Fouten maken is menselijk. Maar wat als een fout leidt tot een strafrechtelijke veroordeling en daarmee tot een strafblad? Voor wie voor het eerst met justitie in aanraking komt, roept dit veel vragen op. Wat staat er precies geregistreerd? Hoe lang blijft dat zichtbaar? En welke gevolgen heeft het voor werk, reizen of andere levensgebieden? In deze blog leest u alles wat u moet weten.
Wat is een strafblad?
De term “strafblad” is algemeen bekend, maar de officiële benaming is Uittreksel Justitiële Documentatie (UJD). Dit is een overzicht van strafrechtelijke gegevens van personen die in aanraking zijn gekomen met het strafrecht. Denk aan veroordelingen door een rechter of bepaalde strafbeschikkingen van het Openbaar Ministerie (OM).
Belangrijk om te weten: niet elke bemoeienis met politie of justitie leidt automatisch tot een strafblad. De registratie is gebonden aan specifieke juridische drempelwaarden.
Wanneer krijgt u een strafblad?
Een strafblad ontstaat in de eerste plaats wanneer iemand door een rechter wordt veroordeeld voor een misdrijf. Voor overtredingen ligt dit genuanceerder. Een strafbeschikking of boete onder de €130 leidt doorgaans géén registratie op, mits er geen aanvullende straffen of maatregelen zijn opgelegd. Ook een onvoorwaardelijk sepot waarbij het OM besluit niet te vervolgen resulteert in de regel niet in een strafblad.
Er bestaan echter uitzonderingen. Bepaalde overtredingen worden wél geregistreerd, waaronder:
- Openbare dronkenschap
- Rijden zonder geldig rijbewijs
- Rijden zonder verzekering
- Het veroorzaken van gevaar op de openbare weg
Deze uitzonderingen zijn vastgelegd in artikel 4 van het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens.
Hoe lang blijft een strafblad staan?
De bewaartermijn hangt af van de ernst van het delict en de opgelegde straf:
- Ernstige delicten (geweld, zeden): 30 jaar tot levenslang
- Lichtere feiten: doorgaans 5 tot 20 jaar
- Minderjarigen: kortere termijnen, met meer nadruk op herstel en toekomstperspectief
Na het verstrijken van de bewaartermijn worden gegevens in beginsel automatisch verwijderd uit het systeem.
Wat zijn de gevolgen van een strafblad?
De impact van een strafblad kan aanzienlijk zijn, zowel op korte als lange termijn.
Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG): De meest directe consequentie is vaak de moeite met het verkrijgen van een VOG. Deze verklaring is verplicht in tal van sectoren, waaronder onderwijs, zorg, kinderopvang en financiële dienstverlening. Een relevante vermelding op uw strafblad kan leiden tot weigering van de VOG en daarmee tot het mislopen van een baan of stage.
Internationale reizen: Landen als de Verenigde Staten en Canada stellen strenge toelatingseisen aan reizigers met een strafblad. Zelfs een veroordeling van jaren geleden kan leiden tot weigering aan de grens of de noodzaak om een visum aan te vragen in plaats van gebruik te maken van een reisvrij regime.
Vergunningen en officiële procedures: Een strafblad kan ook gevolgen hebben voor het aanvragen van een wapenvergunning, het verkrijgen van een verblijfsvergunning of het doorlopen van adoptieprocedures.
Jongeren en studenten: Voor jongeren kunnen de gevolgen verder reiken dan werk alleen. Bij fraude- of geweldszaken kan een strafblad invloed hebben op studiefinanciering of toelating tot bepaalde opleidingen.
Nieuw: digitale screening
Een relatief nieuwe ontwikkeling is de toenemende inzet van digitale screening door werkgevers en overheidsinstanties. Naast de formele VOG-procedure maken steeds meer organisaties gebruik van commerciële screeningsdiensten die openbare bronnen, sociale media en andere databronnen combineren. Hoewel deze screening niet altijd juridisch bindend is, kan zij in de praktijk wel invloed hebben op aanstellingsbeslissingen.
Wat kunt u doen als uw strafblad gevolgen heeft?
U staat er niet alleen voor. Er zijn verschillende stappen die u kunt ondernemen:
1. Inzage vragen in uw eigen strafblad
Via de Justitiële Informatiedienst (JustID) kunt u een uittreksel van uw eigen justitiële documentatie opvragen. Zo weet u precies wat geregistreerd staat.
2. Juridisch advies inwinnen
Een familierecht advocaat kan beoordelen wat de vermelding voor uw situatie betekent en of er mogelijkheden zijn voor bezwaar, bijvoorbeeld tegen een geweigerde VOG of een registratie die u betwist.
3. Niet zomaar akkoord gaan met een strafbeschikking
Wat op het eerste gezicht een snelle en eenvoudige oplossing lijkt, kan verstrekkende gevolgen hebben. Een strafbeschikking accepteren is in juridische zin een erkenning van schuld en kan leiden tot registratie. Laat u altijd eerst adviseren voordat u betaald of tekent.
4. Verwijdering van gegevens verzoeken
Als informatie onjuist is of de bewaartermijn is verstreken, kunt u verzoeken om verwijdering van uw gegevens bij JustID.
De Brouwer Advocaten
Een strafblad hoeft niet het einde van uw kansen te betekenen, maar het is wel belangrijk om goed geïnformeerd te zijn over de mogelijke gevolgen en uw rechten. Een gespecialiseerde strafrechtadvocaat kunt u hierin adviseren. Of u nu net een dagvaarding hebt ontvangen, een strafbeschikking overweegt te accepteren of problemen ondervindt bij het aanvragen van een VOG. De strafrechtadvocaten van De Brouwer Advocaten Rotterdam staan voor u klaar. U kunt ons advocatenkantoor bereiken door te bellen naar 010 423 0019 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.