In veel gezinnen is een hond, kat of ander huisdier meer dan alleen gezelschap, het is een volwaardig lid van het gezin. Bij een echtscheiding roept dat de vraag op: wat er gebeurt met huisdieren als het gezin uiteenvalt? Hoewel de wet huisdieren voornamelijk als ‘zaken’ beschouwt, ligt dit in de praktijk natuurlijk veel complexer.
Juridische status
In juridische zin wordt een huisdier beschouwd als een roerende zaak, net zoals een kast of auto. Artikel 3:2a van het Burgerlijk Wetboek erkent wel dat dieren ‘’geen gewone zaken’ zijn. Wel blijven de regels voor eigendom en verdeling grotendeels gelijk aan die voor andere bezittingen. Dat betekent dat bij een scheiding vastgesteld moet worden wie eigenaar is van het huisdier en hoe de verdeling plaatsvindt.
Van wie is het dier?
Bij de verdeling zijn er drie scenario’s denkbaar:
- Het huisdier behoort tot het gezamenlijke vermogen
Dit is bijvoorbeeld het geval bij een huwelijk in gemeenschap van goederen (voor 2018), of als het dier tijdens het huwelijk gezamenlijk is aangeschaft zonder huwelijkse voorwaarden.
- Het huisdier is privébezit van één van de partners
Dit kan wanneer het dier voor het huwelijk (na 2018) is aangeschaft of wanneer dit in huwelijkse voorwaarden, een samenlevingscontract of koopovereenkomst zo is vastgelegd.
- Onduidelijkheid over eigendom
Als beide partners aanspraak maken op het dier en het eigendom niet helder is, zal bewijsvoering moeten uitwijzen wie juridisch eigenaar is. Denk hierbij aan aankoopbewijzen, chipregistratie, dierenartsgegevens of verzekeringsoverzichten.
Wat als het dier ‘gemeenschappelijk’ is?
Als het huisdier gezamenlijk bezit is, moet er een keuze gemaakt worden. Bij toebedeling aan één van beiden kan eventueel een financiële vergoeding worden overeengekomen, gebaseerd op de economische waarde van het dier (niet de emotionele). Bij het onverdeeld laten kiezen ex-partners ervoor om samen eigenaar te blijven. Dan moeten er duidelijke afspraken komen over de verzorging, kostenverdeling en het verblijf van het dier.
De emotionele band met het dier kan niet juridisch worden afgedwongen. Dat wil zeggen dat omgangsregelingen voor huisdieren in juridische zin niet bestaan, in tegenstelling tot regelingen voor kinderen.
Praktische oplossingen: samen afspraken maken
Hoewel er geen wettelijke omgangsregeling voor huisdieren bestaat, kunnen ex-partners onderling wel degelijk afspraken maken. Dit kan bijvoorbeeld in het echtscheidingsconvenant worden opgenomen. Hierbij kan worden gedacht aan bijvoorbeeld: een ‘co-ouderschapsregeling’ voor het dier (bijvoorbeeld week om week), afspraken over de kosten voor voeding, verzorging, medische zorg en vakantieopvang, of het verblijf van het huisdier bij dezelfde ouder als de kinderen. Zolang beide partijen zich hierin kunnen vinden is het mogelijk. Wordt het dier aan één van beiden toebedeeld, dan komen de kosten vanaf dat moment ook voor de rekening van die persoon.
Komt u er samen niet uit en mocht het alsnog op een juridische procedure uitlopen dan is het belangrijk om te weten dat rechters, hoewel terughoudend, in uitzonderlijke gevallen wel een beheersregeling voor een huisdier kunnen treffen.
De Brouwer Advocaten Rotterdam
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over uw echtscheiding? Onze familierechtadvocaten staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 600 1096 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.