Bij een scheiding moet veel geregeld worden – verdeelde bezittingen, alimentatie, de woning – en pensioen is daarvan een cruciaal, vaak onderbelicht onderdeel. De huidige regeling in Nederland heet pensioenverevening (gebaseerd op de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding, WVPS). Maar er is een wetsvoorstel in de maak om dit te wijzigen: de Wet pensioenverdeling bij scheiding (PVS of WPS genoemd in de literatuur). De invoeringsdatum is inmiddels uitgesteld, en op dit moment lijkt 1 januari 2028 de meest waarschijnlijke datum.
In wat volgt, leest u hoe het nu werkt, wat het wetsvoorstel inhoudt, wat de gevolgen zijn én waar u nu rekening mee kunt houden.
Huidige situatie: pensioenverevening onder de WVPS
Hoe werkt het nu?
De WVPS regelt dat het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd, wordt verdeeld tussen de partners. Dat heet verevening.
De standaardverdeling is 50/50: de ex-partner krijgt in principe de helft van dat tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen. Let op: de ex ontvangt dat gedeelte pas op het moment dat de pensioenopbouwer (de andere partij) zijn of haar pensioen laat ingaan. Daardoor blijft de ex vaak afhankelijk van het tijdstip en de keuzes van de andere partner.
Daarnaast kan er een recht ontstaan op bijzonder partnerpensioen (een deel van het nabestaandenpensioen), in bepaalde gevallen zelfs over pensioen dat vóór het huwelijk is opgebouwd.
Mogelijkheden om af te wijken
U kunt afwijken van de wettelijke standaard – bijvoorbeeld via huwelijkse voorwaarden of in het echtscheidingsconvenant – door te bepalen dat het pensioen niet verdeeld wordt, of dat er een ander percentage geldt.
Ook conversie is mogelijk: hierbij krijgt de ex-partner een eigen pensioenrecht, los van het pensioen van de andere partij. Dit leidt tot meer zelfstandigheid.
Belangrijk: om het recht van pensioenverdeling geldig te maken, moet u binnen twee jaar na de scheiding een mededeling doen aan de pensioenuitvoerder.
Beperkingen
- Niet alle pensioenvormen vallen onder de WVPS. Pensioen dat buiten de pensioenregeling valt, VUT-voorzieningen of pensioen in eigen beheer (bij DGA’s) kunnen buiten de werking vallen.
- Er is ook een grens onder welke hoogte het pensioen niet verplicht hoeft te worden verevend (“klein pensioen”).
- Als degene die het pensioen heeft opgebouwd overlijdt, kunnen de rechten voor de ex door bijzondere regels verschuiven: het verevende deel kan weer terugvallen naar de oorspronkelijke partij, of het recht op partnerpensioen vervalt.
Kort gezegd: de huidige regeling werkt, maar brengt afhankelijkheid en complexiteit met zich mee.
Wat voorziet de nieuwe wet?
Waarom de verandering?
Onder de huidige wet wordt conversie maar zelden gebruikt. Er heerst bovendien onbekendheid over het onderwerp bij mensen en de uitvoering is ingewikkeld vanwege het complexe formulier.
Wat verandert er?
Conversie wordt de standaardmethode voor pensioenverdeling bij scheiding – dat wil zeggen: automatisch wordt het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd omgezet in twee zelfstandige aanspraken. Partijen krijgen elk de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen omgezet in een eigen pensioendeel.
Onder de nieuwe wetgeving ontvangt u:
- 50% van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd
- 50% van het nabestaandenpensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd
Let op: momenteel krijgt een ex-partner bij scheiding nog 100% van het nabestaandenpensioen (voor zover opgebouwd). In de nieuwe wet wordt dat beperkt tot de huwelijkse periode. Het nabestaandenpensioen wordt dus minder ruim.
U kunt nog steeds afwijken van de standaard, bijvoorbeeld door te kiezen voor verevening of een andere verdeelsleutel. Dat moet echter gemeld worden binnen zes maanden na de scheiding.
De wet geldt voor gehuwden en geregistreerde partners; samenwoners vallen er in principe buiten, tenzij de pensioenopbouwer vrijwillig meewerkt.
Ingangsdatum en uitstel
Oorspronkelijk zou de nieuwe wet al in 2022 ingaan, later werd dat uitgesteld naar 2027. Inmiddels is de datum nogmaals uitgesteld naar 1 januari 2028 om de invoering gelijktijdig met veranderingen in het pensioenstelsel te laten verlopen.
Let op: bij scheidingen vóór de inwerkingtreding blijft de oude regeling (WVPS) van toepassing.
Wat betekent dit praktisch voor u?
- Ex-partners zijn minder afhankelijk van elkaars keuzes: ieder krijgt een eigen pensioendeel dat pas ten gunste van hem of haar wordt uitgekeerd.
- Het nabestaanden‑/partnerpensioen wordt beperkter: alleen de in het huwelijk opgebouwde delen vallen onder de verdeling.
- Als u een andere regeling wilt (bijvoorbeeld terug naar verevening), moet u dit binnen zes maanden melden.
- Bestaande overeenkomsten (huwelijkse voorwaarden) blijven in principe geldig, tenzij u afspreekt anders te handelen.
- Voor DGA’s of bijzondere pensioenopbouw veranderd er weinig in de kern, doch blijft juridisch advies essentieel.
De Brouwer Advocaten Rotterdam
Heeft u na het lezen van deze blog vragen over uw echtscheiding? Onze echtscheidingsadvocaat staat u graag bij! U kunt ons advocatenkantoor in Rotterdam bereiken door te bellen naar 010 423 00 19 of door te mailen naar info@debrouweradvocaten.nl. Daarnaast kunt u het contactformulier op onze website invullen. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met u op.