Vergoedingsrechten bij echtscheiding

Bij een echtscheiding komt er financieel vaak meer op u af dan alleen de verdeling van de gemeenschappelijke bezittingen. Een onderwerp dat regelmatig over het hoofd wordt gezien, maar in de praktijk grote financiële gevolgen kan hebben, is het vergoedingsrecht. Heeft u tijdens uw huwelijk vermogen van uzelf gebruikt om iets te betalen dat eigenlijk aan de gemeenschap toebehoorde, of juist andersom? Dan kunt u mogelijk een vergoedingsrecht hebben op uw ex-partner of op de huwelijksgemeenschap. In deze blog leggen wij uit wat vergoedingsrechten zijn, wanneer zij ontstaan en waarom het belangrijk is dat u hier bij een echtscheiding tijdig aandacht aan besteedt.

Wat is een vergoedingsrecht?

Een vergoedingsrecht ontstaat wanneer er een verschuiving van vermogen heeft plaatsgevonden tussen uw privévermogen en het gemeenschappelijke vermogen, zonder dat daarvoor een goede grond bestond. Dit speelt vooral wanneer u en uw partner niet in algehele gemeenschap van goederen zijn getrouwd, maar bijvoorbeeld onder huwelijkse voorwaarden met een uitsluiting van iedere gemeenschap, of wanneer er sprake is van een beperkte gemeenschap.

Een veelvoorkomend voorbeeld: u heeft voor het huwelijk een erfenis ontvangen die privévermogen bleef, maar tijdens het huwelijk is dit geld gebruikt om de gezamenlijke woning te verbouwen of om een gemeenschappelijke hypotheek af te lossen. In dat geval heeft uw privévermogen bijgedragen aan het gemeenschappelijke vermogen. Andersom kan het natuurlijk ook: gemeenschapsgeld dat is gebruikt om een privéschuld van een van de partners af te lossen.

Wanneer ontstaat een vergoedingsrecht?

Vergoedingsrechten kunnen op verschillende manieren ontstaan. Denkt u bijvoorbeeld aan de volgende situaties:

• Privévermogen dat is gebruikt voor de aflossing van een gemeenschappelijke schuld, zoals een hypotheek op de gezamenlijke woning;
• Gemeenschapsgeld dat is besteed aan de aflossing van een privéschuld van een van de echtgenoten;
• Een erfenis of schenking die u onder een uitsluitingsclausule heeft ontvangen en die vervolgens is vermengd met het gemeenschappelijke vermogen;
• Investeringen die met privévermogen zijn gedaan in een onderneming die tot de gemeenschap behoort, of omgekeerd.

Of in uw specifieke situatie daadwerkelijk een vergoedingsrecht is ontstaan, hangt sterk af van de feiten, het toepasselijke huwelijksvermogensregime en de exacte formulering van eventuele huwelijkse voorwaarden. Dit vraagt om een zorgvuldige analyse van de financiële geschiedenis van uw huwelijk.

Hoe wordt de hoogte van een vergoedingsrecht bepaald?

Een belangrijke vraag is hoe hoog een vergoedingsrecht precies is. Moet u het nominale bedrag terugkrijgen dat destijds is besteed, of telt ook de waardeontwikkeling mee? Dit is een punt waarover in de praktijk vaak discussie ontstaat. Wanneer privévermogen bijvoorbeeld is gebruikt voor de aankoop van een gemeenschappelijk goed dat sindsdien in waarde is gestegen, kan het redelijk zijn dat u ook meeprofiteert van die waardestijging, in plaats van alleen het oorspronkelijke bedrag terug te krijgen.

Bij huwelijkse voorwaarden is vaak een regeling opgenomen over de wijze van verrekening, bijvoorbeeld via een periodiek of finaal verrekenstelsel. Ontbreekt een dergelijke regeling, dan biedt de wet uitgangspunten voor de vaststelling van vergoedingsrechten. Gelet op de vaak aanzienlijke financiële belangen en de juridische complexiteit is deskundige begeleiding hierbij erg belangrijk.

Waarom is dit belangrijk bij uw echtscheiding?

Vergoedingsrechten worden bij een echtscheiding gemakkelijk vergeten, zeker wanneer emoties hoog oplopen en de focus vooral ligt op praktische zaken zoals de verdeling van de woning of afspraken over de kinderen. Toch kan het niet onderkennen van een vergoedingsrecht betekenen dat u onbedoeld een aanzienlijk deel van uw privévermogen kwijtraakt, of dat u juist te veel aan uw ex-partner vergoedt.

Het is daarom van belang dat u bij het opstellen van het echtscheidingsconvenant goed in kaart brengt welke vermogensverschuivingen zich tijdens het huwelijk hebben voorgedaan. Dit vraagt vaak om het terughalen van bankafschriften, notariële aktes, schenkingsaktes en andere financiële documentatie, soms van jaren geleden. Hoe eerder u hiermee begint, hoe groter de kans dat u alle relevante informatie nog kunt achterhalen.

De Brouwer Advocaten