gewone verblijfplaats had. Het verdrag is vooral gericht op het herstellen van de situatie voor de ontvoering. Het is dus niet bedoeld om te bepalen bij welke ouder het kind uiteindelijk moet wonen. Een procedure over de uiteindelijke verblijfplaats of het gezag kan vervolgens in het daarvoor aangewezen land plaatsvinden. Daarbij is het zo dat het toepasselijke juridische kader afhankelijk kan zijn van de landen die bij de zaak betrokken zijn.
U vreest dat uw kind wordt meegenomen: wat nu?
Als er concrete aanwijzingen zijn dat een ouder het kind zonder toestemming naar het buitenland wil meenemen, is het verstandig om snel juridisch advies in te winnen. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen er maatregelen worden genomen. Er kan een procedure bij de rechtbank gestart worden of er kunnen afspraken over het paspoort van het kind gemaakt worden. Snel handelen is belangrijk. De teruggeleidingsprocedure kan de juridische en praktische situatie ingewikkeld worden.
Uw kind is al in het buitenland: wat kunt u doen?
Als uw kind al naar een ander land is meegenomen is het belangrijk om zo snel mogelijk duidelijkheid te krijgen over de situatie. Er moet dan zoveel mogelijk relevante informatie verzameld worden. Denk aan een eventuele gezagsbeschikking, een geboorteakte, gegevens over de reis en het verblijf en berichten waaruit blijkt dat het kind zonder toestemming is meegenomen. Ook is het belangrijk om te weten naar welk land het kind is gebracht. De mogelijkheden en procedures zijn namelijk verschillend afhankelijk van het land waar het kind verblijft.
Teruggeleiding of gezagsprocedure
Een veelvoorkomende misvatting is dat een rechter in een ontvoeringsprocedure direct beslist welke ouder het beste voor het kind kan zorgen. Een teruggeleidingsprocedure heeft een ander doel: beoordelen of het kind moet worden teruggebracht naar het land van de eerdere gewone verblijfplaats. Het is vervolgens aan de bevoegde rechter om inhoudelijk te beslissen over het gezag, de hoofdverblijfplaats en andere kwesties die eventueel spelen. Dat onderscheid is belangrijk.
Zijn er uitzonderingen op teruggeleiding?
Het uitgangspunt van snelle teruggeleiding kent uitzonderingen. Onder bepaalde omstandigheden kan een rechter besluiten dat teruggeleiding niet plaatsvindt. Die precieze uitzonderingsgronden zijn complex. Er kan bijvoorbeeld discussie ontstaan over de vraag of er sprake was van een ongeoorloofde overbrenging, of dat de andere ouder het gezagsrecht daadwerkelijk uitoefende. Of er ontstaat discussie over of er sprake is van een ernstig risico voor het kind bij terugkeer. Een beroep op een uitzondering betekent niet meteen dat een kind bij de ontvoerende ouder mag blijven. De rechter moet de omstandigheden van de zaak beoordelen.
De Brouwer Advocaten
Internationale kinderontvoering is vaak complex en emotioneel beladen. Goed juridisch advies is in deze zaken zeer belangrijk. U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 0019 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.