Sinds 1 juli 2023 is de Wet tegengaan huwelijkse gevangenschap van kracht. Deze wet maakt het mogelijk dat de rechter niet alleen het burgerlijk huwelijk, maar ook het religieuze huwelijk kan afhandelen in één procedure. Dit is een belangrijke stap voor mensen die zich gevangen voelen in een religieus huwelijk waar zij zelf niet uit kunnen stappen.
Burgerlijk huwelijk vs. Religieus huwelijk
De Nederlandse wet erkent alleen het burgerlijk huwelijk, dat wordt gesloten bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Allen dit huwelijk kan via de rechter worden beëindigd. Zelfs als één van de partners daar niet mee instemt kan de rechter toch een echtscheiding uitspreken op basis van duurzame ontwrichting.
Voor het religieus huwelijk kan dit niet. Binnen sommige religies kan alleen de man een scheiding aanvragen, of is van beide partners medewerking vereist. Als één van de partners weigert om mee te werken blijft het religieus huwelijk in stand. De andere partner, vaak de vrouw, zit dan gevangen in een religieus huwelijk die haar belemmert in haar vrijheid om verder te gaan met haar leven.
Huwelijkse gevangenschap, wat houdt het in?
Huwelijkse gevangenschap betekend dat iemand niet (religieus) kan scheiden terwijl de relatie feitelijk voorbij is. Hierdoor kan er geen nieuwe (religieuze) relatie worden aangaan of er kunnen bepaalde beperkingen gelden voor het reizen met kinderen of een nieuwe partner. Daarnaast bestaat het risico op sociale uitsluiting, bedreiging of zelfs geweld bij het aangaan van een nieuw leven zonder eerst religieus gescheiden te zijn.
Wat regelt deze wet?
De Wet tegengaan huwelijkse gevangenschap heeft ervoor gezorgd dat de rechter nu in één procedure zowel het burgerlijk huwelijk als het religieuze huwelijk kan beëindigen. Ook als er geen burgerlijk huwelijk is gesloten, kan de rechter ingrijpen in een religieus huwelijk. De wet verplicht beide echtgenoten namelijk om mee te werken aan een religieuze echtscheiding. Huwelijkse gevangenschap is strafbaar waardoor zowel de (ex-)partner als familieleden of anderen die het beëindigen van het huwelijk belemmeren, strafrechtelijk kunnen worden vervolgd.
De wet beschermt de persoonlijke vrijheid van mensen die anders vast blijven zitten in een huwelijk waar zij zelf niet (meer) achter staan. Vaak speelt daarbij de druk vanuit de familie of geloofsgemeenschap een rol, of bestaan er religieuze of buitenlandse regels die een scheiding onmogelijk maken zonder toestemming van de ander.
Deze wet biedt de rechter ook de ruimte om op te treden in religieuze huwelijken die in het buitenland zijn gesloten, of waarbij alleen religieuze rituelen zijn gevolgd. Deze wet is dus ook relevant voor mensen die geen burgerlijk huwelijk hebben, maar alleen een religieuze verbintenis.
Tot slot
De Wet tegengaan huwelijkse gevangenschap is een belangrijke stap zowel juridisch als maatschappelijk gezien. De wet laat zien dat vrijheid binnen relaties, en dus ook het recht om een relatie te beëindigen, erg serieus wordt genomen.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over huwelijkse gevangenschap of over de mogelijkheden om een religieus huwelijk te beëindigen via de rechter? Onze familierecht advocaten staan u graag bij! U kunt onze advocaten in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.