Een zwangerschap is een bewogen periode in iemands leven. Er verandert veel, zowel lichamelijk als mentaal, er moet ook plots veel geregeld worden. Zo hebben de meeste zwangere vrouwen een baan en weten veel zwangere vrouwen nauwelijks waar ze recht op hebben. Deze blog zal u uitleggen waar een zwangere recht op heeft tijdens de zwangerschap en na de bevalling.
Controles en ziekte
Een van de eerste dingen waar u tegenaan zal lopen zijn de controles bij de verloskundige. Deze zullen met regelmaat gedurende de hele zwangerschap plaatsvinden. Hiervoor hoeft u geen vakantie-uren op te nemen: u heeft recht op verlof en uw loon dient te worden doorbetaald. Ook de reistijd naar de verloskundige of het ziekenhuis voor deze controles valt onder het verlof. Dit is te vinden in de Arbeidstijdenwet. Een andere veelvoorkomende klacht van zwangere vrouwen is misselijkheid, hoofdpijn of een instabiel bekken. Hierdoor bent u niet in staat om op dezelfde manier te werken als u deed voor u zwanger was. In dit geval kunt u samen met de werkgever kijken of u minder uren werken of vanuit huis werken een goede optie zou zijn. Mochten de klachten zo hevig zijn dat u niet in staat bent om te werken heeft u recht op ziekteverlof en wordt uw loon doorbetaald.
Arbeidsomstandigheden
Uw werkgever dient ervoor te zorgen dat u veilig en gezond kunt werken tijdens de zwangerschap. Hierdoor heeft u recht op wanneer nodig; extra pauzes, regelmatige werktijden en rusttijden, een geschikte rustruimte, vrijstelling van overwerk en nachtdiensten en gelden er maxima aan de uren die van u verlangd mogen worden te werken. Het is wel belangrijk om daarbij in acht te nemen wat voor werk u doet, en in welke fase van de zwangerschap u bent. Wanneer u werkt met stoffen die gevaarlijk kunnen zijn voor u of het ongeboren kind, zoals oplosmiddelen, dan dient uw werkgever ervoor te zorgen dat u hier niet (meer) mee in contact komt. Tijdens de zwangerschap en tot 6 maanden na de bevalling heeft u recht op aangepast werk indien uw werkgever deze gevaren onvoldoende kan wegnemen. Hetzelfde geldt voor te zware fysieke belasting, u kunt dan het beste met uw werkgever overleggen over passende maatregelen, of vervangend werk. Het is belangrijk dat u aangeeft wat u verwacht en dat u de afspraken met de werkgever zo nodig op schrift laat vastleggen.
Zwangerschapsverlof en bevallingsverlof
In totaal heeft u recht op minimaal 16 weken betaald verlof: 6 weken zwangerschapsverlof en minstens 10 weken bevallingsverlof. Uw werkgever kan afwijken van deze aantallen, maar wel alleen in uw voordeel. 16 weken is dus het wettelijke minimum, maar werkgevers kunnen dit aantal dus verhogen. U kunt er voor kiezen om korter zwangerschapsverlof te nemen, bijvoorbeeld 4 weken, en extra bevallingsverlof op te nemen. Indien uw kind na de uitgerekende datum wordt geboren, heeft u alsnog recht op het vooraf afgesproken aantal weken zwangerschapsverlof. Hierdoor krijgt u dus in totaal langer verlof. Als uw baby te vroeg wordt geboren, heeft u nog steeds recht op de totaal 16 weken verlof. Stel dat u met 34 weken zwangerschap met verlof gaat en het kindje wordt met 35 weken al geboren wordt, dan heeft u dus 1 week zwangerschapsverlof gehad en krijgt u 15 weken bevallingsverlof. In het geval dat uw kind langer dan 1 week in het ziekenhuis heeft gelegen, worden deze weken in het ziekenhuis opgeteld bij uw verlof.
Sinds 2015 kunt u er ook voor kiezen om het bevallingsverlof in delen op te nemen. Het gaat om de weken die over zijn als u al 6 weken bevallingsverlof heeft gehad. De resterende weken kunt u over een periode van 30 weken opnemen. U dient uw zwangerschap minimaal 3 weken voordat u van plan bent met verlof te gaan bij uw werkgever aan te kondigen. In de praktijk gebeurt dit vaak eerder, aangezien er dus sprake kan zijn van aangepast werk. Deze aankondigingstermijn geldt ook voor de weken bevallingsverlof die u later in het jaar zou willen opnemen.
Sinds 2019 heeft de partner na de bevalling recht op één werkweek wettelijk geboorteverlof. Sinds 1 juli 2020 hebben partners recht op maximaal 5 weken aanvullend geboorteverlof wat tijdens de eerste 6 maanden moet worden opgenomen. Tijdens dit verlof krijgt u geen salaris van uw werkgever, maar een uitkering van het UWV welke maximaal 70% van het dagloon bedraagt.
Ouderschapsverlof
Ouderschapsverlof bestaat uit maximaal 26 weken onbetaald verlof welke u kunt opnemen in de eerste 8 levensjaren van het kind. De regels hiervoor zijn vanaf 1 augustus 2022 aanzienlijk veranderd. De eerste 9 weken van dit ouderschapsverlof krijgen de ouders namelijk 70% doorbetaald. Deze 9 weken moet u dan wel in het eerste levensjaar van het kind opnemen. Het is ook mogelijk om deze weken flexibel op te nemen, bijvoorbeeld door twee dagen per week vrij te nemen.
Kolven
De eerste 9 maanden na de geboorte heeft u recht om onder werktijd te kolven. Het kolven mag maximaal 25% van uw werktijd bedragen, de werkgever dient u over deze tijd door te betalen. U heeft recht op een geschikte en af te sluiten ruimte om te kolven.
Ontslagbescherming
Ten slotte heeft u recht op een bijzondere ontslagbescherming. De werkgever mag de arbeidsovereenkomst niet opzeggen gedurende de zwangerschap en tot 6 weken na het einde van het bevallingsverlof.
De Brouwer Advocaten
De juristen en advocaten van De Brouwer Advocaten in Rotterdam zijn gespecialiseerd in onder andere het arbeidsrecht. Heeft u een vergelijkbaar verschil met de werkgever of speelt er een ander conflict, schroom dan niet om ons te contacten. U kunt ons bereiken op het telefoonnummer 010 423 00 19 of op het mailadres info@debrouweradvocaten.nl. Onze arbeidsrechtadvocaten staan voor u klaar.