De zomervakantie staat voor de deur en indien u gescheiden bent, roept een vakantie met de kinderen vaak praktische en juridische vragen op. Mag u zomaar de grens over? Heeft u altijd toestemming nodig van uw ex-partner en wat als u deze toestemming niet krijgt? Bij gezamenlijk ouderlijk gezag, wat na een scheiding het uitgangspunt is, mag geen van beide ouders eenzijdig beslissingen nemen die het kind ingrijpend raken. Een buitenlandse vakantie valt daar in veel gevallen onder. In deze blog leest u wanneer toestemming vereist is, hoe u die regelt en wat u kunt doen als er een conflict ontstaat over de vakantieplannen.
Gezamenlijk gezag: toestemming bij buitenlandse reizen
In de meeste gevallen behouden ouders na een scheiding gezamenlijk gezag over de kinderen. Dit houdt in dat belangrijke beslissingen over het kind gezamenlijk moeten worden genomen. Juridisch gezien valt een reis naar het buitenland onder dergelijke gewichtige beslissingen.
Wilt u met uw kind naar het buitenland? Dan is de toestemming van de andere ouder met gezag verplicht. Dit geldt ongeacht de duur van de vakantie of de kwaliteit van de onderlinge verstandhouding. Deze regeling is er om de positie van beide ouders te beschermen en internationale kinderontvoering tegen te gaan.
Leg de toestemming altijd schriftelijk vast. Hiervoor is een officieel formulier van de Rijksoverheid beschikbaar.
Op vakantie binnen Nederland
Voor een vakantie binnen de landsgrenzen is formele toestemming in principe niet vereist. Wel dient u rekening te houden met de afspraken in het ouderschapsplan en de vastgestelde zorgregeling.
Hoewel toestemming niet verplicht is, bent u op grond van goed ouderschap wel gehouden de andere ouder tijdig te informeren over het verblijfadres en de bereikbaarheid. Dit voorkomt onrust en draagt bij aan een gezonde communicatie.
Wanneer is toestemming niet noodzakelijk?
Indien u het eenhoofdig gezag heeft, bent u wettelijk bevoegd om zelfstandig beslissingen te nemen over buitenlandse reizen. U heeft dan geen toestemming van de andere ouder nodig.
Let op: U moet bij een controle wel kunnen aantonen dat u de enige gezagsdrager bent (bijvoorbeeld met een uittreksel uit het gezagsregister). Daarnaast behoudt de ouder zonder gezag vaak wel recht op informatie over de vakantie.
Geen toestemming: wat kunt u doen?
Op grond van artikel 1:253a van het Burgerlijk Wetboek kan een ouder de rechter vragen om in de plaats van de weigerachtige ouder toestemming te verlenen. Deze procedure kan niet zonder advocaat worden gevoerd. De advocaat stelt een verzoekschrift op waarin het reisplan concreet wordt omschreven: de bestemming, de duur, de periode en het doel van de reis. De rechter toetst het verzoek altijd aan het belang van het kind. Dat belang staat centraal: niet de frustraties of bezwaren van de ouders, maar wat goed is voor het kind. In de meeste gevallen zal een vakantie in principe bijdragen aan het welzijn van het kind, tenzij er concrete bezwaren zijn die dat weerleggen. In sommige gevallen spreekt de rechter ook met het kind zelf, zeker wanneer het kind oud genoeg is om een mening te geven.
Wanneer de vertrektijd te kort is om de reguliere procedure nog af te wachten, biedt een kort geding uitkomst. De voorzieningenrechter kan ook vervangende toestemming verlenen, en doet dat in spoedeisende gevallen ook daadwerkelijk. Belangrijk om te weten is dat het kort geding alleen openstaat wanneer er een voldoende spoedeisend belang is. Heeft u nog genoeg tijd om de reguliere verzoekschriftprocedure te doorlopen, dan zal de rechter u in beginsel naar die weg verwijzen. Het kort geding is dus een noodventiel, geen alternatief voor tijdig handelen.
Wat weegt de rechter mee?
De rechter kijkt naar het geheel. Relevante factoren zijn onder meer de veiligheid van de bestemming reizen naar gebieden met een negatief reisadvies van het Ministerie van Buitenlandse Zaken ligt gevoelig de duur van de vakantie, de impact op de schoolgang en de omgangsregeling met de andere ouder. Een vakantie die de omgang gedurende een langere periode doorkruist, zal meer uitleg vereisen dan een kortdurende reis buiten de reguliere omgangsperiode.
Ook de communicatie en het onderlinge vertrouwen tussen ouders spelen een rol. Wanneer de verhouding ernstig verstoord is of er een patroon is van structureel obstructief gedrag, kan de rechter aanvullende voorwaarden opnemen in de beschikking bijvoorbeeld de verplichting om verblijfadressen te delen of een dag- of weekschema te overleggen. Zo wordt aan de bezorgde ouder zekerheid geboden, zonder dat de vakantie volledig geblokkeerd wordt.
Begin op tijd: de procedure kost tijd
Het is goed om te weten dat een dergelijke procedure tijd kost. Wie in de zomervakantie wil reizen, doet er verstandig aan tijdig te beginnen, zodat er voldoende ruimte is voor de procedure en een eventuele zitting. Wacht niet te lang met het inschakelen van een advocaat een laatste-minuutverzoek heeft minder kans van slagen en brengt onnodige spanning met zich mee.
Wat moet u meenemen naar de grens?
De Koninklijke Marechaussee controleert streng op het reizen met minderjarigen. Om vertraging of weigering bij de grens te voorkomen, dient u de volgende documenten bij u te hebben:
- Het ingevulde formulier ‘Toestemming reizen met minderjarige naar het buitenland’.
- Een recent uittreksel uit het gezagsregister.
- Eventueel een recent uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) van het kind.
In sommige landen zijn er extra documenten nodig.
Ga niet zonder toestemming op reis
Reist u zonder toestemming van de andere ouder naar het buitenland, en heeft u ook geen vervangende toestemming van de rechter? Dan kan dat worden aangemerkt als het onttrekken van een minderjarige aan het gezag, wat een strafbaar feit is waarop een gevangenisstraf van maximaal zes jaar staat. Daarnaast riskeert u een gedwongen terugkeer van het kind op grond van het Haags Kinderontvoeringsverdrag, als het land van bestemming bij dat verdrag is aangesloten. De gevolgen zijn ernstig: juridisch, maar ook voor uw verhouding met de kinderen en de andere ouder.
De Brouwer Advocaten Rotterdam
Heeft u te maken met een weigerachtige ouder of heeft u vragen over uw specifieke situatie? Onze familierechtadvocaten staan u graag bij! U kunt onze advocaten in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 0019 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.