Bij een scheiding komen veel emoties kijken en zeker wanneer er kinderen bij betrokken zijn. In de meeste gevallen worden er afspraken gemaakt over de verdeling van de zorg en opvoeding, vastgelegd in een ouderschapsplan of door de rechter in een beschikking. Toch komt het helaas geregeld voor dat één van de ouders zich niet aan deze afspraken houdt. Wat kunt u doen als u uw kind niet mee mag nemen, terwijl u volgens de zorgregeling wel aan de beurt bent?
De zorgregeling is bindend
Wanneer de rechter een zorgregeling heeft vastgesteld, zijn beide ouders verplicht zich daaraan te houden. De regeling heeft immers dezelfde juridische kracht als iedere andere rechterlijke uitspraak. Toch gebeurt het dat een ouder weigert het kind mee te geven, bijvoorbeeld uit boosheid, angst of meningsverschil over afspraken.
In dat geval kunt u nakoming van de zorgregeling afdwingen via de rechter. Dit gebeurt doorgaans in een kort geding, waarin u verzoekt dat de rechter de andere ouder beveelt de regeling na te leven. De rechter kan daarbij een dwangsom opleggen. Dit is een geldbedrag dat de andere ouder moet betalen voor iedere keer dat de afspraak wordt geschonden.
Strafrechtelijke mogelijkheden: onttrekking aan het gezag
Wanneer beide ouders gezamenlijk gezag uitoefenen, kan het opzettelijk niet meegeven van een kind ook strafrechtelijke gevolgen hebben. Artikel 279 van het Wetboek van Strafrecht stelt het ‘’onttrekken van een minderjarige aan het wettig gezag’’ strafbaar. In ernstige gevallen kan aangifte gedaan worden bij de politie.
Toch is het goed om te beseffen dat de politie in de praktijk niet snel zal overgaan tot het feitelijk ophalen van het kind. Vaak zijn er twee verschillende lezingen van de situatie en wil de politie eerst onderzoeken of er inderdaad sprake is van een strafbaar feit. Het helpt wel om de rechterlijke uitspraak bij de hand te hebben, zodat u kunt aantonen dat u recht heeft op omgang of zorg.
Verschillende mogelijkheden om de regeling te handhaven
Als onderling overleg of bemiddeling geen oplossing biedt, kan de rechter verschillende middelen inzetten om naleving van de zorgregeling af te dwingen:
- Dwangsom: Een financieel prikkelmiddel dat de andere ouder motiveert om de regeling na te komen.
- Lijfsdwang (gijzeling): Een uiterste maatregel waarbij de niet-meewerkende ouder in hechtenis kan worden genomen. Dit komt zelden voor en alleen als het belang van het kind dit rechtvaardigt.
- Inzet van de politie (sterke arm): De rechter kan bepalen dat de politie mag assisteren bij de overdracht van het kind, bijvoorbeeld als de ouder weigert mee te werken. Dit wordt slechts in uitzonderlijke situaties toegestaan, omdat het belastend kan zijn voor het kind.
- Wijziging van hoofdverblijf of gezag: Als een ouder structureel de omgang frustreert, kan de rechter besluiten dat het kind voortaan bij de andere ouder gaat wonen of dat het gezag wordt gewijzigd.
Daarnaast kan de rechter een bijzondere curator benoemen die de belangen van het kind behartigt en advies uitbrengt over de beste oplossing.
Eerst proberen samen tot een oplossing te komen
Voordat u juridische stappen onderneemt, is het belangrijk te proberen in gesprek te blijven met de andere ouder. Soms ligt er een praktische oorzaak aan het niet-nakomen ten grondslag, zoals ziekte of een wijziging in werkschema. Mediation kan in veel gevallen helpen om afspraken te verduidelijken en escalatie te voorkomen.
De rechter zal bij elke maatregel beoordelen of deze in het belang van het kind is. Dwangmiddelen kunnen de verhouding tussen ouders verder op scherp zetten en dat is vaak belastend voor kinderen.
Schakel tijdig juridische hulp in
Als een ouder zich structureel niet aan de zorgregeling houdt, is het verstandig tijdig een gespecialiseerde familierechtadvocaat in te schakelen. De advocaat kan namens u een verzoek indienen bij de rechtbank, maar ook helpen om escalatie te voorkomen. Soms is het mogelijk om via een spoedprocedure (kort geding) snel duidelijkheid te krijgen.
Concluderend
Als een ouder weigert het kind mee te geven, hoeft u dat niet te accepteren. De wet biedt verschillende middelen om de zorgregeling te handhaven, variërend van een dwangsom tot – in uitzonderlijke gevallen – strafrechtelijke stappen. Toch blijft het belangrijk om te zoeken naar oplossingen die in het belang van het kind zijn.
De Brouwer Advocaten Rotterdam
Heeft u te maken met een ex-partner die de zorgregeling niet naleeft? Onze familierechtadvocaten staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.