Ik geef geen toestemming! Dan bepaalt de rechter maar…

Wanneer u samen met uw ex-partner het gezamenlijk gezag heeft over uw kind(eren), dan moet er voor bepaalde handelingen toestemming worden gevraagd aan de andere ouder. Helaas kan dit, in bepaalde situaties, leiden tot weigerachtig gedrag over en weer. Wanneer een van de gezaghebbende ouders weigert om toestemming te geven, dan kan de rechter op verzoek vervangende toestemming geven.

Wat is vervangende toestemming?

Ouders met gezamenlijk gezag moeten samen gezagsbeslissingen nemen over hun kind. Een ouder mag dit niet zonder overleg en al helemaal niet zonder toestemming doen. De rechter kan, in de plaats van een van de ouders, vervangende toestemming verlenen. Dit kan hij doen wanneer een van de ouders weigert om toe te stemmen met een gezagsbeslissing. De vervangende toestemming van de rechter overruled dan de niet gegeven toestemming van een van de ouders. De rechter neemt dan de beslissing of de weigerende ouder terecht weigert, of dat er vervangende toestemming moet worden gegeven.

Waarvoor kan vervangende toestemming worden gevraagd?

Vervangende toestemming kan in verschillende situaties worden verleend. Van belang hierbij is dat het moet gaan om een gezagsbeslissing. De ene ouder moet bijvoorbeeld aan de andere ouder toestemming vragen om met een kind op vakantie naar het buitenland te gaan. Dit geldt voor kinderen onder 18 jaar. Op vakantie gaan zonder toestemming kan worden gezien als kinderontvoering.

Ook in het geval van een verhuizing moet om toestemming worden gevraagd. Zonder toestemming is een verhuizing niet toegestaan en kan de rechter u zelfs opleggen om terug te verhuizen. Hierbij zal de rechter alle omstandigheden meewegen en uiteindelijk besluiten wat er voor de minderjarige het beste is.

Ook bij medische behandelingen is toestemming van beide ouders vereist. Een medische behandeling mag niet worden verricht zonder toestemming van beide gezaghebbende ouders. In het kader van de verplichting om als goed hulpverlener op te treden mag een zorgverlener zich niet zomaar neerleggen bij de weigering van de toestemming door één van de ouders. Hiervoor kunnen zij aansprakelijk worden gehouden en dus zullen zij ook vervangende toestemming verzoeken bij de rechter wanneer het een noodzakelijke ingreep betreft.

Ook voor belangrijke keuzes in het leven van het kind moeten beide ouders toestemming geven. Hierbij kunt u denken aan keuzes omtrent inschrijvingen. Het inschrijven bij een school, sportvereniging of huisarts zijn allemaal situaties waarbij toestemming nodig is van beide gezaghebbende ouders. Het aanvragen van een paspoort of ID-kaart is tevens een situatie waarvoor toestemming nodig is van beide ouders.

Mocht u geen toestemming krijgen van de andere gezaghebbende ouder in een situatie zoals hierboven beschreven, dan kunt u naar de rechter stappen voor vervangende toestemming. U kunt dit niet zelf doen, u moet een advocaat inschakelen om zo een verzoek te kunnen doen.

Situaties buiten het ouderlijk gezag

Een opzichzelfstaande situatie waarbij vervangende toestemming kan worden gevraagd, is de situatie waarbij u als vader het kind wilt erkennen. Hiervoor heeft u de toestemming van de moeder nodig (en vanaf 12 jaar de toestemming van het kind). Wanneer de moeder weigert om deze toestemming te geven kan u bij de rechter vervangende toestemming vragen.

Ook wanneer u als onder curatele gestelde of minderjarige een huwelijk wilt aangaan, maar hier geen toestemming voor krijgt, kunt u bij de rechter om vervangende toestemming verzoeken. In het kader van het huwelijk, kunt u ook vervangende toestemming aanvragen wanneer u bepaalde rechtshandelingen wilt verrichten en uw echtgenoot hier geen toestemming voor geeft.

De procedure

Wanneer u vervangende toestemming wilt vragen bij de rechter dan kunt u dat, met hulp van een advocaat, doen door een verzoekschrift in te dienen bij de rechtbank. Hierin verzoekt u de rechter om, in plaats van de weigerende ouder, toestemming te verlenen voor de gezagsbeslissing. Dit verzoek moet u aankleden met redenen, uitleg en bewijsstukken. Dit is de eerste stap om de vervangende toestemming te krijgen.

Bent u de wederpartij, ofwel de verweerder? Dan krijgt u de mogelijkheid om te reageren. Als verweerder kunt u een verweerschrift indienen. Daarin schrijft u waarom u geen toestemming wilt geven. Dit verweerschrift moet uiterlijk 3 dagen voor de zitting binnen zijn bij de rechtbank.

Vervolgens krijgt u als verzoeker en als verweerder, afhankelijk van een eventueel gestelde termijn, een oproep om te verschijnen ter zitting. In deze oproep staat waar en wanneer de zitting zal plaatsvinden. Tijdens de zitting krijgen beide partijen de kans om vragen te beantwoorden en uitleg te geven.

Na de zitting doet de rechter zo snel mogelijk uitspraak. De rechter kan er voor kiezen om wel of geen vervangende toestemming te verlenen. De beschikking, ofwel hetgeen de rechter heeft beslist, ontvangt u via uw advocaat of per post bij u thuis. In sommige gevallen kan het zo zijn dat er tijdens de zitting alsnog overeenstemming wordt bereikt. In zo’n geval doet de rechter geen uitspraak.