Veel ouders, en ook jongvolwassenen zelf, denken dat de financiële verantwoordelijkheid van ouders stopt zodra een kind 18 jaar wordt. Dat is een misverstand. In het familierecht geldt namelijk een verlengde onderhoudsplicht voor kinderen tussen de 18 en 21 jaar: de zogenoemde jongmeerderjarigen.
Wat is een jongmeerderjarige?
Een jongmeerderjarige in een kind van 18 tot 21 jaar. Hoewel het kind juridisch meerderjarig is en het ouderlijk gezag vervalt, blijft de wettelijke onderhoudsplicht van ouders bestaan tot de 21e verjaardag. Deze plicht geldt voor alle ouders, dus niet alleen voor gescheiden ouders, maar ook voor stiefouders en in sommige gevallen voogden. De onderhoudsplicht ziet op een bijdrage in de kosten van levensonderhoud en studie.
Wat verandert er bij 18 jaar?
Wanneer een kind 18 jaar wordt, verandert er juridisch gezien een aantal zaken:
- het ouderlijk gezag eindigt;
- het kind is zelf verantwoordelijk voor zijn of haar financiën;
- de alimentatie wordt niet meer aan de andere ouder betaald, maar rechtstreeks aan het kind zelf.
Belangrijk is dat het alimentatiebedrag in principe gelijk blijft aan het bedrag dat voor de 18e verjaardag werd betaald, tenzij daarover andere afspraken worden gemaakt of een rechter anders beslist. Stop nooit eenzijdig met betalen, dat kan vervelende juridische gevolgen hebben.
Hoogte van de alimentatie
Voor jongmeerderjarigen bestaan geen vaste tabellen zoals bij minderjarige kinderen. De behoefte wordt meestal vastgesteld aan de hand van:
- de daadwerkelijke kosten van het kind, of
- de studiefinancieringsnormen (WSF-normen), afhankelijk van:
- het type opleiding (MBO, HBO of WO),
- thuis- of uitwonend.
Studiefinanciering en zorgtoeslag worden doorgaans in mindering gebracht op de behoefte. Inkomsten uit bijbaantjes tellen meestal slechts beperkt mee.
De verzorgende ouder is geen partij meer bij de alimentatie. Dit betekent dat ouder en kind samen een afspraak kunnen maken over de hoogte van de bijdrage, zolang deze redelijk is.
Wat als het kind werkt?
Heeft de jongmeerderjarige een zodanig inkomen dat hij of zij volledig in het eigen levensonderhoud kan voorzien, dan kan de onderhoudsplicht vervallen. Denk aan fulltime werk of een inkomen ter hoogte van (ongeveer) het minimumjeugdloon. Dit moet wel zorgvuldig worden beoordeeld en kan niet zonder meer worden aangenomen.
Op kamers of zelfstandig wonen
Gaat een jongmeerderjarig kind op zichzelf wonen, dan kan dat gevolgen hebben voor de verdeling van de onderhoudsplicht. Beide ouders blijven in beginsel onderhoudsplichtig. Het kind zal hierover zelf afspraken moeten maken met beide ouders.
Matiging of beëindiging van de onderhoudsplicht
In uitzonderlijke situaties kan een ouder de rechter verzoeken de alimentatie te verlagen of zelfs op nihil te stellen. Dit zogenoemde matigingsrecht wordt slechts terughoudend toegepast. Denk aan situaties waarin:
- het kind zijn of haar studie structureel verwaarloost;
- de studiekeuze evident onrealistisch is;
- het kind zich ernstig misdraagt, waardoor het onredelijk is van ouders een bijdrage te verlangen.
De lat ligt hoog: alleen bij ernstig verwijtbaar gedrag wordt een dergelijk verzoek toegewezen.
En na het 21e levensjaar?
In beginsel eindigt de wettelijke onderhoudsplicht wanneer het kind 21 jaar wordt. Er zijn echter uitzonderingen:
- als het kind door bijvoorbeeld een handicap niet in staat is zelf in het levensonderhoud te voorzien;
- als ouders in een ouderschapsplan of overeenkomst hebben afgesproken dat de bijdrage langer doorloopt, bijvoorbeeld tot het afronden van een studie.
In die gevallen kan de onderhoudsverplichting dus alsnog blijven bestaan.
De Brouwer Advocaten
Alimentatie voor jongmeerderjarigen is juridisch vaak complex en emotioneel beladen. Iedere situatie is anders. Overweeg daarom altijd juridisch advies voordat u afspraken wijzigt of betalingen stopzet. U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.