Wanneer kinderen de wet verbreken of wanneer kinderen betrokken zijn bij familiekwesties komt er een bijzonder soort rechter bij kijken. De kinderrechter behandelt strafzaken, maar dus ook familiezaken. De kinderrechter is een rechter die zich heeft gespecialiseerd in zaken die met kinderen te maken hebben. De kinderrechter behandelt strafzaken van jongeren tussen de 12 en 18 jaar, maar dus ook familierechtelijk zaken zoals een uithuisplaatsing.
De kinderrechter bij strafzaken
Bij strafrechtelijke zaken wordt er altijd gekeken naar de leeftijd van de verdachte ten tijde van het plegen van een strafbaar feit. Wanneer de verdachte tussen de 12 en 18 jaar oud was toen hij het delict pleegde dan komt de zaak voor bij de kinderrechter.
De kinderrechter heeft in het kader van het (jeugd)strafrecht enkele bijzondere bevoegdheden wat betreft de leeftijd van jongeren. Zo kan hij kinderen van 16 of 17 jaar bestraffen alsof zij volwassen zijn, dus niet volgens het jeugdstrafrecht, maar volgens het volwassenen strafrecht. Ook kan hij volwassenen van 18 tot 23 jaar bestraffen met het jeugdstrafrecht. De straffen die de kinderrechter oplegt zijn anders, namelijk naar maatstaf van het jeugdstrafrecht.
Wanneer een strafzaak bij de kinderrechter wordt behandeld zijn deze zittingen, in tegenstelling tot het reguliere strafrecht, achter gesloten deur. Dat betekent dat het niet openbaar toegankelijk is en er enkel de raadslieden en ouders aanwezig zijn. Daarnaast heeft de jongere altijd een advocaat bij de zitting en zijn de ouders verplicht aanwezig. Bovendien zal veelal de Raad voor de Kinderbescherming aanwezig zijn.
Zoals eerder benoemd zal de kinderrechter andere straffen opleggen dan dat er in het adolescentenstrafrecht worden opgelegd. De jongeren kunnen jeugddetentie, een werk- en leerstraf of een geldboete opgelegd krijgen. Ook kan er een gedragsbeïnvloedende of een vrijheidsontnemende maatregel worden opgelegd. De minderjarige mag bijvoorbeeld niet meer op bepaalde plekken komen. In plaats van de mogelijkheid tot TBS is er de optie om de jongeren in een inrichting voor jeugdigen te plaatsen, een PIJ maatregel. Deze straffen kunnen ook allemaal voorwaardelijk worden opgelegd.
De kinderrechter bij familiezaken
Situaties waarbij de kinderrechter in familiezaken optreedt is bijvoorbeeld om te bepalen of er een ondertoezichtstelling nodig is. Dit kan de kinderrechter doen wanneer er thuis problemen zijn. Een gecertificeerde instelling wijst dan een jeugdbeschermer aan. Deze jeugdbeschermer ondersteunt en helpt zowel de ouders als de kinderen. De ouders zijn verplicht om de aanwijzingen van de jeugdbeschermer op te volgen. De kinderrechter staat dus aan de start van dit proces.
In ernstige situaties kan de kinderrechter ook een uithuisplaatsing toewijzen. Dit betekent dat het kind wordt ondergebracht in een pleeggezin of in een gezinsvervangend tehuis. Jongeren vanaf 12 jaar worden altijd voor dit soort verzoeken uitgenodigd voor een kindgesprek. Dit is een gesprek tussen het kind en de kinderrechter. De kinderrechter kan bepalen dat er kinderen jonger dan 12 jaar ook worden uitgenodigd voor zo’n gesprek. Tijdens zo’n gesprek zal de rechter vragen naar de eigen wil van de minderjarige. Hij zal hier waar hij dat nodig acht rekening mee houden.
Wanneer er wordt bepaald dat een kind in een instelling voor gesloten jeugdhulp wordt geplaatst, dan wordt het betreffende kind zelf uitgenodigd om bij deze zitting aanwezig te zijn. Bij andere familierecht zittingen omtrent kinderen is het hen niet toegestaan om bij de zitting aanwezig te zijn.
Waarom de kinderrechter?
In 1922 werd de nieuwe gespecialiseerde kinderrechter toegevoegd aan ons rechtssysteem. Deze rechter had, naast kennis van het recht, verstand van de ontwikkeling van kinderen. Deze kinderrechter is zich gaan bezig houden met het jeugdstrafrecht en de jeugdbescherming.
In eerste instantie bepaalde de kinderrechter of een kind onder toezicht werd gesteld, of er gezinsvoogden moesten worden toegewezen en welke vervolging een kind bij een strafbaar feit zou krijgen. De kinderrechter kreeg dus veel macht.
Deze macht en de kritiek daarop heeft in 1995 geleid tot een wetswijziging. Hiermee werd de kinderrechter meer op afstand gezet. De kinderrechter neemt alleen nog maar beslissingen wanneer daar om gevraagd wordt. Partijen die om een beslissing kunnen vragen zijn de ouders, de jeugdzorgorganisaties, de Raad voor de Kinderbescherming of het Openbaar Ministerie. Wanneer vrijwillige hulp bij gezinnen niet werkt, kunnen de Raad voor de Kinderbescherming of het Openbaar Ministerie verzoeken om verdere maatregelen te treffen. Een gecertificeerde instelling (een jeugdzorginstantie) gaat voortaan, in plaats van de kinderrechter, bepalen welke hulp wordt ingezet en waar een uithuisgeplaatst kind terecht zal komen. Pas wanneer de Raad voor de Kinderbescherming het niet eens is met deze uitvoering kan de kinderrechter een oordeel vellen.
Conclusie
De kinderrechter in Nederland is er dus om de belangen van het kind te behartigen en te waarborgen. De rechten en behoeften van het kind dienen te worden beschermd en de kinderrechter zorgt ervoor dat de beslissing wordt genomen in het belang van het kind, zoals bij zaken over omgang, voogdij of uithuisplaatsing. Bovendien kan de kinderrechter de belangen van het kind waarborgen tijdens de procedures en ervoor zorgen dat zij een eerlijk proces krijgen.
De kinderrechter heeft bovendien een extra expertise als het aankomt op jeugdzaken. Hij kijkt op een andere manier, naar de wet en past deze zo toe. De kinderrechter kan weloverwogen beslissingen nemen die in het belang zijn van het kind. Hij kan maatregelen opleggen die gericht zijn op het welzijn en de ontwikkeling van het kind en hij kan bemiddelen bij conflicten tussen ouders onderling of tussen ouders en kind.
De Brouwer Advocaten
De advocaten familierecht en juristen van De Brouwer advocaten Rotterdam staan voor u klaar. U kunt ons bereiken door te bellen 010 432 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op