Wanneer u de maximumsnelheid ernstig overschrijdt, onder invloed rijdt van alcohol of drugs, of op andere wijze de verkeersveiligheid in gevaar brengt, kan de politie uw rijbewijs invorderen. Dit heeft vaak grote gevolgen voor uw dagelijkse mobiliteit. Toch betekent invordering niet automatisch dat u uw rijbewijs definitief kwijt bent. In veel gevallen kunt u een verzoek doen tot teruggave. Hieronder leest u hoe de procedure werkt, welke termijnen gelden en op welke gronden u uw rijbewijs kunt terugkrijgen.
Hoe werkt invordering?
Wanneer de politie uw rijbewijs invordert, moet u dit direct afgeven. Heeft u uw rijbewijs niet bij u, dan wordt het juridisch alsnog als ingevorderd beschouwd. U mag vanaf dat moment geen motorvoertuig meer besturen, ook niet als u het document nog fysiek bezit. Doet u dat toch, dan pleegt u een strafbaar feit dat kan leiden tot een gevangenisstraf twee weken.
De procedure
De invordering is gebaseerd op artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994. Nadat de politie een proces-verbaal heeft opgemaakt, moet de officier van justitie binnen tien dagen beslissen of uw rijbewijs wordt teruggegeven of langer wordt ingehouden.
Besluit de officier van justitie tot inhouding, dan krijgt u meestal een uitnodiging voor een hoorzitting of een dagvaarding voor de rechtbank. Voor de behandeling van uw zaak gelden wettelijke termijnen:
- Bij te hard rijden of gevaarlijk rijgedrag: binnen vier maanden.
- Bij rijden onder invloed: binnen zes maanden.
Indien de zitting buiten deze termijnen valt, krijgt u na afloop uw rijbewijs terug.
Verzoek tot teruggave
U kunt direct na de invordering een verzoek tot teruggave indienen bij de officier van justitie (via het CVOM). De officier beoordeelt of er voldoende reden is om uw rijbewijs terug te geven.
De officier van justitie kan tot teruggave besluiten omdat het bijvoorbeeld voor uw beroep noodzakelijk is dat u uw rijbewijs terugkrijgt, of dat er dringende familieomstandigheden zijn waarbij het rijbewijs onmisbaar is zoals mantelzorg.
Wanneer maakt u kans op teruggave?
1. Beroepsmatige noodzaak
Wanneer het rijbewijs noodzakelijk is voor de uitoefening van het beroep, vormt dit een van de meest kansrijke gronden voor teruggave. Te denken valt aan:
- Beroepschauffeurs (vrachtwagen-, bus-, taxi- of koerierschauffeurs) die zonder rijbewijs hun werkzaamheden geheel niet kunnen verrichten.
- Zelfstandig ondernemers of werknemers die voor hun werk afhankelijk zijn van de auto, zoals verkoopvertegenwoordigers, thuiszorgmedewerkers of monteurs met een servicegebied.
- Werknemers in proeftijd of met een tijdelijk contract waarbij ontslag dreigt bij uitval door het ontbreken van een rijbewijs.
Bij deze grond is het van belang de beroepsmatige noodzaak deugdelijk te onderbouwen met bewijsstukken, zoals een werkgeversverklaring, arbeidsovereenkomst, urenregistratie of een verklaring van een leidinggevende waaruit de afhankelijkheid van het rijbewijs blijkt.
2. Mantelzorg
Het rijbewijs kan eveneens onmisbaar zijn wanneer de betrokkene mantelzorg verleent aan een partner, ouder, kind of ander gezinslid met een fysieke of geestelijke beperking. Relevante situaties zijn:
- Regelmatig vervoer van een invalide of ernstig zieke naaste naar medische afspraken, dagbesteding of therapie.
- Verzorging van een hulpbehoevende die niet zelfstandig gebruik kan maken van het openbaar vervoer.
- Situaties waarbij de betrokkene de enige mantelzorger is en de zorgverlening ernstig wordt belemmerd door het ontbreken van een rijbewijs.
Ter ondersteuning van dit verzoek kunnen worden overgelegd: medische verklaringen over de zorgbehoefte van de naaste, een verklaring van de huisarts of behandelend specialist, en een uiteenzetting van de feitelijke zorgtaken en vervoersbehoefte.
3. Zorg voor kinderen
Het rijbewijs kan noodzakelijk zijn voor het dagelijkse vervoer van minderjarige kinderen, met name in situaties als:
- Het brengen en halen van kinderen naar school, kinderopvang of buitenschoolse activiteiten in gebieden met beperkte openbaar vervoersmogelijkheden.
- Eenoudergezinnen waarbij geen alternatief vervoer beschikbaar is en de betrokkene de enige verzorgende ouder is.
- Kinderen met een handicap of bijzondere zorgbehoefte waarvoor gespecialiseerd vervoer vereist is.
4. Medische redenen
Indien de betrokkene zelf een medische aandoening heeft die het gebruik van het openbaar vervoer ernstig bemoeilijkt of onmogelijk maakt, kan dit een zelfstandige grond voor teruggave vormen. Gedacht kan worden aan ernstige mobiliteitsbeperkingen, chronische aandoeningen die het reizen bemoeilijken, of een recente operatie. Onderbouwing met een medische verklaring van de behandelend arts is in deze gevallen vereist.
5. Gebrek aan alternatief vervoer
Woonachtig zijn op het platteland of in een regio met een gebrekkige openbaar vervoersverbinding kan meewegen bij de beoordeling. Indien de betrokkene aantoont dat er geen redelijk alternatief is voor de auto om in basale verplaatsingsbehoeften te voorzien — zoals het bereiken van werk, zorgfaciliteiten of essentiële voorzieningen — kan dit het gewicht van het verzoek versterken. Dit argument heeft doorgaans meer kracht wanneer het wordt gecombineerd met een andere zwaarwegende grond.
6. Overige omstandigheden
Naast bovengenoemde categorieën kunnen ook andere bijzondere omstandigheden aanleiding geven tot teruggave, zoals een onverwacht overlijden in de familie waarbij de betrokkene verantwoordelijk is voor de afwikkeling, een naderende bevalling of andere acute gezinsomstandigheden. Dergelijke gronden worden per geval beoordeeld en vereisen een duidelijke en concrete toelichting.
Klaagschrift bij de rechtbank
Indien de officier van justitie besluit dat u uw rijbewijs niet terugkrijgt, kunt u een klaagschrift indienen bij de rechtbank. U kunt een klaagschrift indienen voor of nadat er een zitting is ingepland. Uw klaagschrift wordt dan snel op een zitting behandeld, nog voordat de inhoudelijke behandeling van de strafzaak plaatsvindt. Bij de behandeling van het klaagschrift wordt er alleen gekeken of er reden is om uw rijbewijs (tussentijds) terug te geven. Het feit waarvan u verdacht wordt zal niet inhoudelijk worden behandeld.
De rol van een advocaat
U mag zelf een verzoek indienen, maar het inschakelen van een advocaat is vaak verstandig. Een advocaat kan:
- Uw verzoek juridisch onderbouwen.
- Een klaagschrift opstellen en indienen.
- U vertegenwoordigen bij de zitting.
- Termijnen bewaken.
- U adviseren over uw kansen en strategie.
Dit vergroot meestal de kans op een succesvolle uitkomst.
Teruggave rijbewijs
Het kan zijn dat u naar aanleiding van het verzoekschrift of het klaagschrift u uw rijbewijs tijdelijk terugkrijgt. U dient er wel rekening mee te houden dat op de zitting van de strafzaak alsnog kan worden bepaald dat u uw rijbewijs voor een langere periode moet inleveren.
Strafrechtadvocaat van De Brouwer Advocaten inschakelen?
Is uw rijbewijs ingevorderd en overweegt u hierbij juridische hulp in te schakelen? De advocaten en juristen van De Brouwer kantoor Rotterdam staan voor u klaar. U kunt ons bereiken door te bellen naar 010 423 0019 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op