Ouders zijn wettelijk verplicht om financieel voor hun kinderen te zorgen. Wanneer ouders uit elkaar gaan, moeten zij afspreken hoe ze de kosten van de kinderen verdelen. Meestal betekent dit dat de ene ouder kinderalimentatie betaalt aan de andere. Maar hoe wordt dat bedrag eigenlijk bepaald en wat als uw situatie verandert? In deze blog worden de hoofdlijnen uitgelegd.
Wie zijn onderhoudsplichtig?
Beide ouders zijn verplicht naar draagkracht bij te dragen in de kosten van verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen. Naast de ouders is ook een stiefouder onderhoudsplichtig, maar alleen wanneer de kinderen tot het gezin van de stiefouder behoren. In de praktijk betekent dit dat de kinderen tenminste de helft van de tijd bij de stiefouder wonen.
Let op: wanneer een gescheiden ouder gaat samenwonen met een nieuwe partner zonder te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan, ontstaat voor die nieuwe partner géén onderhoudsplicht voor de kinderen.
Hoelang duurt de verplichting?
De onderhoudsplicht duurt totdat het kind 21 jaar wordt. Zodra het kind achttien is, gaat de alimentatie in beginsel rechtstreeks naar het kind zelf in plaats van naar de verzorgende ouder. Vanaf dat moment omvat de verplichting de kosten van levensonderhoud en studie. Voor kinderen ouder dan 21 zijn ouders alleen in uitzonderlijke gevallen nog onderhoudsplichtig.
Hoe wordt kinderalimentatie berekend?
Voor het berekenen van kinderalimentatie worden de Trema-normen gebruikt (het Rapport Alimentatienormen). De rechter is niet verplicht deze toe te passen, maar doet dat in de praktijk vrijwel altijd. De berekening rust op twee pijlers: de behoefte van het kind en de draagkracht van de ouders.
Behoefte: wat kost een kind?
De behoefte wordt bepaald aan de hand van Nibud-tabellen. Daarin staat hoeveel ouders gemiddeld per maand uitgeven aan kinderen, afhankelijk van het gezinsinkomen, het aantal kinderen en de leeftijd. Het netto besteedbare gezinsinkomen vlak vóór de scheiding is bepalend. De gedachte daarachter is dat een kind er door de scheiding niet op achteruit mag gaan.
Draagkracht: wat kunnen ouders betalen?
De draagkracht geeft aan hoeveel een ouder ná de scheiding kan uitgeven aan de kinderen. Eerst wordt het netto maandinkomen berekend, vervolgens wordt daarop in mindering gebracht wat de ouder zelf nodig heeft om van te leven. De vrije ruimte die overblijft, is voor 70% beschikbaar voor de kinderen. De eigen kosten bestaan uit een vast woonbudget (30% van het netto inkomen) en een bedrag voor overige kosten van levensonderhoud.
Als de ouders samen voldoende draagkracht hebben, dragen zij naar rato bij in de kosten van het kind. Hebben zij samen te weinig draagkracht, dan gaat ieders volledige draagkracht naar het kind.
De invloed van de zorgregeling
Nadat de draagkracht is berekend, wordt rekening gehouden met de verdeling van de zorg. De ouder die alimentatie betaalt, krijgt een zorgkorting omdat hij of zij zelf ook verblijfskosten maakt wanneer het kind bij hem of haar is. De zorgkorting is afhankelijk van de omvang van de zorgregeling:
- 5% bij minder dan één dag per week;
- 15% bij één dag/nacht per week;
- 25% bij twee dagen/nachten per week;
- 35% bij drie of meer dagen/nachten per week (co-ouderschap).
De volledige korting geldt alleen wanneer de ouders samen genoeg draagkracht hebben om in de behoefte te voorzien. Is er te weinig draagkracht, dan wordt de korting naar beneden bijgesteld.
Wanneer kan de alimentatie worden gewijzigd?
Een alimentatieberekening is in feite een momentopname. De wet bepaalt dat de alimentatie kan worden gewijzigd wanneer de situatie zodanig verandert dat het geldende bedrag niet meer voldoet aan de wettelijke maatstaven. Veranderingen die vaak tot een wijzigingsverzoek leiden zijn onder meer:
- ontslag of werkloosheid;
- een nieuwe baan met hoger of lager salaris;
- wijziging van de zorgregeling;
- de geboorte van een nieuw kind uit een andere relatie;
- samenwonen of hertrouwen;
- pensionering.
Niet iedere verandering is automatisch voldoende. De rechter kijkt kritisch naar de aard en oorzaak van bijvoorbeeld een inkomensdaling. Als een ouder verwijtbaar minder is gaan verdienen of onvoldoende inspanningen levert om het inkomen op peil te houden, kan de rechter uitgaan van een hogere verdiencapaciteit in plaats van het feitelijke inkomen.
Krijgt de betalende ouder een kind uit een nieuwe relatie, dan moet de beschikbare draagkracht worden verdeeld over alle kinderen waarvoor een onderhoudsverplichting bestaat. Bij voldoende draagkracht is de geboorte van een nieuw kind echter niet automatisch een reden tot verlaging.
De procedure
Probeer eerst samen met uw ex-partner tot nieuwe afspraken te komen. Komt u er samen uit, leg de afspraken dan schriftelijk vast in een gewijzigd ouderschapsplan of een aanvullende overeenkomst. Wilt u dat de afspraken dezelfde status krijgen als een rechterlijke uitspraak, dan kunt u deze door de rechtbank laten bekrachtigen.
Lukt het niet om samen tot overeenstemming te komen, dan kunt u via een advocaat een wijzigingsverzoek indienen bij de rechtbank. De rechter beoordeelt vervolgens aan de hand van de actuele omstandigheden of de alimentatie moet worden aangepast.
Jaarlijkse indexering
Kinderalimentatie wordt elk jaar automatisch aangepast aan de loonontwikkeling. De overheid stelt het indexeringspercentage elk jaar in november vast en per 1 januari wordt dit toegepast op het bestaande bedrag. Het wettelijke indexeringspercentage is per 1 januari 2026 vastgesteld op 4,6%. De indexering werkt cumulatief, dus het nieuwe percentage wordt berekend over het reeds geïndexeerde bedrag van het vorige jaar. Ouders kunnen bij overeenkomst de wettelijke indexering uitsluiten en een eigen aanpassingsmechanisme afspreken.
De Brouwer Advocaten
Heeft u vragen over kinderalimentatie of overweegt u een wijziging aan te vragen? De familierechtadvocaten van De Brouwer Advocaten staan u graag bij. U kunt ons kantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.