De trend die bekendstaat als “crypto-koorts” is al geruime tijd aan de gang. Het is steeds gemakkelijker en verleidelijker voor iedereen om in cryptocurrencies te investeren. Deze combinatie van factoren heeft tot gevolg dat veel mensen de cryptomarkt betreden met weinig kennis van beleggen, of hun geld steken in cryptovaluta waar ze eigenlijk niets van begrijpen. Dit vormt de voedingsbodem voor zogenaamde “pump and dump” oplichters die hun eigen cryptocurrencies op de markt brengen, de prijzen kunstmatig opdrijven en op het hoogtepunt hun investeringen dumpen om winst te maken. Dit leidt tot een snelle waardedaling en laat investeerders achter met waardeloze munten. Wat moet je doen als je slachtoffer wordt van pump and dump fraude?
Eenvoudig instappen
Het verkrijgen van cryptomunten zoals Bitcoin, Ethereum en XRP is nog nooit zo eenvoudig geweest. Op veel websites en apps kun je al meedoen in de cryptomarkt met een kleine investering van slechts 10 euro. Het enige dat je hoeft te doen, is een account aanmaken en geld overmaken naar het betreffende platform. Met 10 euro kun je bijvoorbeeld een klein deel van een Bitcoin kopen, maar je kunt ook miljoenen eenheden van alternatieve cryptomunten aanschaffen die slechts een fractie van een cent waard zijn. Bovendien is het aantrekkelijk voor beleggers omdat de koersen zeer volatiel zijn. Zo kan de waarde van een willekeurige cryptomunt in één week met 60 procent stijgen en in dezelfde week weer met 50 procent dalen.
Doelstellingen
Stel je voor dat vrienden, familieleden of collega’s je aanmoedigen om in crypto te investeren en je besluit het eens te proberen. Je vindt een website waar je cryptomunten kunt kopen en investeert 100 euro. Vervolgens ga je op zoek naar informatie op internet over cryptomunten en waar je snel geld kunt verdienen. Wat je al snel ontdekt, is dat er duizenden cryptomunten zijn met allemaal verschillende doeleinden. Bitcoin is bijvoorbeeld ontworpen om een gedecentraliseerd betaalmiddel te zijn, maar er zijn ook genoeg cryptomunten die vrijwel geen enkel doel dienen. Een voorbeeld hiervan is Dogecoin, waarvan de oprichter heeft aangegeven dat het puur bedoeld is als parodie op Bitcoin en geen serieuze functie heeft.
Marktmanipulatie
Nadat je online informatie hebt opgezocht over crypto, open je je Facebook en ziet opeens een advertentie van een bedrijf dat een bepaalde cryptomunt aanprijst. De advertentie suggereert dat je snel winst kunt maken door de munt te kopen voordat deze in waarde stijgt. Je besluit de munt te kopen en ziet de koers snel stijgen. Je investeert nog eens 500 euro in de munt, en binnen 2 uur zie je een winst van 20 procent. Helaas blijkt dit te mooi om waar te zijn: aan het einde van de dag daalt de koers met 80 procent. Je investering is nu bijna niets meer waard. Het verspreiden van misleidende informatie over het aanbod, de vraag naar, of de koers van een financieel instrument wordt marktmanipulatie genoemd.
Pump en Dump
Het bovenstaande is een voorbeeld van een “pump and dump oplichting”. Een oplichter creëert zijn eigen cryptomunt of koopt grote hoeveelheden van een bestaande munt en zorgt ervoor dat andere mensen deze munt gaan kopen, vaak via sociale media en internetforums. De oplichter promoot de munt zodanig dat mensen geloven er snel veel geld mee te kunnen verdienen. Potentiële investeerders zien het bericht, raken verleid en investeren massaal in de munt, wat de waarde ervan opdrijft, ook wel de “pump” genoemd. Zodra de munt een bepaald hoogtepunt bereikt, verkoopt de oplichter een grote hoeveelheid van de munten, dit staat bekend als de “dump”, en maakt aanzienlijke winst. Vervolgens daalt de waarde sterk door de verkoop, wat de investeerders achterlaat met waardeloze cryptomunten.
Wetgeving
Alles wat te maken heeft met crypto valt niet onder de Wet op het Financieel Toezicht in Nederland. Dit betekent dat De Nederlandse Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) geen toezicht uitoefenen op de crypto-markt. Hierdoor is er geen specifieke financiële consumentenbescherming die normaal gesproken door deze instanties wordt geboden.
Dit gebrek aan regulering en toezicht kan leiden tot risico’s voor mensen die betrokken zijn bij cryptotransacties. Een van de risico’s waarvoor mensen moeten oppassen, is pump and dump-oplichting. Dit is een frauduleuze praktijk waarbij de prijs van een bepaalde cryptocurrency kunstmatig wordt opgedreven (gepompt) door beleggers met als doel anderen over te halen om in te stappen. Zodra de prijs is gestegen, verkopen de oplichters hun eigen munten (dumpen), waardoor de prijs instort en andere investeerders geld verliezen.
Als je slachtoffer wordt van een pump and dump-oplichting in Nederland, wordt geadviseerd om aangifte te doen bij de politie. Zorg ervoor dat je zoveel mogelijk bewijsmateriaal verzamelt dat verband houdt met de oplichting. Dit kan e-mails, transactiegegevens, chatgesprekken, of andere relevante informatie omvatten. Neem contact op met de lokale politieautoriteiten en leg uit wat er is gebeurd. Je kunt dit doen via het algemene politienummer of online, afhankelijk van de procedure in jouw regio. Ga naar het politiebureau en dien een officiële aangifte in. Vertel de politie alle details van de oplichting en overhandig eventueel bewijsmateriaal dat je hebt verzameld. Werk samen met de politie en verstrek alle benodigde informatie om hen te helpen bij hun onderzoek. Dit kan het identificeren van verdachten en getuigen omvatten. Na het indienen van de aangifte zal de politie een onderzoek starten. Houd contact met de politieautoriteiten om op de hoogte te blijven van de voortgang van het onderzoek.
Het is belangrijk om te benadrukken dat het succes van het onderzoek afhankelijk is van de beschikbaarheid van voldoende bewijsmateriaal. Het is dus van cruciaal belang om zo gedetailleerd en nauwkeurig mogelijk te zijn bij het verstrekken van informatie aan de politie.
De Brouwer Advocaten
Word je verdacht van cryptofraude? Heb je advies nodig over wat wel en niet strafbaar is? Ben je slachtoffer van cryptofraude? De juristen en advocaten van De Brouwer Advocatenkantoor Rotterdam zijn gespecialiseerd in onder andere strafrecht. Je kunt contact met ons opnemen via telefoonnummer 010 423 00 19 of via e-mailadres info@debrouweradvocaten.nl.