Een echtscheiding raakt u op alle fronten: emotioneel, persoonlijk én zakelijk. Als ondernemer krijgt u bovendien te maken met extra complexiteit. Uw onderneming is immers niet zomaar een vermogensbestanddeel, maar vaak het resultaat van jarenlange inzet en opbouw. Toch blijkt in de praktijk dat veel ondernemers onvoldoende inzicht hebben in hun huwelijksvermogensregime en de gevolgen daarvan bij een scheiding. In deze blog zetten wij de belangrijkste aandachtspunten voor ondernemers in 2026 overzichtelijk voor u uiteen.
Hoe bent u getrouwd? Dit is bepalend
Bij een echtscheiding is één van de eerste vragen: onder welk huwelijksvermogensregime bent u gehuwd?
Gehuwd vóór 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden
Bent u vóór 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden gehuwd, dan bent u in beginsel gehuwd in algehele gemeenschap van goederen. Dit betekent dat vrijwel alle bezittingen en schulden – zowel van vóór als tijdens het huwelijk – tot de gemeenschap behoren. Ook uw onderneming kan daardoor onderdeel zijn van de verdeling.
Gehuwd ná 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden
Sinds 1 januari 2018 geldt automatisch de beperkte gemeenschap van goederen. Vermogen dat u vóór het huwelijk privé bezat, blijft in beginsel privé. Vermogen en schulden die tijdens het huwelijk gezamenlijk worden opgebouwd of verkregen, vallen wel in de gemeenschap.
Voor ondernemers lijkt dit op het eerste gezicht gunstiger, maar ook binnen de beperkte gemeenschap van goederen bestaan belangrijke aandachtspunten en risico’s.
Huwelijkse voorwaarden
Bent u gehuwd onder huwelijkse voorwaarden, dan zijn de daarin opgenomen afspraken leidend. De inhoud en gevolgen daarvan verschillen sterk per situatie. Het is daarom van groot belang om de huwelijkse voorwaarden zorgvuldig te laten beoordelen.
Uw onderneming en de gemeenschap van goederen
Voorhuwelijkse onderneming: blijft deze privé?
Een onderneming die u al vóór het huwelijk bezat, blijft bij een beperkte gemeenschap van goederen in beginsel privévermogen. Voorwaarde is wel dat u kunt aantonen dat de onderneming daadwerkelijk tot uw privévermogen behoort.
Veel ondernemers realiseren zich echter niet dat de waardestijging of inkomsten uit de onderneming wel gevolgen kunnen hebben voor de gemeenschap. Op grond van recente rechtspraak kan sprake zijn van een vergoedingsrecht van de gemeenschap wanneer onvoldoende vergoeding is genoten voor de arbeid die binnen de onderneming is verricht. De gedachte hierachter is dat de gemeenschap in zekere mate moet meeprofiteren, vergelijkbaar met de situatie waarin een echtgenoot in loondienst werkzaam zou zijn geweest.
Eenmanszaak ingebracht in een BV tijdens het huwelijk
Had u vóór het huwelijk een eenmanszaak en heeft u deze tijdens het huwelijk ingebracht in een besloten vennootschap (BV), dan is het belangrijk om goed te beoordelen hoe deze omzetting juridisch moet worden gekwalificeerd.
In sommige gevallen kan de BV namelijk niet langer als privévermogen worden beschouwd. Dit kan tot gevolg hebben dat de aandelen in de BV tot de gemeenschap behoren en verdeeld moeten worden.
Waardering van de onderneming
Bij een echtscheiding is een deskundige waardebepaling van de onderneming essentieel. De rechtsvorm van de onderneming – bijvoorbeeld een eenmanszaak, VOF of BV – speelt hierbij een belangrijke rol.
Afhankelijk van de situatie zijn verschillende oplossingen mogelijk, zoals:
- uitkoop van de ex-partner tegen betaling van een vergoeding;
- verrekening met andere vermogensbestanddelen, zoals de woning, spaargeld of beleggingen;
- een betalingsregeling waarbij de vergoeding in termijnen wordt voldaan.
Het is van groot belang dat alle afspraken zorgvuldig worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant.
Fiscale gevolgen: onderschat deze niet
Wanneer ondernemingsvermogen onderdeel uitmaakt van de te verdelen gemeenschap, kunnen aanzienlijke fiscale gevolgen ontstaan.
Het deel van de onderneming dat aan de andere partner toekomt, wordt fiscaal vaak beschouwd als een overdracht tegen de werkelijke waarde. Daarbij kan belastingheffing plaatsvinden over goodwill, stille reserves en fiscale reserves.
Daarnaast eindigt het fiscale partnerschap doorgaans zodra het verzoek tot echtscheiding is ingediend en u niet langer op hetzelfde adres staat ingeschreven. Voor dat betreffende belastingjaar kunt u er soms nog wel voor kiezen om gezamenlijk aangifte te doen als fiscale partners. Dit kan gevolgen hebben voor toeslagen en andere inkomensafhankelijke regelingen.
Nieuw vanaf 2026: schenkbelasting bij overbedeling
Vanaf 1 januari 2026 gelden aangescherpte regels met betrekking tot schenkbelasting bij de verdeling van de huwelijksgemeenschap. Indien één van de partners bij de verdeling meer ontvangt dan waarop hij of zij recht heeft, kan het meerdere onder omstandigheden worden aangemerkt als een schenking waarover schenkbelasting verschuldigd is.
Dit maakt een zorgvuldige fiscale beoordeling van de verdeling belangrijker dan ooit.
Partneralimentatie voor ondernemers
Partneralimentatie is bij ondernemers vaak complexer dan bij werknemers in loondienst, met name vanwege wisselende inkomsten en bedrijfsresultaten.
Bij de berekening van alimentatie wordt gekeken naar de zogenoemde Tremanormen. Daarbij wordt niet uitsluitend gekeken naar de jaarcijfers uit het verleden, maar ook naar onder meer:
- de kasstromen binnen de onderneming;
- toekomstige prognoses;
- investeringen;
- de financiële positie van de onderneming;
- ontwikkelingen binnen de branche.
Van ondernemers wordt volledige financiële transparantie verwacht. Rechters kijken daarbij verder dan uitsluitend de winst zoals opgenomen in de jaarrekening.
Voor echtscheidingsverzoeken die na 1 januari 2020 zijn ingediend, geldt bovendien dat de duur van de partneralimentatie in beginsel is beperkt. De exacte duur hangt af van factoren zoals de duur van het huwelijk, de leeftijd van partijen en de aanwezigheid van minderjarige kinderen.
Pensioenverdeling
Bij een echtscheiding moet het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen in beginsel worden verdeeld.
Voor ondernemers die pensioen hebben opgebouwd via een eigen BV of via een lijfrentevoorziening gelden specifieke fiscale en juridische aandachtspunten. De fiscale gevolgen van de verdeling kunnen aanzienlijk zijn. Het is daarom raadzaam om dit tijdig door een specialist te laten beoordelen.
Stappenplan voor ondernemers bij echtscheiding
1. Breng uw huwelijksvermogensregime in kaart
Bent u vóór of na 2018 gehuwd? Zijn er huwelijkse voorwaarden opgesteld? Dit vormt de basis voor de verdere afwikkeling
2. Laat uw onderneming waarderen
Een professionele waardebepaling is essentieel voor een eerlijke en juridisch juiste verdeling.
3. Schakel gespecialiseerde adviseurs in
Een familierechtadvocaat, accountant en eventueel een fiscalist of notaris kunnen onmisbaar zijn bij een complexe echtscheiding.
4. Overweeg mediation
Mediation kan helpen om buiten de rechtbank tot werkbare afspraken te komen. Dit bespaart vaak tijd, kosten en onnodige escalatie.
5. Leg afspraken zorgvuldig vast
Afspraken over de onderneming, alimentatie, pensioen en vermogensverdeling moeten nauwkeurig worden opgenomen in een echtscheidingsconvenant.
6. Houd rekening met fiscale gevolgen
Denk tijdig na over inkomstenbelasting, mogelijke schenkbelasting en de gevolgen van het einde van het fiscale partnerschap.
Tot slot
Een echtscheiding als ondernemer brengt vaak ingewikkelde juridische, financiële en fiscale vraagstukken met zich mee. Met tijdige begeleiding en deskundig advies kunnen problemen echter zoveel mogelijk worden beperkt en kan ook de continuïteit van uw onderneming beter worden beschermd.
De ontwikkelingen binnen het huwelijksvermogensrecht en de fiscale regelgeving maken het belangrijk om u goed en tijdig te laten adviseren. Hoe eerder u inzicht heeft in uw positie, hoe beter u voorbereid bent op de financiële gevolgen van een scheiding.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over uw echtscheiding of wilt u een echtscheidingsadvocaat inschakelen? Onze echtscheidingsspecialisten staan u graag bij. U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 0019, te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl, of door het contactformulier op onze website in te vullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.