Als u besluit te scheiden en een koophuis deelt, staat u voor belangrijke keuzes. Het is cruciaal om alle afspraken over de woning, financiën en eventuele kinderen zorgvuldig op papier te zetten. Komen jullie er samen niet uit? Dan is er gelukkig hulp beschikbaar om tot passende oplossingen te komen.
Het eigenaarschap van de woning
De eerste stap is het vaststellen van het eigendom van de woning. Als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, is het belangrijk om eerst na te gaan of er huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden zijn opgesteld. Hierin staat vaak precies wie eigenaar is van de woning of wat er met het huis moet gebeuren bij een scheiding. Soms zijn afspraken gemaakt die afwijken van het juridische eigendom op papier.
Zijn er geen voorwaarden opgesteld en zijn jullie getrouwd of geregistreerd partner in gemeenschap van goederen? Dan zijn jullie automatisch samen eigenaar, zelfs als één van jullie het huis al voor het huwelijk heeft gekocht. Bij een beperkte gemeenschap van goederen, hangt het eigendom af van het moment van aankoop. Werd het huis voor het huwelijk gekocht door één van jullie, dan blijft die persoon de eigenaar. Kocht u het huis samen tijdens het huwelijk, dan is het gemeenschappelijk bezit.
Samen afspraken maken over de koopwoning
Zodra het eigendom helder is, moeten jullie afspraken maken over de toekomst van de woning. Als de woning op naam staat van slechts één van jullie, dan is het in principe logisch dat diegene in het huis blijft wonen. Toch kunnen jullie afspreken dat de andere partner tijdelijk blijft, bijvoorbeeld wegens de kinderen. Zulke afspraken legt u vast in het echtscheidingsconvenant.
Als jullie beiden eigenaar zijn, zijn er meerdere opties. Eén daarvan is dat één van jullie in het huis blijft wonen en de ander wordt uitgekocht. Dat betekent dat de woning en de hypotheek volledig op naam van de blijvende partner komen. De bank moet daar wel mee akkoord gaan. Soms moet er een andere geldverstrekker worden gezocht. Als dat niet lukt, is verkoop van de woning vaak onvermijdelijk.
Bij uitkoop wordt gekeken naar de actuele waarde van de woning en de resterende hypotheekschuld. Is er sprake van overwaarde, dan betaalt de blijvende partner de helft daarvan aan de ander. Als het huis minder waard is dan de hypotheek, is er onderwaarde en betaalt de vertrekkende partner de helft van het verschil. Het is ook mogelijk om hierover andere afspraken te maken, afhankelijk van jullie situatie.
Een andere optie is het verkopen van de woning. De opbrengst wordt dan eerst gebruikt om de hypotheek af te lossen. Wat er daarna overblijft, of tekortkomt, wordt gelijk verdeeld. Vergeet niet dat jullie beiden hoofdelijk aansprakelijk blijven voor een eventuele restschuld, ook na de verkoop.
In sommige gevallen kiezen mensen ervoor om samen eigenaar te blijven, bijvoorbeeld omdat de woningmarkt ongunstig is of omdat ze hun kinderen voorlopig stabiliteit willen bieden. In zo’n situatie is het belangrijk om goede afspraken te maken over het gebruik van de woning, de betaling van de hypotheek en de duur van deze tijdelijke regeling. De bank houdt zich echter niet aan deze interne afspraken, zij kan bij betalingsproblemen altijd bij beide partners aankloppen.
Scheiden met kind en koophuis: extra aandachtspunten
Als jullie kinderen hebben, wordt het proces een stuk complexer. Hun belangen moeten altijd voorop staan. Als jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, hebben jullie automatisch gezamenlijk gezag. Voor ongehuwde stellen geldt dat sinds 1 januari 2023 ook bij erkenning van het kind. Bij erkenning voor die datum moest het gezag nog apart worden geregeld.
Een ouderschapsplan is verplicht bij een scheiding met minderjarige kinderen. Hierin leggen jullie afspraken vast over de zorg, opvoeding, communicatie en financiële bijdragen. Waar mogelijk is het waardevol om kinderen te betrekken bij het maken van afspraken, zeker als ze oud genoeg zijn om hun mening te geven.
Ook het huis speelt een belangrijke rol in de emotionele stabiliteit van kinderen. Als het financieel haalbaar is, kan het een goed idee zijn dat de ouder met de meeste zorgtaken in het huis blijft wonen. Voor kinderen is het vertrouwde thuis een veilige haven en het behouden daarvan kan veel rust geven in deze onrustige fase.
De Brouwer Advocaten
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over uw echtscheiding? Onze mediator scheiding of familierechtadvocaat staan u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.