Steeds meer stellen besluiten op latere leeftijd uit elkaar te gaan. Dat is niet verrassend: mensen blijven langer samen, zijn vaker financieel zelfstandig en hebben andere verwachtingen van hun toekomst dan voorgaande generaties. Een scheiding op latere leeftijd brengt echter bijzondere uitdagingen met zich mee. Financiële kwesties spelen daarbij een centrale rol, en dan met name partneralimentatie. Hoe lang duurt deze verplichting eigenlijk? Wat zijn de uitzonderingen? En wat gebeurt er wanneer u met pensioen gaat of de AOW-leeftijd bereikt?
Wat is partneralimentatie?
Partneralimentatie is een financiële bijdrage in het levensonderhoud van uw ex-partner na een scheiding. Deze verplichting ontstaat wanneer één van u na de scheiding onvoldoende inkomen heeft om zelfstandig in het eigen levensonderhoud te voorzien, terwijl de ander daartoe wel in staat is. Het doel is te voorkomen dat één van de partners financieel in de knel komt als direct gevolg van de scheiding. De hoogte van de alimentatie wordt bepaald aan de hand van twee factoren: de behoefte van de ontvanger en de draagkracht van de betaler.
Hoe lang duurt partneralimentatie?
Sinds de wetswijziging per 1 januari 2020 is de maximale duur van partneralimentatie in beginsel verkort. De hoofdregel luidt dat de alimentatieverplichting duurt voor de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar.
Bent u bijvoorbeeld zes jaar gehuwd geweest, dan bedraagt de duur van de partneralimentatie in beginsel drie jaar. Bent u tien jaar of langer gehuwd geweest, dan geldt het maximum van vijf jaar. Deze termijn geldt als uitgangspunt, tenzij sprake is van een wettelijke uitzondering.
Uitzonderingen op de hoofdregel
Op de standaardduur van maximaal vijf jaar bestaan enkele belangrijke uitzonderingen, die met name relevant zijn bij langdurige huwelijken of wanneer de alimentatiegerechtigde de AOW-leeftijd nadert. Indien u kinderen heeft die jonger zijn dan 12 jaar, loopt de partneralimentatie door totdat het jongste kind de leeftijd van 12 jaar bereikt. Indien het huwelijk langer dan 15 jaar heeft geduurd én de alimentatiegerechtigde binnen tien jaar na de scheiding de AOW-leeftijd bereikt, kan de alimentatie doorlopen tot het moment waarop deze AOW ontvangt. Voor alimentatiegerechtigden geboren op of vóór 1 januari 1970 geldt bovendien een maximale alimentatieduur van tien jaar. Deze uitzonderingen kunnen ertoe leiden dat de alimentatieverplichting aanzienlijk langer duurt dan vijf jaar.
Stopt partneralimentatie bij de AOW-leeftijd?
Een veelvoorkomende misvatting is dat partneralimentatie automatisch eindigt zodra de AOW-leeftijd wordt bereikt. Dat is niet het geval. De verplichting stopt niet van rechtswege. Indien u wilt dat de alimentatie wordt beëindigd of aangepast vanwege pensionering of het bereiken van de AOW-leeftijd, dient u hierover afspraken te maken of een verzoek in te dienen bij de rechtbank. Zonder nadere actie blijft de bestaande verplichting in stand, ook als beide partijen inmiddels AOW ontvangen.
Pensioen en partneralimentatie
Het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd kan wel degelijk invloed hebben op de hoogte van de partneralimentatie, ook al eindigt de verplichting niet automatisch. Uw inkomen wijzigt doorgaans, doordat loon wordt vervangen door pensioenuitkeringen en AOW. Hierdoor kan uw draagkracht afnemen, waardoor u mogelijk minder alimentatie kunt betalen. Tegelijkertijd kan de behoefte van uw ex-partner veranderen, bijvoorbeeld doordat deze zelf AOW of pensioen ontvangt en daarmee (deels) in het eigen levensonderhoud kan voorzien.
Een wijziging in inkomen of behoefte kan aanleiding zijn om de partneralimentatie te laten herzien. Dit heet een wijziging van omstandigheden. In de meeste gevallen is daarvoor een procedure bij de rechtbank nodig, tenzij u samen tot een nieuwe afspraak kunt komen en dit schriftelijk vastlegt.
Praktisch advies bij een latere scheiding
Juist bij een scheiding op latere leeftijd is het verstandig om tijdig stil te staan bij de financiële gevolgen op de langere termijn. Pensioenrechten, AOW-aanspraken en de verdeling van opgebouwd vermogen hangen nauw samen met de alimentatieverplichting. Zo kan de verdeling van pensioen via het zogenoemde pensioenverevening invloed hebben op de financiële situatie van beide partijen en daarmee op de behoefte en draagkracht. Het is daarom van belang om niet alleen naar de alimentatie te kijken, maar het gehele financiële plaatje in samenhang te beoordelen. Een familierechtadvocaat kan u helpen om hierin de juiste keuzes te maken en uw belangen goed te borgen.
Wanneer eindigt partneralimentatie nog meer?
Naast het verstrijken van de alimentatietermijn of een rechterlijke wijziging, eindigt partneralimentatie in ieder geval wanneer uw ex-partner voldoende eigen inkomsten heeft om in het levensonderhoud te voorzien, wanneer uw ex-partner hertrouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen als ware er sprake van een huwelijk, of wanneer uw ex-partner overlijdt.
De Brouwer Advocaten Rotterdam
Partneralimentatie vormt een belangrijk onderdeel van de financiële afwikkeling van een scheiding, zeker wanneer u op latere leeftijd uit elkaar gaat. De regels zijn complex en de uitzonderingen zijn talrijk. Heeft u na het lezen van deze blog vragen? De familierechtadvocaten van De Brouwer Advocaten staan u graag bij. U kunt ons bereiken door te bellen naar 010 423 0019 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.